Кіріспе

Физикада электромагниттік сәулеленуді сіңіру – материяның (әдетте атомдарға байланған электрондар) фотонның энергиясын қабылдап, оны сіңірушінің ішкі энергиясына (мысалы, жылу энергиясына) түрлендіру процесі. Электромагниттік сәулеленуді сіңірудің маңызды салдары – сәулеленудің әлсіреуі; әлсіреу – бұл сәулелену орта арқылы таралғанда жарық толқындарының қарқындылығының біртіндеп төмендеуі. Толқындардың сіңірілуі көбінесе олардың қарқындылығына (сызықты сіңіру) тәуелді болмаса да, кейбір жағдайларда (оптика) ортаның мөлдірлігі толқын қарқындылығына байланысты фактормен өзгереді, соның салдарынан қанықтырылатын сіңіру (немесе сызықты емес сіңіру) пайда болады.

Абсорбцияны өлшеу

Объектінің сіңіру қабілеті, оған түсетін жарықтың қанша бөлігі сіңірілетінін (шағылысу немесе сындыру орнына) көрсетеді. Бұл қасиет Beer-Lambert заңы арқылы объектінің басқа да қасиеттерімен байланысты болуы мүмкін. Әртүрлі толқын ұзындықтарындағы сіңіруді нақты өлшеу, сіңіру спектроскопиясы арқылы затты анықтауға мүмкіндік береді, онда сынама бір жағынан жарықтандырылады және сынамадан шығатын жарықтың интенсивтілігі барлық бағытта өлшенеді. Абсорбцияға мысалдар: ультракөккөк-көрінетін спектроскопия, инфрақызыл спектроскопия және рентген сәулесін сіңіру спектроскопиясы.

Қолданбалар

Электромагниттік сәулеленудің сіңірілуін түсіну және өлшеудің алуан түрлі қолданыстары бар. Радио таралуында бұл көру сызығынан тыс таралуда көрінеді. Мысалы, спутниктік байланыс жүйесін жобалауда қолданылатын атмосферадағы радио толқындарының әлсіреуін есептеуді қараңыз. Метеорология және климатологияда жаһандық және жергілікті температуралар атмосфералық газдардың (мысалы, парниктік эффектіде) сәулеленуді сіңіруіне, сондай-ақ құрлық және мұхит беттеріне (албедоға қараңыз) байланысты. Медицинада рентген сәулелері әртүрлі тіндер (әсіресе сүйектер) тарапынан әртүрлі дәрежеде сіңіріледі, бұл рентгендік суреттеудің негізі болып табылады. Химия және материалтануда әртүрлі материалдар мен молекулалар әртүрлі жиіліктерде сәулеленуді әртүрлі дәрежеде сіңіреді, бұл материалды анықтауға мүмкіндік береді. Оптикада күн көзілдіріктері, түрлі-түсті сүзгілер, бояулар және басқа да материалдар олар сіңіретін көрінетін толқын ұзындықтарына және олардың пропорциясына қарай арнайы жасалған. Биологияда фотосинтездейтін организмдерге хлоропластардың белсенді аймағында тиісті толқын ұзындығындағы жарық сіңірілуі қажет, осылайша жарық энергиясы қанттар мен басқа молекулалардың ішіндегі химиялық энергияға айналады. Физикада Жердің ионосферасының D аймағы жоғары жиілікті электромагниттік спектрге жататын радиосигналдарды айтарлықтай сіңіретіні белгілі. Ядролық физикада ядролық сәулеленуді сіңіру сұйықтық деңгейін, тығыздығын немесе қалыңдығын өлшеу үшін қолданылуы мүмкін. Ғылыми әдебиеттерде лазер арқылы "кең бұрыштардан келген жарықтың барлық материалы сіңіре алатын" айналар мен линзалар жүйесі туралы мәлімделген.