Кіріспе

1515 ж. шамамен 1559 ж. аралығында өмір сүрген Леонард Диггс – ағылшын математигі және геодезисі. Ол теодолиттің авторы ретінде танылған, сонымен қатар геодезия, картография және әскери инженерия салаларындағы ағылшын тіліндегі жазбалары арқылы ғылымды кеңінен таратуға үлкен үлес қосты. Оның туған күні туралы әртүрлі пікірлер бар, шамамен 1515 немесе 1520 жылдары (дегенмен, 1530 жылға дейін туғандығы белгілі). Оның ұлы оның жолын жалғастырып, Коперниктің "De revolutionibus orbium coelestium" атты кітабын танымал етуде маңызды рөл атқарды. Томас Дигжестің 1570 жылы жарық көрген "Pantometria" кітабындағы жазбаларында Леонард Диггстің алыстағы нысандар мен адамдарды бақылау үшін "пропорционалды әйнекті" қалай пайдаланғаны туралы сипаттамалар келтірілген. Астроном және тарихшы Колин Ронан сияқтылар бұл 1540 және 1559 жылдар аралығында жасалған, жарық шағылыстыратын немесе сынықтыратын телескопты сипаттайды деп санайды, бірақ оның бұлыңғыр сипаттамасы және көрсетілген мүмкіндіктері оның сенімділігін күмәнді етеді.

Өмірбаян

Леонард Диггз 1515 жыл шамасында туған, Джеймс Диггстің (1473 жыл шамасында туған) ұлы, Кент қаласының Бархам ауданындағы Диггз Корт пен Брум иесі, оның екінші әйелі Филипп Энгем, Джон Энгемнің қызы, Чарт, Кенттен. Джеймс Диггз 1510–11 жылдары Кенттің жоғары шерифі болған және алғашқы әйелі ретінде корольдік сот төрешісі сэр Джон Финекстің қызы Милдред Финекске үйленген, сондай-ақ Елизавета Апулдрефилдке үйленген. Олардан Джон Диггз деген жалғыз ұлы болған, ол Смит қаласындағы Скотт залының иесі, сэр Джон Скотттың (7 қазан 1533 жылы қайтыс болған) қызы Милдред Скоттқа үйленген. Джон Диггз әкесінен бұрын қайтыс болды, әйелі Милдред Скотттан Уильям Диггз және Фрэнсис Диггз есімді екі ұл қалдырды. Джеймс Диггз 1535 жылдың 20 ақпанында өсиетнама жасады, онда Бархам шіркеуінің солтүстік бөлігінде жерлеуді сұрады, «анасы мен әйелі жатқан жерде», атқарушылар ретінде екінші әйелі Филиппті, Джон Саквиллді, эсквайрды; оның жүрегі елжіреген туысы Роберт Брентті, джентльменді; және ұлы Леонардты, ал бақылаушы ретінде сэр Уильям Хоутені тағайындады. Өсиетнама 1540 жылдың 24 қарашасында расталды, сол кезде оның екінші әйелі Филипп тірі болды. Леонард Диггз Джон Диггстің немересі, Диггз Корт пен Брум иесі, эсквайр, 1495 жылдың 6-сы Кенттің жоғары шерифі болған, және оның әйелі Джоан Клифтон, Клифтонның сэр Герваз Клифтонның қызы және мұрагері, Нотингемшир, Лондон және Браборн, Кент, оның бірінші әйелі Винсент Герберттің қызы Изабель Гербертпен. Леонард Диггстің әпкесі Изабель Диггз, Джон Диггз бен Джоан Клифтонның қызы, Ричард Саквиллге (28 шілде 1524 жылы қайтыс болған), эсквайрға үйленді және Джон Саквиллдің анасы болды. 1542 жылы Диггз үш джентльменмен бірге Гин қамалына сапар шекті, «онда олар геометрия, навигация, өлшеу және артиллерия саласындағы білімдерін талқылау және көрсету арқылы қонақүй иесіне әсер етті». Диггздің қайтыс болған күні белгісіз; ол 1559 жыл шамасында қайтыс болған деп есептеледі. Томас 1590 жылдардағы заңдық дауға қатысқандағы автобиографиялық түсініктемелеріне сүйене отырып, Леонардтың 1559 жылы, конфискацияланған жерлерін қайта иеленгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болғанын болжауға болады.

Шығармалары

Леонард Диггстің көптеген еңбектерінің алғашқысы 1553 жылы жарық көрген "Жалпы болжау" еді, ол мәңгілік күнтізбе, ауа райы туралы хабарлар жинағы және осы уақытқа дейін тек латын және грек тілдерінде жарық көрген кітаптарда ғана қол жетімді болған астрономиялық материалдың көптеген деректерін қамтығандықтан, бестселлерге айналды. Ол 1555 жылы (сақталған ең ерте нұсқасы) және 1556 жылы "Мәңгілік болжам" деген атаумен қайта жаңартылды. Келесі басылымдар 1556 жылғы мәтінді қайта басып шығарды; 1576 жылғы және одан кейінгі басылымдарда оның ұлы қосымша материалдар қосты.

Телескоп

Леонард Диггз геодезиялық жұмыстары кезінде ұзақ қашықтықты дәл көру қажеттілігіне байланысты рефлекторлық телескопты және/немесе рефракторлық телескопты жеке өзі ойлап тапқан деген пікірлер бар. 1591 жылғы «Пантометрия» кітабының (өлшеу туралы кітап, ішінара әкесінің жазбалары мен байқауларына негізделген) алғы сөзінде Леонардтың ұлы Томас әкесінің жетістіктерін жоғары бағалады. Ұлының әкесін мақтауының кейбір бөліктері асыра сілтеу болып көрінеді, ал кейбір тұжырымдар сенімдірек. Алғы сөздің бесінші бетінде Томас Диггс әкесінің жетістіктері туралы керемет әңгіме айтады: «Оның құдайға жақын санасы геометриялық өлшемдер ғылымының көмегімен Күн, Ай, планеталар және жұлдыздар сияқты жарқыраған аспан денелерінің мөлшерін, арақашықтығын, бағыттарын және таңғажайып, күрделі қозғалыстарын анықтады, сондай-ақ осы ережелерді және принциптерді ұрпақтарына мұра етіп қалдырды. Кейбіреулердің пікірінше, Архимед таңғы аспан денелерінің қисық бетінен жасалған айна арқылы Сиракузаны қоршауға келген римдік флотты өртеді. Бірақ бұл аспан себептері мен ежелгі заманда жасалған нәрселерден басқа, менің әкем үздіксіз және қажырлы [табанды] тәжірибелерімен, математикалық дәлелдермен қаруланып, пропорционалды линзаларды тиісті бұрыштарда орналастыру арқылы алыстағы нәрселерді көруге, хаттарды оқуға, ашық даладағы монеталарды, тіпті олардың бетіндегі жазуларын анықтауға, ал кейбір достарының қастап қойған монеталарын жеті шақырымнан көруге және сол сәтте жеке орындарда болып жатқан оқиғаларды білуге қабілетті болды». Диггстің әріптесі Уильям Борнның жазбаларында Леонард Диггс пен оның ұлы жүргізген линзалар мен айналар туралы тәжірибелер туралы толыққанды мәліметтер бар. Осы мәліметтердің нәтижесінде кейбір зерттеушілер, әсіресе Колин Ронан, Леонард Диггстің 1540 және 1559 жылдар аралығында жұмыс істейтін телескопты ойлап тапқанын мәлімдеді. Сипаттама Диггстің линзалар мен қисық айнаны біріктіретін қарапайым құрал жасағанын, ол қазіргі заманғы рефлекторлық телескоптан өзгеше болғанын көрсетеді. Дегенмен, 16 ғасырда қажетті оптикалық дәлдікке ие линзаларды жасау өте қиын болса, тиісті айнаны жасау одан да қиын болды. Диггстің сәтті құрал жасағаны күмәнді, ал далада жатқан монеталардың егжей-тегжейін немесе жеті шақырым қашықтықтағы жеке іс-әрекеттерді көруге қажетті оптикалық мүмкіндіктер сол кездегі технологиядан асып түсетін еді.

Құрметтер

Антарктидадағы Диггс шығанағы Леонард Диггстің құрметіне аталған.