Кіріспе
1515 ж. шамамен 1559 ж. аралығында өмір сүрген Леонард Диггс – ағылшын математигі және геодезисі. Ол теодолиттің авторы ретінде танылған, сонымен қатар геодезия, картография және әскери инженерия салаларындағы ағылшын тіліндегі жазбалары арқылы ғылымды кеңінен таратуға үлкен үлес қосты. Оның туған күні туралы әртүрлі пікірлер бар, шамамен 1515 немесе 1520 жылдары (дегенмен, 1530 жылға дейін туғандығы белгілі). Оның ұлы оның жолын жалғастырып, Коперниктің "De revolutionibus orbium coelestium" атты кітабын танымал етуде маңызды рөл атқарды. Томас Дигжестің 1570 жылы жарық көрген "Pantometria" кітабындағы жазбаларында Леонард Диггстің алыстағы нысандар мен адамдарды бақылау үшін "пропорционалды әйнекті" қалай пайдаланғаны туралы сипаттамалар келтірілген. Астроном және тарихшы Колин Ронан сияқтылар бұл 1540 және 1559 жылдар аралығында жасалған, жарық шағылыстыратын немесе сынықтыратын телескопты сипаттайды деп санайды, бірақ оның бұлыңғыр сипаттамасы және көрсетілген мүмкіндіктері оның сенімділігін күмәнді етеді.
Leonard Digges (c.1515 – c.1559) was a well known English mathematician and surveyor, credited with the invention of the theodolite, and a great populariser of science through his writings in English on surveying, cartography, and military engineering. His birth date is variously suggested as c.1515 or c.1520 (but certainly by 1530). His son followed in his footsteps and was a pivotal player in the popularisation of Copernicus's book De revolutionibus orbium coelestium. Notes written by Thomas Digges in the publication of the book Pantometria in 1570 contain descriptions of how Leonard Digges made use of a "proportional Glass" to view distant objects and people. Some, such as astronomer and historian Colin Ronan, claim this describes a reflecting or refracting telescope built between 1540 and 1559, but its vague description and claimed performance makes it dubious.
Өмірбаян
Леонард Диггз 1515 жыл шамасында туған, Джеймс Диггстің (1473 жыл шамасында туған) ұлы, Кент қаласының Бархам ауданындағы Диггз Корт пен Брум иесі, оның екінші әйелі Филипп Энгем, Джон Энгемнің қызы, Чарт, Кенттен. Джеймс Диггз 1510–11 жылдары Кенттің жоғары шерифі болған және алғашқы әйелі ретінде корольдік сот төрешісі сэр Джон Финекстің қызы Милдред Финекске үйленген, сондай-ақ Елизавета Апулдрефилдке үйленген. Олардан Джон Диггз деген жалғыз ұлы болған, ол Смит қаласындағы Скотт залының иесі, сэр Джон Скотттың (7 қазан 1533 жылы қайтыс болған) қызы Милдред Скоттқа үйленген. Джон Диггз әкесінен бұрын қайтыс болды, әйелі Милдред Скотттан Уильям Диггз және Фрэнсис Диггз есімді екі ұл қалдырды. Джеймс Диггз 1535 жылдың 20 ақпанында өсиетнама жасады, онда Бархам шіркеуінің солтүстік бөлігінде жерлеуді сұрады, «анасы мен әйелі жатқан жерде», атқарушылар ретінде екінші әйелі Филиппті, Джон Саквиллді, эсквайрды; оның жүрегі елжіреген туысы Роберт Брентті, джентльменді; және ұлы Леонардты, ал бақылаушы ретінде сэр Уильям Хоутені тағайындады. Өсиетнама 1540 жылдың 24 қарашасында расталды, сол кезде оның екінші әйелі Филипп тірі болды. Леонард Диггз Джон Диггстің немересі, Диггз Корт пен Брум иесі, эсквайр, 1495 жылдың 6-сы Кенттің жоғары шерифі болған, және оның әйелі Джоан Клифтон, Клифтонның сэр Герваз Клифтонның қызы және мұрагері, Нотингемшир, Лондон және Браборн, Кент, оның бірінші әйелі Винсент Герберттің қызы Изабель Гербертпен. Леонард Диггстің әпкесі Изабель Диггз, Джон Диггз бен Джоан Клифтонның қызы, Ричард Саквиллге (28 шілде 1524 жылы қайтыс болған), эсквайрға үйленді және Джон Саквиллдің анасы болды. 1542 жылы Диггз үш джентльменмен бірге Гин қамалына сапар шекті, «онда олар геометрия, навигация, өлшеу және артиллерия саласындағы білімдерін талқылау және көрсету арқылы қонақүй иесіне әсер етті». Диггздің қайтыс болған күні белгісіз; ол 1559 жыл шамасында қайтыс болған деп есептеледі. Томас 1590 жылдардағы заңдық дауға қатысқандағы автобиографиялық түсініктемелеріне сүйене отырып, Леонардтың 1559 жылы, конфискацияланған жерлерін қайта иеленгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болғанын болжауға болады.
From Thomas's autobiographical comments in a legal dispute of the 1590s it can be inferred that Leonard died about 1559, shortly after he had resumed possession of his confiscated lands.
Шығармалары
Леонард Диггстің көптеген еңбектерінің алғашқысы 1553 жылы жарық көрген "Жалпы болжау" еді, ол мәңгілік күнтізбе, ауа райы туралы хабарлар жинағы және осы уақытқа дейін тек латын және грек тілдерінде жарық көрген кітаптарда ғана қол жетімді болған астрономиялық материалдың көптеген деректерін қамтығандықтан, бестселлерге айналды. Ол 1555 жылы (сақталған ең ерте нұсқасы) және 1556 жылы "Мәңгілік болжам" деген атаумен қайта жаңартылды. Келесі басылымдар 1556 жылғы мәтінді қайта басып шығарды; 1576 жылғы және одан кейінгі басылымдарда оның ұлы қосымша материалдар қосты.
Телескоп
Леонард Диггз геодезиялық жұмыстары кезінде ұзақ қашықтықты дәл көру қажеттілігіне байланысты рефлекторлық телескопты және/немесе рефракторлық телескопты жеке өзі ойлап тапқан деген пікірлер бар. 1591 жылғы «Пантометрия» кітабының (өлшеу туралы кітап, ішінара әкесінің жазбалары мен байқауларына негізделген) алғы сөзінде Леонардтың ұлы Томас әкесінің жетістіктерін жоғары бағалады. Ұлының әкесін мақтауының кейбір бөліктері асыра сілтеу болып көрінеді, ал кейбір тұжырымдар сенімдірек. Алғы сөздің бесінші бетінде Томас Диггс әкесінің жетістіктері туралы керемет әңгіме айтады: «Оның құдайға жақын санасы геометриялық өлшемдер ғылымының көмегімен Күн, Ай, планеталар және жұлдыздар сияқты жарқыраған аспан денелерінің мөлшерін, арақашықтығын, бағыттарын және таңғажайып, күрделі қозғалыстарын анықтады, сондай-ақ осы ережелерді және принциптерді ұрпақтарына мұра етіп қалдырды. Кейбіреулердің пікірінше, Архимед таңғы аспан денелерінің қисық бетінен жасалған айна арқылы Сиракузаны қоршауға келген римдік флотты өртеді. Бірақ бұл аспан себептері мен ежелгі заманда жасалған нәрселерден басқа, менің әкем үздіксіз және қажырлы [табанды] тәжірибелерімен, математикалық дәлелдермен қаруланып, пропорционалды линзаларды тиісті бұрыштарда орналастыру арқылы алыстағы нәрселерді көруге, хаттарды оқуға, ашық даладағы монеталарды, тіпті олардың бетіндегі жазуларын анықтауға, ал кейбір достарының қастап қойған монеталарын жеті шақырымнан көруге және сол сәтте жеке орындарда болып жатқан оқиғаларды білуге қабілетті болды». Диггстің әріптесі Уильям Борнның жазбаларында Леонард Диггс пен оның ұлы жүргізген линзалар мен айналар туралы тәжірибелер туралы толыққанды мәліметтер бар. Осы мәліметтердің нәтижесінде кейбір зерттеушілер, әсіресе Колин Ронан, Леонард Диггстің 1540 және 1559 жылдар аралығында жұмыс істейтін телескопты ойлап тапқанын мәлімдеді. Сипаттама Диггстің линзалар мен қисық айнаны біріктіретін қарапайым құрал жасағанын, ол қазіргі заманғы рефлекторлық телескоптан өзгеше болғанын көрсетеді. Дегенмен, 16 ғасырда қажетті оптикалық дәлдікке ие линзаларды жасау өте қиын болса, тиісті айнаны жасау одан да қиын болды. Диггстің сәтті құрал жасағаны күмәнді, ал далада жатқан монеталардың егжей-тегжейін немесе жеті шақырым қашықтықтағы жеке іс-әрекеттерді көруге қажетті оптикалық мүмкіндіктер сол кездегі технологиядан асып түсетін еді.
[H]is divine mind aided with this science of Geometrical mensurations, found out the quantities, distances, courses, and strange intricate miraculous motions of these resplendent heavenly Globes of Sun, Moon, Planets and Stares fixed, leaving the rules and precepts thereof to his posterity. Archimedes also (as some suppose) with a glass framed by revolution of a section Parabolicall, fired the Roman navy in the sea coming to the siege of Syracuse. But to leave these celestial causes and things done of antiquity long ago, my father by his continual painful [painstaking] practices, assisted with demonstrations Mathematical, was able, and sundry times hath by proportional Glasses duly situate in convenient angles, not only discovered things far off, read letters, numbered pieces of money with the very coin and superscription thereof, cast by some of his friends of purpose upon downs in open fields, but also seven miles off declared what hath been done at that instant in private places. The writings left by Digges' colleague William Bourne contain further detail on the experiments with lenses and mirrors conducted by Leonard Digges and his son. It is these details which led some researchers, most notably Colin Ronan, to claim that Leonard Digges invented a functioning telescope sometime between 1540 and 1559. The description seemed to suggest that Digges created a rudimentary instrument incorporating lenses and a concave mirror, in a manner rather different from a modern reflecting telescope. However, the construction of lenses to the required optical precision would have been very difficult in the 16th century, and the construction of an adequate mirror would have been much harder still. It is doubtful that Digges built a successful instrument, and the optical performance required to see the details of coins lying about in fields, or private activities seven miles away was far beyond the technology of the time.
Құрметтер
Антарктидадағы Диггс шығанағы Леонард Диггстің құрметіне аталған.