Кіріспе
Зертханалық шыны ыдыс – химияда сұйықтықты буландыру, салмақтау кезінде қатты заттарды ұстау, аздаған мөлшердегі затты қыздыру және стақанды жабу үшін қолданылатын дөңгелек, ойыс шыны. Стақанды жабу үшін қолданылғанда, мақсаты әдетте шаң немесе басқа бөлшектердің ішке кіруін болдырмау болып табылады; сағат тәрізді шыны стақанды толығымен жаппайды, сондықтан газ алмасуы жүзеге асырылады. Булану беті ретінде қолданылғанда, сағат тәрізді шыны тұнбаларды немесе кристалданғанды жақыннан бақылауға мүмкіндік береді. Көрінуді жақсарту үшін оны контрастты түстердің бетіне қоюға болады. Кейде сағат тәрізді шыны виски стаканын жабу үшін, иісті жинақтау үшін және вискиді айналдырғанда төгілудің алдын алу үшін қолданылады. Бұл шыны ескі қалта сағаттарының беткі әйнегіне ұқсас болғандықтан осылай аталады. Мұндай үлкен сағат тәрізді шынылар кейде «сағат әйнегі» деп те аталады.
the laboratory equipment
A watch glass is a circular concave piece of glass used in chemistry as a surface to evaporate a liquid, to hold solids while being weighed, for heating a small amount of substance, and as a cover for a beaker. When used to cover beakers, the purpose is generally to prevent dust or other particles from entering the beaker; the watch glass does not completely seal the beaker, so gas exchanges still occur. When used as an evaporation surface, a watch glass allows closer observation of precipitates or crystallization. It can be placed on a surface of contrasting colors to improve the visibility overall. Watch glasses are also sometimes used to cover a glass of whisky, to concentrate the aromas in the glass, and to prevent spills when the whisky is swirled. Watch glasses are named so because they are similar to the glass used for the front of old fashioned pocket watches. These large watch glasses are occasionally known as clock glasses.
Қолданылуы
Сағат шынысының ең көп қолданылатынының бірі – тостағандарға қақпақ ретінде пайдалану. Мұндай жағдайда сағат шынысы ыдыстың үстіне қойылады, бұл будың қанығуын бақылау мен өзгертуді жеңілдетеді. Сонымен қатар, сағат шынысы көбінесе таразыда өлшенетін қатты заттарды ұстау үшін қолданылады. Қажетті мөлшердегі қатты затты өлшемес бұрын, сағат шынысы таразыға қойылады, содан кейін таразы нөлге келтіріледі немесе тарту арқылы сынаманың салмағын ғана көрсету үшін калибрленеді. Сағат шынысын жауын-шашын мен кристалданбалы үлгілерді бақылау үшін де пайдалануға болады. Егер затты одан әрі кептіру қажет болса, сағат шынысы салыстырмалы түрде ұшпалы еріткіштен белгілі бір қатты затты бөлу үшін жиі қолданылады. Қатты зат сағат шынысына жайылады, ал оның үстіне көбінесе ауадағы бөлшектердің өнімге тиюін болдырмау үшін бүктелген сүзгі қағазы қойылады. Кептіру жылдамдығын арттыру үшін сағат шынысын жақсы ауа айналымын қамтамасыз ету мақсатында кептіру шкафына қоюға болады. Химиялық зертханаларда кептіру жылдамдығын арттыру үшін қолданылатын тағы бір тәсіл – сағат шынысынан құрғақ ауа немесе азот газын инверттелген түтік арқылы жіберу.
Түрлері
Зертханада қолданылатын екі түрлі сағат көзілдірігі бар: шыны және пластик. Сағат көзілдіріктері әртүрлі өлшемдер мен ендерде келеді, және әдетте басқа шыны немесе пластик зертханалық құралдардан қалың болады. Шыны сағат көзілдіріктері автоклавта немесе зертханалық пеште стерильденгеннен кейін қайта қолданылуы мүмкін. Олар жоғары жылулық соққыға төзімділік, химиялық тұрақтылық және механикалық беріктік сипаттамаларына ие.