Кіріспе

Зертханалық шыны ыдыс – химияда сұйықтықты буландыру, салмақтау кезінде қатты заттарды ұстау, аздаған мөлшердегі затты қыздыру және стақанды жабу үшін қолданылатын дөңгелек, ойыс шыны. Стақанды жабу үшін қолданылғанда, мақсаты әдетте шаң немесе басқа бөлшектердің ішке кіруін болдырмау болып табылады; сағат тәрізді шыны стақанды толығымен жаппайды, сондықтан газ алмасуы жүзеге асырылады. Булану беті ретінде қолданылғанда, сағат тәрізді шыны тұнбаларды немесе кристалданғанды жақыннан бақылауға мүмкіндік береді. Көрінуді жақсарту үшін оны контрастты түстердің бетіне қоюға болады. Кейде сағат тәрізді шыны виски стаканын жабу үшін, иісті жинақтау үшін және вискиді айналдырғанда төгілудің алдын алу үшін қолданылады. Бұл шыны ескі қалта сағаттарының беткі әйнегіне ұқсас болғандықтан осылай аталады. Мұндай үлкен сағат тәрізді шынылар кейде «сағат әйнегі» деп те аталады.

Қолданылуы

Сағат шынысының ең көп қолданылатынының бірі – тостағандарға қақпақ ретінде пайдалану. Мұндай жағдайда сағат шынысы ыдыстың үстіне қойылады, бұл будың қанығуын бақылау мен өзгертуді жеңілдетеді. Сонымен қатар, сағат шынысы көбінесе таразыда өлшенетін қатты заттарды ұстау үшін қолданылады. Қажетті мөлшердегі қатты затты өлшемес бұрын, сағат шынысы таразыға қойылады, содан кейін таразы нөлге келтіріледі немесе тарту арқылы сынаманың салмағын ғана көрсету үшін калибрленеді. Сағат шынысын жауын-шашын мен кристалданбалы үлгілерді бақылау үшін де пайдалануға болады. Егер затты одан әрі кептіру қажет болса, сағат шынысы салыстырмалы түрде ұшпалы еріткіштен белгілі бір қатты затты бөлу үшін жиі қолданылады. Қатты зат сағат шынысына жайылады, ал оның үстіне көбінесе ауадағы бөлшектердің өнімге тиюін болдырмау үшін бүктелген сүзгі қағазы қойылады. Кептіру жылдамдығын арттыру үшін сағат шынысын жақсы ауа айналымын қамтамасыз ету мақсатында кептіру шкафына қоюға болады. Химиялық зертханаларда кептіру жылдамдығын арттыру үшін қолданылатын тағы бір тәсіл – сағат шынысынан құрғақ ауа немесе азот газын инверттелген түтік арқылы жіберу.

Түрлері

Зертханада қолданылатын екі түрлі сағат көзілдірігі бар: шыны және пластик. Сағат көзілдіріктері әртүрлі өлшемдер мен ендерде келеді, және әдетте басқа шыны немесе пластик зертханалық құралдардан қалың болады. Шыны сағат көзілдіріктері автоклавта немесе зертханалық пеште стерильденгеннен кейін қайта қолданылуы мүмкін. Олар жоғары жылулық соққыға төзімділік, химиялық тұрақтылық және механикалық беріктік сипаттамаларына ие.