Харальд Мэлдал Эйа: Норвеждік комик, әлеуметтанушы және тележурналист

Кіріспе

Норвегиялық комедиан және әлеуметтанушы Харальд Мельдаль Ия (9 ақпан 1966 жылы туған) – норвегиялық комедиан және әлеуметтанушы. Соңғы жылдары Эя теледокументалды фильмдер жасап, кітаптар жазды. Эя 90-жылдардың ортасында Норвегияда кеңінен танылды және содан бері елдегі ең белгілі комедианттардың бірі болып табылады.

Өмір және мансап

Ея Барумда дүниеге келген. 1992 жылы Осло университетінде «Lidende ledere og kompetente kalkulatører» тақырыбындағы диссертациясымен әлеуметтану мамандығы бойынша кандидаттық дәрежесін алды. Бұл диссертацияның мағынасы – «Азап шеккен көшбасшылар және епті есепшілер. Бизнесмендердің символдық күресі». Бард Туфте Йохансенмен бірге ол Норвегиялық телерадиокорпорациясының бірнеше сәтті комедиялық телесериалдарының авторы және қатысушысы болды, мысалы, «Lille Lørdag» (1995), «Åpen Post» (1998–2002), «Uti vår hage» (2003), «Team Antonsen» (2004), «Tre brødre som ikke er brødre» (2005), «Uti vår hage 2» (2008) және «Storbynatt», сондай-ақ «Herreavdelingen» (1997) және «Tazte priv» (2004–2005) радио комедиялық шоулары. «Лена» (Døden på Oslo S кейіпкерінің пародиасы) және Oslolosen сияқты танымал кейіпкерлерді жасады. Ол сонымен қатар стендап-комедиямен және театрлық импровизациямен айналысып, «Detector» (2000) және «United» (2003) сияқты норвегиялық фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады. 2010 жылы ол «Hjernevask» («Миды жуу») атты телешоуды ұсынды, ол адам мінез-құлқының мәдени детерминизм модельдерін (Стандартты әлеуметтік ғылым моделі деп те аталады) табиғат пен тәрбиенің өзара әрекеттесу тұрғысынан қарастырды. Шоуға сұхбат бергендердің көпшілігі, әсіресе Йорген Лоренцен, эфирға түсуге дейін де, кейін де шоуды жазбаша сынады, бұл табиғат пен тәрбие арасындағы тартыс тақырыбында кең ауқымды қоғамдық пікірталасқа себеп болды. Әсіресе гендерлік мәселе және гендерлік парадокс деп аталатын құбылыс (норвегиялық әйелдердің еңбек нарығына қатысу деңгейі көптеген елдерге қарағанда жоғары болғанымен, норвегиялық жұмыс нарығында гендерлік бөлініс өте күшті) көп дау тудырды. «Hjernevask» үшін ол 2010 жылы Fritt Ord құрметті сыйлығымен марапатталды. 2017 жылдан бері Ея Нильс Бреннамен бірге «Sånn er du» подкасты мен радио сериясын шығарып келеді, онда әр бағдарламаға белгілі норвегиялық азамат Big 5 тұлғалық тестінен өтеді. Содан кейін Ея мен Бренна тест нәтижелерін тестке қатысқан адаммен бірге талқылайды. 2020 жылы Ея Норвегияның соңғы жылдары неге осылай өркендегені туралы кітап жариялады.

Eia was born in Bærum. He graduated with a Candidate's degree in sociology at the University of Oslo in 1992, with the thesis Lidende ledere og kompetente kalkulatører. Næringslivsfolks symbolske kamper, which in English translates as Suffering leaders and competent calculators. The symbolic struggles of business people. Together with Bård Tufte Johansen, he has been author of, and participated in, several successful Norwegian Broadcasting Corporation comedy TV series, such as Lille Lørdag (1995), Åpen Post (1998–2002), Uti vår hage (2003), Team Antonsen (2004), Tre brødre som ikke er brødre (2005), Uti vår hage 2 (2008), and Storbynatt, as well as the radio comedy shows Herreavdelingen (1997) and Tazte priv (2004–2005). Popular characters include "Lena" (a parody of the character from Døden på Oslo S) and Oslolosen. He has also performed stand up comedy and theatresports and had supporting roles in Norwegian films, including Detector (2000) and United (2003). In 2010, he introduced a television show called Hjernevask ("Brainwash") which contrasted cultural determinist models of human behavior (also referred to as the Standard social science model) with nature nurture interactionist perspectives. Several of those who were interviewed for the show, particularly Jørgen Lorentzen, criticized the show publicly both before and after the airing, and this ignited a wide public discussion on the subject of the nature versus nurture debate. Especially the question of gender, and what is referred to as the gender paradox (the fact that although Norwegian women have a high level of participation within the workforce, more so than most countries, the Norwegian job market remains highly segregated in terms of gender) has provoked controversy. For Hjernevask, he was awarded the Fritt Ord Honorary Award in 2010. Since 2017, Eia has, together with Nils Brenna, produced the podcast and radio series "Sånn er du", where a famous Norwegian takes a Big 5 personality test for each episode. Eia and Brenna then discuss their way through the results of the personality test together the person who took the test. In 2020, Eia published a book on why Norway has become so prosperous in recent times.