Кіріспе

1883 жылғы астрономиялық құбылыс

Бонильяның байқауы – 1883 жылы мексикалық астроном Хосе Бонилья жүздеген белгісіз ұшатын нысандарды байқап, фотоға түсірген астрономиялық құбылыс. Бонилья байқауы кезінде түсірілген фотосуреттер «белгісіз ұшатын объектілердің» суреттерінің ең алғашқы белгілі мысалдарының бірі деп есептеледі. Нысандардың биіктеп ұшатын қаздар тобы болғаны болжамдалғанмен, астрономдардың соңғы пікірлері бойынша Бонилья жақын жердегі кометаның ыдырауын байқаған болуы мүмкін.

Өмірбаян

Хосе А. и Бонилья (1853–1920) – мексикалық астроном. Ол Сакатекаста, Мексика қаласында және Парижде инженерлік және астрофотография саласында білім алған. 1882 жылы ол Мексиканың Сакатекас штатындағы, Сакатекас қаласындағы Астрономиялық обсерваторияның алғашқы директоры болып сайланды. Сакатекас штатындағы Астрономиялық обсерватория 1882 жылдың желтоқсанында ашылды. Қазір ол Закатекас метеорологиялық обсерваториясы деп белгілі.

Оқиға

1883 жылдың 12 тамызында Бонилья зерттеу үшін телескопын дайындап жатқанда, бірнеше нысандардың Күнді жартылай жауып тұрғанын байқады. Қызығушылық танытып, Бонилья келесі 48 сағатты Коллодион әдісі деп аталатын технологияны қолданып, нысандардың 447 данасының суретін түсіруге жұмсады. 2011 жылдың қазан айында Мексика қаласындағы Мексика Ұлттық Автономдық Университетінің астрономия зерттеушілері – Гектор Мантерола, Мария Рамос Лара және Гуадалупе Кордеро, Бонильяның көргенінің ғарышта жарылған кометаның сынықтары екендігін көрсететін алдын ала баяндама жариялады. Бонильяның уақытты дұрыс деп есептеген Мантероланың командасы нысандардың Жер бетінен 538 километрден (334 миль) 8,062 километрге (5,009 миль) дейін, ал ұзындығы 68 метрден (223 фут) 795 метрге (2,608 фут) дейін арақашықтықта екенін есептеді. Егер олар мұздан тұрса, массасы 5,58x108 килограммнан 2,5x1012 килограммға дейін болар еді. Бонильяның 3 сағат 25 минут ішінде 447 нысанды бақылауын 25 сағат ішінде 3275 сыныққа дейін экстраполяциялаған Мантерола және авторлар тобы бастапқы кометаның массасы 1,83x1012 килограммнан (4,03x1010 фунт) 8,19x1015 килограммға (1,81x1014 фунт) дейін болатынын анықтады. Бұл көрсеткіш үш жарым есеге өзгеше. Мантерола және авторлар тобы жоғарғы шектің Галлей кометасының массасынан 8,19 есе көп екенін атап өтіп, осы комета сынықтарының Жерге тию мүмкіндігін 1908 жылғы Тунгуска құбылысына теңеді: "Егер [сынықтар] Жермен соқтығысса, екі күн ішінде 3275 Тунгуска құбылысы орын алған болар еді – бұл, мүмкін, жойылуға алып келер еді".

Мәдениетке әсері

Бонильядағы байқау НЛО-ның суретіне түскен алғашқы жағдайлардың бірі деп есептеледі. 2011 жылғы зерттеу жарияланғаннан кейін бұл оқиға интернеттегі НЛО әуесқойларының қызығушылығын арттырды.