Кіріспе

USS S 31 (SS 136) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірінші топтағы (S 1 немесе "Holland") S класты суасты кемесі болды.

Құрылыс және іске қосу

S 31 кемесінің қадасы 1918 жылғы 13 сәуірде Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Union Iron Works компаниясында салынды. Ол 1918 жылғы 28 желтоқсанда Жорж А. Уокердің әйелінің демеушілігімен суға түсіріліп, 1922 жылғы 11 мамырда қолданысқа берілді.

1922-1941 жылдар

1922 жылдың жазының соңында S 31 кемесіне негізгі қозғалтқыштары жақсартылып жатқан кезде, Нью-Лондонға (Коннектикут штаты) жөндеуге тапсырыс берілді. Жөндеу жұмыстарын бас мердігер, Electric Boat Company жүргізді. 1922 жылдың 4 қазанында Нью-Лондонда қызметтен босатылып, қыс бойы компанияның кеме жасау алаңында тұрды және 1923 жылдың 8 наурызында қайтадан қызметке кірісті. 1923 жылдың сәуір айында оңтүстікке қарай жылжып, Кариб теңізінде жаттығулар өткізді, содан кейін Панама каналы арқылы Калифорнияға оралды. 1924 жылға дейін АҚШ-тың батыс жағалауында болып, Калифорния жағалауында 16-шы суасты кемелер дивизиясымен жаттығулар жасады. 1923 жылдың маусым және шілде айларында Алеут аралдарында жаттығуларға қатысты, ал 1924 жылдың қысында Панама каналы аймағына және Кариб теңізіне флоттық жаттығулар үшін көшірілді. 1925 жылы 16-шы суасты кемелер дивизиясы Азия флотына ауыстырылды, ал S 31 1925 жылдың сәуірінде Сан-Францискодан Филиппин аралдарына аттанды. 1925 жылдың 12 шілдесінде Кавитеге (Лусон) жетті. Келесі жеті жыл бойы күз және қыс айларында Филиппинде патрульдеу және жаттығулар жүргізді, ал көктем және жаз айларында Қытай жағалауына операцияларға жіберілді. Қытай маңындағы операциялар негізінен жеке, дивизиялық және флоттық жаттығулармен айналысты. 1930 жылдың қыркүйегінде S 31, Қытайдың Циндао және Циньхуандао қалалары арасында толық қуатпен жүрген кезде, ауыр теңіздегі қираған кемелер арасында шығып, бір буксирмен соқтығысқан қытай джонкасын көрді. Джонканың ағаш жүгі түсіп, S 31-ге қауіп тудырып, жеті адамды құтқару әрекетіне кедергі келтірді. S 31 жел бағытынан жақындады, жел оны қираған джонканың корпусынан асырып өткенде, бес адамды алып кетті. S 31 экипажы қалған екі адамға арқан лақтырып, оларды S 31-ге тартып алды, ал толқындар қираған қалдықтарды кеменің қабырғасына қарай итерді. Содан кейін ол аймақты тазартып, жаттығуларға қатысу үшін Циньхуандаоға бет бұрды. 1932 жылдың 2 мамырында S 31 Азия флотындағы қызметін аяқтап, Маниладан Гавайидегі Перл-Харборға жол тартты, онда 1937 жылға дейін дивизиясымен бірге орналасты. 1933 жылдың ақпанында ол "Төменде тозақ" атты суасты кемесі фильміндегі бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі USS AL 14 суасты кемесінің рөлін сомдады. Фильмде ол австро-венгр теңіз күштерінің мина тасушысын батып кіргенін көрсетті (қызметтен босатылған эсминец Moody рөлінде), бірақ киностудия Moody-ді мұқият орналастырылған жарылғыш заттарды пайдаланып батырды. Істен шығаруға белгіленген S 31 1937 жылдың 14 маусымында Перл-Харбордан шығып, 1937 жылдың 27 тамызында Филадельфияға жетті. 1937 жылдың 7 желтоқсанында қызметтен босатылып, Филадельфиядағы Лиг аралына орналастырылды. 1940 жылдың 18 қыркүйегінде Филадельфияда қайтадан қызметке кірісті және 52-ші суасты кемелер дивизиясына тағайындалды, S 31 1940 жылдың желтоқсанына дейін Нью-Лондоннан жұмыс істеді, содан кейін оңтүстікке, Панама каналы аймағына көшті. 1941 жылдың көктемінің соңында ол Нью-Лондонға оралды және Жаңа Англия жағалауында суасты кемелерімен және суастына қарсы соғыс жаттығуларын жүргізді. 1941 жылдың қарашасында ол Филадельфияға оралып, күрделі жөндеуден өтті.

Бірінші екі әскери патруль

1941 жылы 7 желтоқсанда Жапонияның Перл-Харборға жасаған шабуылы АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа тартты. Толық жөндеуден кейін S 31 1942 жылдың қаңтар айында Нью-Лондондағы бөлімшесіне қайта қосылды. 1942 жылдың ақпан айында ол Панама каналы аймағына бет бұрды. Бермудада тоқтағаннан соң, 1942 жылдың ақпан айының ортасында Панамадағы Коко-Солоға жетіп, Панама каналына жақын аудандарда екі қорғаныс патрулін жүргізді. Біріншісі 1942 жылдың 10 наурызынан 31 наурызына дейін, ал екіншісі 1942 жылдың 14 сәуірінен 13 мамырына дейін болды. 1942 жылдың мамыр айының соңында S 31 солтүстікке қарай Калифорния штатының Сан-Диего қаласына бағыт алып, Алеут аралдарындағы қызметке дайындалды.

Үшінші соғыс патрулі

Алеут аралдары науқаны 1942 жылдың 3 маусымында Датч-Харбор шайқасымен және Ату мен Кисканы жапондықтардың басып алуымен басталды. 1942 жылдың маусым айының соңында S 31 Аляска территориясына жол тартты. 1942 жылдың 7 шілдесінде ол Аляскадағы Амакнак аралындағы Датч-Харбор суасты кемелерінің базасынан алғашқы соғыс патруліне шықты. Аналаскадан батысқа қарай жылжып, Адак аралы аймағын барлап, содан кейін солтүстікке қарай Беринг теңізіндегі Алеут тізбегінің солтүстігіндегі патрульдік аймағына өтті. 1942 жылдың 19 шілдесінде оған батысқа қарай бағыт беруге бұйрық берілді және 1942 жылдың 30 шілдесінде ол Кисканың шығысына, Кисканы бомбалауға жоспарланған одақтас күштеріне қарай қозғалатын Жапон императорлық теңіз флотының кемелерін тоқтату үшін орналасты. Бомбалау 1942 жылдың 7 тамызында орын алды. Келесі күні кешке S 31 Датч-Харборға қайтып келді. Патрульдеу кезінде ол Алеут аймағында жұмыс істейтін барлық S кемелеріне тән проблемаларға тап болды: суперструктуралық плиталардың босап қалуы, фатмометр мен радардың болмауы, корпустың ішкі оқшаулануының жеткіліксіздігі және суасты кемелері үшін қолайсыз ауа-райы. 1942 жылдың 10 тамызында, Датч-Харбордан шыққанда, Mark X авариялық идентификациялық шамы жарылып, S 31 командирі, лейтенант-коммандер Томас Ф. Уильямсонға өлімге әкеп соққан кеуде жарақатын тигізді. АҚШ Теңіз күштері 1942 жылдың 13 шілдесінде Mark X шамының қолданылуын тоқтатуға бұйрық берген, бірақ бұл бұйрық S 31-ге жеткен жоқ. Оқиға АҚШ Теңіз күштеріне S кемелерінде фармацевттердің болу қажеттігін және Датч-Харбор мен Солтүстік Тынық мұхитында жұмыс істейтін кемелер арасындағы байланысты жақсарту қажеттігін көрсетті.

Төртінші әскери қарауыл

Келеңсіз ауа райы және үзілісті байланыс, нәтижесінде американдық ұшақтар S 31-ге екі рет қате шабуыл жасады, S 31-дің төртінші патрулі кезінде ең үлкен қауіпті құрады, ол 1942 жылдың 26 тамызы мен 28 қыркүйегі аралығында Адақты басып алуға қолдау көрсетті. Патрульдің көп бөлігінде ол толқынды теңізде болды, бірақ кейде тек көтеріңкі жағдайларға тап болды. 28 тамызда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PBY Catalina ұшағы Агаттудан оңтүстік-шығысқа қарай Тынық мұхитында 38 метрге тереңдегенде, оны тереңдік бомбаларымен нысанаға алды. 30 тамызда желдің күшімен теңіз суы оның алдыңғы батарея бөліміне кіргенде улы хлор газы пайда болды. S 31 экипажы уытты газды жылдам анықтап, жойды. 13 қыркүйекте екі АҚШ Әскери-әуе күштері P-38 Lightning истребителі – S 31 экипажы екі Жапон императорлық теңіз күштерінің Mitsubishi A6M Zero (Одақтастардың тілімен "Zeke") истребителі деп жаңылыстырды – Адақтың оңтүстігінде, Кагаласка бұғазының батысында Тынық мұхитында тереңдегенде оққа тостырды.

Бесінші әскери қарауыл

1942 жылдың 13 қазанынан 8 қарашасына дейін жүргізілген бесінші әскери патрулінде С 31 Курил аралдарында жұмыс істеді. 1942 жылдың 20 қазанында ол белгіленген аймаққа келді. 1942 жылы 22 қазанда ол Курилдің солтүстік шетіндегі Парамуширо маңында болды және 24 қазанға дейін Парамуширо-Шумушу аймағындағы кеме қатынасы жолақтарын қарауылдады. Содан кейін ол Онекотан бұғазына қарай бағыт алды және 1942 жылдың 25 қазанында оның солтүстік-шығыс жақтарында патрульдеді. 1942 жылы 26 қазанның таңында ол Парамуширо жағалауына жақындады, 08:25-те Отоме шығанағында 2,864 тонналық жапондық «Кеизан Мару» жүк кемесін көріп, оған жақындауға кірісті. 09:22-де екі торпеда атып, «Кеизан Мару» кемесін бекіністе батты. 09:23-те S 31 рифке тіреліп қалды. Ол кері шегініп, алға жылды. 09:28 мен 09:55 аралығында ол перископ тереңдігінде бірнеше рет жерге отырды. Сағат 10:00-де ол терең суға жетіп, жапон күштерінің қуып жете алмауына қол жеткізді. Сол түні ол экипажы «қорқынышты теңіз» деп сипаттаған Онекотан бұғазынан өтті, ал 1942 жылдың 27 қазанында Парамушироның батыс жағалауында патрульдік сапармен жүрді. 1942 жылдың қараша айының басында отын азайып, 2 қарашада ол Голланд портына қарай бет алды, ол жерге 1942 жылдың 8 қарашасында жетті.

1942 жылдың қарашасы 1943 жылдың наурызы

1942 жылы 11 қарашада S 31 Голланд портынан Сан-Диегоға қарай жолға шықты, онда 1942 жылдың 27 қарашасынан 1943 жылдың 3 қаңтарына дейін Батыс жағалауындағы дыбыс мектебіне оқу қызметтерін ұсынды. Кейін жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 1943 жылдың ақпанында аяқталды. 1943 жылдың ақпан айының соңында ол батысқа, Гавайиге көшті. Мұнда оның 4 дюймдік (102 мм) палубалық қаруы 3 дюймдік (76,2 мм) қарумен ауыстырылды және ол оқу жаттығуларын жалғастырды.

Алтыншы және жетінші әскери патрульдер

1943 жылдың 11 наурызында S 31 өзінің алтыншы әскери патрулін бастау үшін Перл-Харбордан жолға шықты. 1943 жылдың 23 наурызынан 29 наурызына дейін Кваджалейн атолын барлап, Кваджалейн, Трук атолы мен Вотже аралығындағы теңіз жолдарын жапон кемелерінен іздеді. 1943 жылы 29 наурызда ол Жаңа Каледонияға бағыт алды. 1943 жылы 2 сәуірде экватордан өтіп, 1943 жылы 9 сәуірде Ноумеяға (Гранде-Терре) келді. Сегіз күндік жөндеуден кейін ол эсминстердің су асты кемелерге қарсы күрес жаттығуларында нысана ретінде пайдаланылды. 1943 жылдың 5 шілдесінен 26 шілдесіне дейін ол өзінің жетінші әскери патрулін оқу кестесінен үзіп, Оңтүстік Жаңа Гебрид аралдарына Анитумға барлау тобын тасымалдап, қолдау көрсету үшін, сондай-ақ сол аймақта қызмет ететін Жапон императорлық теңіз күштерінің су асты кемесін іздеу үшін аттанды. Ноумеяға оралғаннан кейін ол жаттығуларды қайта бастады және оларды 1943 жылдың 20 тамызына дейін жалғастырды.

Сегізінші соғыс патрулі

Nouméa қаласында болған кезде S 31 АҚШ Теңіз күштерінің алғашқы су асты кемесі болып, жағдайды көрсету индикаторымен (PPI) жабдықталды. PPI бастапқыда адмирал Уильям Ф. Холсидің флагманы – «Оңтүстік Дакота» соғыс кемесі үшін арналған еді, бірақ S 31 экипажы оны өздері пайдалануға алып, сегізінші жауынгерлік патрулі кезінде оның өте тиімді екенін дәлелдеді. 1943 жылғы 22 тамызда ол өзінің сегізінші және соңғы жауынгерлік патрулін бастады, ол Сент-Джордж каналы аймағында Рабаул мен Жаңа Гвинея арасындағы жапондық кемелердің қозғалысын тоқтату мақсатында жүргізілді. Патрульдік аймағынан ол Австралияның Брисбен қаласына бағыт алды. PPI-ді пайдаланудың артықшылықтарын байқағаннан кейін, АҚШ Теңіз күштері PPI-дің өндірісін жеделдетіп, оны барлық су асты кемелеріне таратуды жүзеге асырды.

1944 жылдың желтоқсаны 1945 жылдың қазаны

Брисбенде күрделі жөндеуден өткеннен кейін, S 31 1944 жылдың желтоқсан айының басында Жаңа Каледония және Жаңа Гебридтер аймағына оралды. Ол жерде ол су асты кемелеріне қарсы күрес оқуларын қайта бастады, оларды 1945 жылдың шілдесіне дейін жалғастырды, содан кейін Калифорнияға бағытталды. 1944 жылдың тамызының басында Сан-Диегоға келді және 1944 жылдың қарашасында жөндеуді аяқтады. Содан кейін ол АҚШ Батыс жағалауындағы оқу орталықтарына су асты кемелері және гидроакустикалық жаттығулар бойынша қызметтер көрсетті. 1945 жылдың тамыз айының ортасында соғыс аяқталды, ал 1945 жылдың қыркүйегінде S 31 Сан-Францискоға демобилизацияға жіберілді. 1945 жылдың 19 қазанында қызметтен босатылды.

Тарату

1945 жылғы 1 қарашада Әскери-теңіз кемелерінің тізімінен шығарылған S 31, 1946 жылғы мамыр айында металл тескілеуге сатылды. Оның корпусы 1946 жылғы желтоқсанда сатып алушыға, Сан-Франциско қаласындағы Salco Iron and Metal Company компаниясына тапсырылды және 1947 жылғы шілдеде бөлшектелді.