Кіріспе
Бір дөңгелекті көлік құралы, монодөңгелек немесе унидөңгелек деп аталатын бір дөңгелекті көлік құралы – бір дөңгелекті, бір ізді көлік түрі. Моноциклден айырмашылығы, монодөңгелектің үстінен және айналасынан үлкен, қуыс дөңгелек өтеді. Монодөңгелектер әдетте мотоцикл сияқты қозғалтқышпен жабдықталады, рульді басқару, жүргізуші орны және қозғалту механизмін дөңгелектің ішкі бөлігіне бекітетін шасси болады. Қолмен айналдырылатын және педальмен жұмыс істейтін монодөңгелектер 19 ғасырдың соңында патенттелген және жасалған, ал 20 және 21 ғасырларда жасалған көпшілігі моторландырылған. Кейбір заманауи жасаушылар осы көліктерді моноциклдер деп атайды, бірақ бұл термин кейде моторлы унициклдерді сипаттау үшін де қолданылады. 2016 жылы моторландырылған монодөңгелек үшін жылдамдық бойынша әлемдік рекорд 98,464 км/сағ (61,18 миль/сағ) көрсеткішімен тіркелді.
the one wheeled vehicle called the monowheel or uniwheel
A monowheel or uniwheel is a type of one wheeled, single track vehicle. Unlike the unicycle, a monowheel consists of a large, hollow wheel that loops above and around the driver. Monowheels are typically powered by an engine as with a motorcycle, with a chassis securing the steering, driver's seat, and propulsion mechanism to the interior of the wheel. Hand cranked and pedal powered monowheels were patented and built in the late 19th century; most built in the 20th and 21st century have been motorized. Some modern builders refer to these vehicles as monocycles, though that term is also sometimes used to describe motorized unicycles. A world speed record for a motorized monowheel was set in 2016, at 98.464 km/h (61.18 mph).
Тұрақтылық
Велосипедтерге ұқсас, монодөңгелектер қозғалыс бағытында тұрақты, бірақ көлденең тұрақтылығы шектеулі. Бұл екі бағытта да тұрақсыз моноциклдерден өзгеше. Монодөңгелектердің тұрақтылық үшін қажетті жылдамдығы моноциклдерге қарағанда төмен екені анықталды. Монодөңгелек гироскопиялық эффектілердің арқасында тік тұрады, бірақ оның тұрақсыздығы алға қарай қозғалысқа және жүргізушінің тепе-теңдігіне үлкен тәуелділік тудырады, ол бағытталғанда тұрақтылықты сақтауы керек. Монодөңгелектің тарихында, қолдау тіректер (Грин және Дайер, 1869), сырғалар және винттер (Д'Харлинг винтті монодөңгелек, 1914), сондай-ақ гироскоптар, қанаттар және рульдер (Маклин V8 Монодөңгелек, 2003) сияқты тұрақтылықты арттыруға әртүрлі әрекеттер жасалған. Көптеген жүргізушілер тоқтағанда аяқтарын жерге тіреп, велосипедтер мен мотоциклдерге ұқсас тұрақтылықты басқаруды жөн көреді.