Шингас: Ленапе басшысы және Француз-үнді қақтығысының қайраткері
Shingas
Шингас – 18 ғ. Ленапе басшысы, француз-үнді қақтығысында ағылшын елді мекендеріне шабуылдар жасаған. «Қорқынышты Шингас» атымен танымал, қашқын бастысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шыңға (фл. 1740–1763) – француз және үнді соғысы кезінде Огайо аймағындағы әскери қимылдарға қатысқан ленапи басшысы және батыры. Француздармен одақтасқан Шыңға, соғыс барысында ағылшын-американдық поселеністерге көптеген шабуылдар ұйымдастырды, осыдан кейін қоныс аударушылар оны "Қорқынышты Шыңға" деп атады. Пенсильвания және Вирджинияның колониялық үкіметтері осы шабуылдарға жауап ретінде Шыңғаның басына сыйақы белгіледі.
Shingas (fl. 1740–1763) was a Lenape chief and warrior who participated in military activities in Ohio Country during the French and Indian War. Allied with the French, Shingas led numerous raids on Anglo American settlements during the war, for which he was nicknamed "Shingas the Terrible" by the settlers. The colonial governments of Pennsylvania and Virginia responded to these raids by placing a bounty on Shingas.
Ерте өмір
Шингас Беркс және Либан округтеріндегі Тулпехокен өзенінің аңғарында, Шкуилкиль өзенінің жоғарғы ағысында, ағасы Сассонан және ағаларымен бірге туып өсті. Бір дерек көздейтіндей, Шингастың алты ағасы болған (Тамаква, Пискетомен, Ненатчихант, Буффало Хорн, Мунхуттакисвиллюксиссохпон және Миускилламизе). Ол Леннапе тайпасының Түркия руының (немесе фратрияның) мүшесі және Пенсильвания отаршылдық билігі Леннапе "патшасы" деп санайтын Сассонанның (сондай-ақ Аллумапи деп танылған) сіңілі баласы болды. Бұл атақ Леннапе тайпасының, автономды ауылдарда өмір сүрген халықтың дәстүрлі мәдениетінде болған емес. Дегенмен, Он үш колонияның отаршыл үкіметтері көптеген ауыл ақсақалдарымен емес, бір басшымен келісімге келгенді жөн санағандықтан, Сассонан Леннапе "патшасы" ретінде көзге түсті. Пенсильваниядағы отаршыл шенеуніктер Сассонанды пайдалы деп санады, себебі оны (көп мөлшерде спирттік ішімдіктер сияқты сыйлықтар арқылы) Леннапе жерлерін колонияға беруге көндіруге болатын.
Shingas was born and raised in the Tulpehocken Creek Valley, in Berks and Lebanon counties, on the upper Schuylkill River, with his uncle Sassoonan and his brothers. One source reports that Shingas had six brothers (Tamaqua, Pisquetomen, Nenatcheehunt, Buffalo Horn, Munhuttakiswilluxissohpon, and Miuskillamize). He was a member of the Lenape Turkey clan (or phratry), was a nephew of Sassoonan (also known as Allumapees), a leader who was regarded by colonial authorities in Pennsylvania as the Lenape "king". This title had no traditional meaning for the Lenape, who lived in autonomous villages. However, since the colonial governments of the Thirteen Colonies preferred to deal with a single leader rather than numerous village elders, Sassoonan emerged as the Lenape "king". Colonial officials in Pennsylvania found Sassoonan useful because he could be induced (with the help of gifts such as large quantities of liquor) to sign away Lenape lands to the colony.
Ленапе тайпасының басшысы болып тағайындалды
1747 жылы Сассуан қайтыс болды, ал Шыңғастың інісі Пискетомен Сассуанның мұрагері ретінде тағайындалды. Бірақ ақылды, қажырлы, ағылшын тілінде сөйлейтін Пискетоменді оңай бағындыруға болмады, сондықтан Пенсильваниядағы колониялық шенеуніктер оны ленапилердің «патшасы» деп мойындаудан бас тартты. Осының салдарынан Шыңғас және оның інілері Пискетомен, Ненатчихунт және Тамаква Пенсильваниядан көшіп, өз халқын Аллегей таулары арқылы алып, Аллегей өзені бойындағы Киттанингке қоныстанды. Ирокездер Танахарисонға барлық тараптарға қанағаттандырарлық көшбасшыны таңдауды тапсырды, ал 1752 жылғы Логстаун келісімдер конференциясында Танахарисон Шыңғасты өзінің таңдауы ретінде ұсынды, «біздің сізге патша беруге құқығымыз бар» деп, ленапилерді Ленапилер, Алты ұлт және британдықтар арасындағы «барлық мемлекеттік істерде» өкілдік ету үшін. Танахарисон Вирджиния комиссарларына: «Біз туған інілерімізге, Делаварларға, сол жерде тұратын патшаны бердік, оны осы ұлттың басшысы деп қараңыз» деп мәлімдеді. Шыңғас келісімдер конференциясына қатыспағандықтан, Тамаква «інісінің өкілі ретінде болды және оған кружевомен әшекейленген шляпа, жакет және костюм сыйланды». Колониялар ленапилердің шабуылдап, қашу тактикасына тиімді қарсы тұра алмады, бірақ 1756 жылы Киттанинг экспедициясында Шыңғастың операциялық базасының қиратылуы ленапилерді таңқалдырды және оларды батысқа қарай жылжуға, қазіргі Огайоға қоныстануға мәжбүр етті. Шыңғастың інісі Тамаква басқарған бейбітшілік фракциясы көп ұзамай үстемдікке ие болды. Іні-бауырлар көбінесе үйлесімді жұмыс істегенімен, ақтар «Сусар» немесе «Сусар патшасы» деп білетін Тамаква ақырында атақ-даңқ мен ықпал жағынан інілерін басып өтеді. 1758 жылы Пискетомен Истон келісімін келісуге көмектесу үшін шығысқа жіберілді, бұл француз және үнді соғысына ленапилердің қатысуын тиімді тоқтатып, британдық армия офицері Джон Форбстың жергілікті үнді тайпаларының араласуынсыз Форт-Дюкесні басып алуына мүмкіндік берді. Соғыстағы әрекеттері үшін жазадан қорқып, Шыңғас жасырын өмір сүрді.
Sassoonan died in 1747, and Shingas's brother Pisquetomen was designated as Sassoonan's successor. However, Pisquetomen, who was intelligent, strong willed, and spoke English, was not easily manipulated, and so colonial officials in Pennsylvania refused to recognize him as the Lenape "king". As a result, Shingas and his brothers Pisquetomen, Nenatcheehunt, and Tamaqua migrated away from Pennsylvania, leading their people over the Allegheny Mountains and settling at Kittanning on the Allegheny River. The Iroquois instructed Tanacharison to decide on a leader acceptable to all parties, and at the Logstown Treaty Conference of 1752, Tanacharison presented Shingas as his choice, arguing "that is our right to give you a King" to represent the Lenape in "all publick Business" between the Lenape, the Six Nations, and the British. Tanacharison announced to the Virginia commissioners, "we have given our Cousins, the Delawars, a King, who lives there, we desire you will look upon him as a Chief of that Nation." Shingas was absent from the treaty conference, so Tamaqua "stood proxy for his brother and was presented with a lace hat and jacket and suit." The colonies were unable to mount an effective resistance to the hit and run tactics of the Lenape, though the destruction of Shingas's base of operations in the Kittanning Expedition in 1756 surprised the Lenape and compelled them to move further west, settling in what is present day Ohio. A peace faction led by Shingas's brother Tamaqua soon gained ascendancy. Though the brothers apparently always worked in harmony, Tamaqua, known to the whites as "the Beaver" or "King Beaver," would eventually eclipse his brothers in fame and influence. In 1758, Pisquetomen was dispatched to the east to help negotiate the Treaty of Easton, which effectively ended Lenape involvement in the French and Indian War, and enabled British Army officer John Forbes to capture Fort Duquesne without interference from local Indian tribes. Fearing retribution because of his actions in the war, Shingas kept a low profile.
Соңғы жылдар
Британдық армия 1763 жылы Понтиак соғысының басталуына себеп болып, жергілікті ленапи тайпасын алаңдатқан Форт-Дюкесннің қираған орындарында Форт-Питті салды. Ленапилер Форт-Питті қоршауға алды; Шингас сол кезде қоршауда қатысқан болуы мүмкін. Ол және Тамаква Форт-Пит гарнизонын аймақтан шығып кетуге көндіруге тырысты, бірақ швейцариялық жалдамалы әскер Генри Буке басқарған экспедиция фортты құтқарып шықты. Британдықтармен бейбіт келісімге қол жеткізуді жақтаған Шингас пен Тамаква, "Делавэр пайғамбары" Неолиннің ықпалымен жауынгерлік көзқарастағы ленапи басшыларына ықпалын жоғалта бастады. Шингас 1764 жылға қарай тарихи деректерде жоғалып кетті; кейбір тарихшылар ол қоршау кезінде Форт-Питтен қоршаудағы ленапилерге таратылған көрпелерден жұқпалы ауруға шалдыққан болуы мүмкін деп болжайды, бірақ оның осы оқиғаның салдарынан қайтыс болғанына нақты дәлелдер жоқ.
The British Army constructed Fort Pitt on the ruins of Fort Duquesne, to the consternation of the local Lenape, contributing to the outbreak of Pontiac's War in 1763. Fort Pitt was besieged by the Lenape; Shingas may have participated in the siege at this time. He and Tamaqua unsuccessfully tried to convince the garrison of Fort Pitt to withdraw from the region, but the fort was relieved by an expedition led by Swiss mercenary Henry Bouquet. Shingas and Tamaqua, who advised accommodation with the British, began to lose influence to more militant Lenape leaders influenced by Neolin, the "Delaware Prophet". Shingas disappears from the historical record around 1764; some historians have speculated that he may have contracted smallpox from blankets distributed to the besieging Lenape from Fort Pitt during the siege, but there is no clear evidence that he died as a result of the incident.