Nisus Writer: Apple Macintosh мәтіндік редакторы

Кіріспе

Apple Macintosh үшін мәтін өңдеу бағдарламасы

Nisus Writer, бастапқыда Nisus деп аталған, Apple Macintosh үшін мәтін өңдеу бағдарламасы. Бағдарлама екі нұсқада қол жетімді: Nisus Writer Express және Nisus Writer Pro. Бұл бағдарлама өз пайдаланушылары, әсіресе кітап жазушылары үшін сенімділігімен және ерекше мүмкіндіктерімен жоғары бағаланады.

Тарих

1989 жылы алғаш рет ұсынылған Nisus Writer, WorldScript арқасында араб, еврей, жапон сияқты бірнеше әр түрлі қаріп жүйелерін бір құжатта қолдай алған Macintosh үшін жасалған алғашқы мәтін өңдеуші болды. Сондықтан Nisus Writer, римдік емес қаріптермен жазылған бөлімдерді әдеттегі құжатқа енгізуі қажет болған теологтар мен археологтар сияқты адамдар үшін таптырмас құралға айналды. Бағдарламаның тағы бір ерекшелігі – үздірілмейтін мәтін таңдау, бірнеше өңдеуге болатын буферлер, көп рет қайтару мүмкіндігінің алғашқы нұсқалары, дауыс жазу және құжат ішіндегі түсіндірмелер. Ол сонымен қатар командалық жолдың орнына графикалық интерфейс арқылы қолжетімді grep іздеу және алмастыру функциясын ұсынады. Бұл мүмкіндіктер, сол кездегі мәтін өңдеушілердегі мүмкіндіктерге қарағанда жоғары деңгейде болды және Nisus-тің QUED/M мәтін редакторында да қолданылды. Nisus файл форматының ерекшелігі – барлық қаріп және форматтау туралы ақпарат файлдың ресурстық бөлігінде сақталды, ал деректер бөлігінде тек қарапайым мәтін болды. Осылайша, егер файл Mac немесе Windows компьютеріндегі басқа бағдарламада ашылса, мәтінді оқуға болады (бірақ стиль туралы ақпарат жоғалады). Бұл Microsoft Word сияқты мәтін өңдеушілерде қолданылатын платформалық файл форматтарынан бұрынғы жағдай. Word-тің заманауи нұсқалары Mac және Windows нұсқалары үшін әртүрлі форматтарды қолданды және файлды оқу үшін аудармашы қажет болды. Стильдік ақпаратты сақтау үшін ресурстық бөлікті пайдалану әдісі кейіннен Apple Inc. компаниясы SimpleText-те қолданылатын стандартты Macintosh мәтін форматы үшін қолданды. Nisus Writer 6.5 – Nisus-тің соңғы классикалық нұсқасы және қазіргі таңдағы сатып алуға қолжетімді емес. Ол Mac OS 9.2.2 және PowerPC негізіндегі Mac OS X жүйелерінде жұмыс істейді, бірақ тек Classic ортасында. Nisus Writer-ді Mac OS X-ке көшірудің орнына Nisus Writer Express деп аталатын жаңа өнімді шығарды. Ол Cocoa негізінде құрылған және Apple-дің Mac OS X пайдаланушы интерфейсі талаптарына сәйкес келеді. Бұл бастапқыда Charles Jolley (қазір Sprout Systems) жасаған Okito Composer болып табылды. Nisus, Okito Composer-ді сатып алып, Charles-ты басқарушы директор ретінде тағайындады, ол өзі жасаған мәтін өңдеушінің одан әрі дамуын бақылады. Кейін Jolley Apple компаниясына жұмыс істеу үшін Nisus-тен кетті. Nisus Compact – Apple компаниясының 68K PowerBooks үшін арнайы жеңіл нұсқасы. Ол қатты дискіге қол жеткізуді болдырмау және ноутбук батареясын тез сарқылудан сақтау үшін толығымен RAM-ге сыйымды болды. Бұл бастапқыда коммерциялық өнім болған, бірақ кейіннен маркетингтік кампанияның бөлігі ретінде әртүрлі кітаптар мен журналдармен бірге тегін таратылды. Nisus Writer бағдарламасының «жаңартулары» жеңілдікпен ұсынылды.

First introduced in 1989, the Nisus Writer was the first word processor for Macintosh able to handle multiple type systems within one document, e. g. Arabic, Hebrew, Japanese, etc., thanks to WorldScript. Therefore, Nisus Writer was an indispensable tool for people who had to integrate passages written in non Roman script into a regular document, for instance theologians and archaeologists. Other distinguishing features of the program were non contiguous text selection, multiple editable clipboards, one of the earliest implementations of multiple undo, voice recording, and inline annotations. It also offers grep search and replace accessed through a graphical dialog box instead of command line options. These features, which were more advanced than those typically found in word processors of the day, were also present in Nisus' QUED/M text editor. An unusual feature of the Nisus file format was that all font and formatting information was saved in the file's resource fork, with the data fork containing only plain text. Thus, if the file were to be opened in another program on the Mac, or on a Windows PC, the text would be readable (although style information would be lost). This predates cross platform file formats as used by word processors like Microsoft Word. Contemporary editions of Word had different formats between the Mac and Windows versions and required a translator if the file were to be readable at all. The technique of using the resource fork to store style information was later implemented by Apple Inc. for the standard Macintosh styled text format as used in SimpleText. Nisus Writer 6.5 is the last classic version of Nisus and is no longer available for purchase. It runs under Mac OS 9.2.2 and PowerPC based Mac OS X, but only in the Classic environment. Rather than porting Nisus Writer to Mac OS X Nisus released a fundamentally new product called Nisus Writer Express. It is based on Cocoa and complies with Apple's Mac OS X user interface guidelines. It was originally developed as Okito Composer by Charles Jolley (now of Sprout Systems). Nisus bought Okito Composer and hired Charles as Managing Director in which capacity he oversaw further development of the word processor he had created. Jolley later left Nisus to work for Apple. Nisus Compact was an extra lean variant marketed for Apple's 68K PowerBooks. It was designed to fit entirely within RAM to avoid accessing the hard disk and thereby draining the laptop's battery. It was at first a commercial product but was later given away as a freemium with various books and magazines as part of a marketing campaign. "Upgrades" to Nisus Writer were offered at a discount.

Қазіргі өнімдер ассортименті

2017 жылдың қараша айынан бастап Nisus екі нұсқада мәтін өңдеу бағдарламасын сатады: Nisus Writer Express және Nisus Writer Pro. Екі нұсқа да көптеген қолданушылар үшін жеткілікті мүмкіндіктермен жабдықталған, алайда Pro нұсқасы көбінесе бизнес-құжаттарға арналған және Macintosh үшін Microsoft Word сияқты бағдарламалардың орнына қолданылуы үшін жасалған. Pro нұсқасы көбірек файл форматтарын қолдайды.