Кіріспе

Үндістандағы жойылған саяси партия

Лок Жаншакти партиясы (ЛЖП, "Халық күш партиясы") – Үндістанның Бихар штатында негізделген мемлекеттік саяси партия. Партия 2000 жылы Рам Вилас Пашванның "Жаната Дал" партиясынан бөлініп шығуы нәтижесінде құрылған. Бихардағы далиттердің арасында партияның көптеген жақтастары болды. Қазір партия екіге бөлінді: "Лок Жаншакти партиясы" (Рам Вилас) және "Раштрия Лок Жаншакти партиясы".

Тарих

2000 жылы марқұм Рам Вилас Пашван президенті ретінде «Лок Жаншакти» партиясын құрды. Пашванмен бірге оның інісі Рам Чандра Пашван, капитан Жайнарайан Прасад Нишад және Рамеш Жигажинаги де партияға қосылды. ЛЖП Үндістан Ұлттық Конгресі және Раштрия Джаната Далмен одақтасып сайлауға қатысып, төрт Лок Сабха мандатын жеңіп алды. Рам Вилас Пашван Химия және тыңайтқыштар, сондай-ақ Болат министрлігінің министрі қызметін атқарды. 2005 жылғы ақпанда өткен Бихар штатының сайлауында партия Конгресспен одақтасып, RJD-ге қарсы шығып, 29 мандатты жеңіп алды. 2009 жылғы жалпы сайлауда партия «Төртінші фронт» деп аталатын одақта қатысты, оған Раштрия Джаната Дал, «Лок Жаншакти» партиясы және Самаджвади партия кірді. Бұл қадам сәтсіз аяқталды, себебі ЛЖП бірде-бір мандатты жеңе алмады, ал RJD Лок Сабхада 4 мандатқа дейін қысқарды. Сайлаудан кейін Лаллу Прасад Ядав УПА-дан кету қателік болғанын мойындады және Манмохан Сингх пен жаңа құрылған УПА үкіметіне толық қолдау көрсетті. Бұрынғы премьер-министр Вишванат Пратап Сингх құрған «Жан Морча» партиясы 2009 жылдың наурыз айында ЛЖП-мен бірікті. «Жан Морча» партиясының президенті Әжея Пратап Сингх, Вишванат Пратап Сингхтің ұлы, ЛЖП-ның жетекші лауазымына тағайындалды. ЛЖП 2009 жылғы сайлау алдында үлкен соққыға ұшырады, өйткені партияның Жаркханд штатындағы ұйымының барлығы Пашван оларды назарға алмағанын айтып, Конгреске қосылды. Пашван партияның Жаркханд штатындағы ұйымын тарату туралы мәлімдеді. 2010 жылғы Бихар заңнамалық жиналысының сайлауында партия «Раштрия Джаната Далмен» одақтасып сайлауға қатысты. Алайда партия 6,75% дауыс жинап, 3 мандатты жеңіп алды, бұл 2006 жылғы сайлаудан 7 мандатқа аз. 2011 жылдың тамызында Бихар заңнамалық жиналысының спикері партияның 3 депутатының 2-сі JD(U) партиясына қосылғанын мәлімдеді, осылайша партия JD(U) партиясымен біріккенін айтты. Алайда партия мұндай қадамды жоққа шығарды. 2014 жылдың 27 ақпанында «Лок Жаншакти» партиясы 12 жылдық үзілістен кейін «Бхаратия Джаната Партиясы» басқаратын Ұлттық Демократиялық Альянсқа қайта кіретінін ресми түрде жариялады. 2014 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында партия Бихардан 7 мандатқа қатысты. ЛЖП қатысқан 7 мандаттың 6-сын жеңіп алды, оның ішінде Рам Вилас Пашван мен оның ұлы Чираг Пашван да бар. Рам Вилас Пашван Раджья Сабхадағы мандатын тастады. Ол 2014 жылдың 26 мамырында билікке келген НДА үкіметінде Азық-түлік және азаматтық жабдықтау министрі болып тағайындалды. 2015 жылғы Бихар заңнамалық жиналысының сайлауында партия БЖД басқаратын Ұлттық Демократиялық Альянспен одақтасып сайлауға қатысты. Партия 243 мандаттың 40-ын жеңіп алды. Бұл көрсеткіш 2010 жылғы сайлаудан бір мандатқа аз, тек 2 мандатты жеңіп алды. 2017 жылы Рам Вилас Пашванның інісі Пашупати Парас, «Джаната Дал (Юнайтед)» партиясы БЖД басқаратын Ұлттық Демократиялық Альянсқа қосылғаннан кейін Нитиш Кумар кабинетіне Жануарлар және балық шаруашылығы министрі болып кірді.

2020 жылы Бихардағы сайлау

2014 жылы «Лок Жаншакти» партиясы Ұлттық Демократиялық Альянсқа қосылғаннан кейін, Бихар штатындағы НДА-ның басшы партиялары – «Лок Жаншакти» партиясы, Ұлттық Халық партиясы және Ұлттық Әділет пен Теңдік партиясы 2015 жылдан бастап 2020 жылғы Бихар штатының Әлемдік жиналысы сайлауына дейін «Жануарлық демократиялық партия» – «Халықтық Жаңару партиясы» – Ұлттық Конгресс партиясының «Махагатбандан» альянсына қарсы күресті. 2020 жылғы сайлауда орын бөлу мәселесі туғанда, Чираг Пашван басқаратын «Лок Жаншакти» партиясы НДА-дан шығып, 143 мандатқа жеке өтініш берді. Бұл Нитиш Кумар басқаратын «Жануарлық демократиялық партияның» сайлаудағы нашар нәтижесіне ең басты себепкер болды. «The Quint» басылымы хабарлағандай, егер «Лок Жаншакти» партиясы сайлау алдында Ұлттық Халық партиясымен одақ құрғанда, Ұлттық Демократиялық Альянс тағы 38 мандатты жеңіп алар еді. Алайда, «Лок Жаншакти» партиясының парламенттік комитеті штат ішінде де, сыртында да жеңіп алған мандаттарымен Ұлттық Халық партиясын қолдауға шешім қабылдады. Партия жетекшілігінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл қадам «Жануарлық демократиялық партиямен» одақтасып, «Халықтық Жаңару партиясына» қарсы тұру мақсатында жасалды. Бірақ партияның жолы оңай болған жоқ, өйткені олар өздерінің сайлаушылар базасымен сайлауға қатысқан көптеген коалициялар мен саяси партияларға қарсы тұруға тиіс болды.

Өмірбаян

Бұл драматикалық оқиғалар өткен жылдың қазан-қараша айларында өткен Бихар штатының сайлауынан кейін бірнеше ай өткен соң болды. Сайлауға дейін Чираг Пашван JD(U) және бас министр Нитиш Кумарды сынап, NDA одағынан шығып, әрдайым БЖП-мен жұмыс істегісі келетінін айтқан еді. Дегенмен, ЛЖП сайлауда үлкен сәтсіздікке ұшырады, оның жалғыз депутаты кейін JD(U) партиясына өтті.

Дағдарыс және бөліну

Дағдарыс Пашупати Кумар Парас партияның 4 депутатын өзімен бірге алып, өзін партия төрағасы деп жариялағанда басталды. Содан кейін Чираг Пашван ұлттық атқару комитетін шақырып, 5 қарсы депутатты партияның негізгі құрамынан шығарды. Пашупати Кумар Парас (Хажипур), Мехбуб Али Кайсар (Хагария), Чандан Сингх (Навада), Вина Деви (Вейшали) және Принс Радж (Самастипур) есімді бес депутат ертесі күні ЛЖП парламенттік фракциясының басшысы ретінде Парасты, ал Кайсарды орынбасары етіп сайлағанын Лок Сабха спикері Ом Бирлаға хабарлады. Кейін сол түні Лок Сабха хатшылығы Парастың Лок Сабхадағы ЛЖП басшысы екенін растайтын бұйрық шығарды. Көкесі Пашпати Парас оны қызметтен шеттетуіне алғаш рет реакция жасаған Пашван ұйымды сатқындыққа ұшырамайтын анаға теңеді. Твитте ол әкесі Рам Вилас Пашван құрған партияны және оның отбасын біріктіруге тырысқанын, бірақ нәтижеге қол жеткізбегенін айтты. Сайлау комиссиясы "Лок Жаншакти" партиясының атауын және символын тоқтатты, сондай-ақ Чираг Пашван басқаратын "Лок Жаншакти" партиясына (Рам Вилас) және Пашупати Кумар Парас басқаратын "Раштрия Лок Жаншакти" партиясына бөлді.

Салдары

"Демократияда халық қадірлі", - деді Пашван және партияға сенім артқандарға алғыс айтты. Пашван сондай-ақ, наурыз айында әкесінің кенже ағасы Параске жазған хатын бөлісті, онда ол партия төрағасы лауазымына көтерілуі сияқты бірқатар мәселелер бойынша ағасының наразылығын атап көрсеткен.