Кіріспе
Жасушадағы органеллік ДНҚ тізбектерінің сәйкестігі. Гомоплазма – генетикада митохондриялық ДНҚ-ның барлық көшірмелері бірдей болатын эукариоттық жасушаны сипаттау үшін қолданылатын термин. Қалыпты және дені сау тіндердегі барлық жасушалар гомоплазмалық болады. Гомоплазмалық митохондриялық ДНҚ көшірмелері қалыпты немесе мутацияланған болуы мүмкін (мутациялар митохондриялық ДНҚ-ның кейбір көшірмелерінде ғана кездеседі). Дегенмен, гомоплазмалық митохондриялық ДНҚ мутациялары адам ісіктерінде табылды. Бұл термин өсімдік пластидтерінің ДНҚ-сының біртектілігін де білдіруі мүмкін, ол табиғи жолмен немесе басқа жағдайларда пайда болуы мүмкін.
Homoplasmy is a term used in genetics to describe a eukaryotic cell whose copies of mitochondrial DNA are all identical. In normal and healthy tissues, all cells are homoplasmic. Homoplasmic mitochondrial DNA copies may be normal or mutated; (only occurring in some copies of mitochondrial DNA). It has been discovered, though, that homoplasmic mitochondrial DNA mutations may be found in human tumors. The term may also refer to uniformity of plant plastid DNA, whether occurring naturally or otherwise.
Мұрагерлік
Барлық түрлерде митохондриялық ДНК аналық желі арқылы беріледі. Зерттеушілер бұл түрлердің араласуының жанама нәтижесі болуы мүмкін деп есептейді. Митохондриялық ДНК-дағы (мтДНК) мутациялар салдарынан туындайтын көптеген аурулар мұрагерлікпен берілмейді, бірақ митохондриялық ДНК-ның (мтДНК) трансляцияланбаған аймағы мутацияға өте сезімтал деп саналады. Көптеген қатерлі ісіктер мтДНК-дағы мутациялардың нәтижесінде пайда болады. Мысалы, мтДНК-ның нақты бір аймағындағы нақты бір мутацияның түрлі ісік түрлерінде кездесетіні анықталды. Митохондриялар көбінесе бөліну және бірігу процесінен өтеді, яғни бір жасушадағы әртүрлі органеллалар бірігіп, бір митохондрияға айналуы немесе бөлініп, екіге ажырауы мүмкін. Бұл процесті гетероплазмалық мутациялардың әсерін азайту үшін пайдалануға болады. Әрбір митохондрияда мтДНК-ның бірнеше көшірмесін қамтитын бірнеше нуклеоидтар болады, ал митохондриялар біріккен кезде бұл нуклеоидтар ДНК алмаспайды; демек, егер әртүрлі ДНК-ға ие екі митохондрия біріксе, оларда тек екі типтегі нуклеоидтар болады. Бұл, егер мутация бір митохондрияның жұмыс істемей қалуына себеп болса, онда бірігу арқылы қосымша нуклеоидтарды жасауға болады дегенді білдіреді. Сонымен қатар, бөліну бір митохондриядағы екі түрлі нуклеоидтың әрқайсысы тек бір типті нуклеоидқа ие екі митохондрияға айналуына себеп болуы мүмкін. Бұл ауру анадан балаға берілсе де, басқа жастағы немесе жыныстағы адамдарға қарағанда жас еркектерде жиі кездеседі, бұл зерттеушілерді аурудың дамуына басқа да генетикалық немесе қоршаған орта факторларының әсер ететініне сендіреді. Қоршаған орта факторлары, әсіресе темекі түтіні, LHON-ның көрінуіне әсер ететіні көрсетілген. Бір зерттеуде темекі түтінінің конденсаты темекі шегудің LHON мутациясы бар жасушаларға тигізетін әсерін көрсету үшін қолданылды. Барлық жасушалар гомоплазмалық болды, бірақ кейбіреулері LHON-мен ауырған адамдардан, ал кейбіреулері тек тасымалдаушылардан алынған. Зерттеушілер темекі түтінінің конденсаты жасушалардағы митохондриялардың санын азайтатынын, бірақ тасымалдаушылар LHON-мен ауырғандарға қарағанда жақсырақ бейімделе алатынын анықтады. Қоршаған ортаның қосымша әсері болғанымен, кейбір гомоплазмалық адамдарда ауру бар, ал басқаларында жоқ екендігіне қатысты тағы да білуге болады.
Қатерлі ісік
Кейбір зерттеулер тұқым қуалайтын гетероплазмалық мутация жасушалар гомоплазмалық бола бастағанда егде жаста қатерлі ісікке себеп болуы мүмкін екенін көрсетті. Бір зерттеуде дәрігерлер қатерлі ісікпен ауыратын науқастың ісігі тек мутантты мтДНҚ-мен гомоплазмалық жасушалардан тұратынын, ал науқастың денсау жасушалары мутантты мтДНҚ бойынша гетероплазмалық екенін анықтады. Сонымен қатар, зерттеушілер науқастың туыстарының да сол гетероплазмалық мутацияға ие екенін тапты. Бұл гетероплазмалық мутацияның тұқым қуалайтынын және уақыт өте келе қатерлі ісікке әкелген гомоплазмалық жасушалардың пайда болуына себеп болғанын көрсетеді.