Кіріспе

Тайваньның жойылған әуе компаниясы (1957–2008; 2011–2019)

FAT Taiwan Inc., «Алыс Шығыс Әуе Көлігі» (FAT) деген коммерциялық атаумен жұмыс істеген, бас кеңсесі Тайваньның Тайбэй қаласы, Сонгшан ауданында орналасқан әуе компаниясы болды. 1957 жылы құрылған бұл компания Тайбэй мен Каосиуң қалаларынан бес өңірлік қалаға, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азия, Оңтүстік Корея және Палау елдеріне халықаралық рейстерді жүзеге асырды. Оның негізгі базасы Тайбэй Сонгшан әуежайы болды. 2008 жылдың басында бірнеше қаржылық дағдарыстарға тап болғаннан кейін, әуе компаниясы банкротқа ұшырағанын мәлімдеді және 2008 жылдың 13 мамырынан бастап барлық рейстерді тоқтатты. Әуе компаниясы 2011 жылдың 18 сәуірінде қызметін қайта бастады. 2015 жылдың 16 қазанында банкроттықтан қайта құру процесі аяқталды. Бірақ компания қаржылық қиындықтарға тап болып, 2019 жылдың 13 желтоқсанынан бастап рейстер тоқтатылды.

Тарих

Авиакомпания 1957 жылы құрылып, сол жылдың қараша айында жұмысын бастады. Бастапқыда ол 1965 жылдың қаңтарында жоспарлы рейстер енгізілгенге дейін чартерлік рейстерге баса назар аударды. Келесі 30 жыл бойы авиакомпания Тайваньтың ішкі бағыттарындағы жетекші тасымалдаушы болды және 1996 жылы Каосиун халықаралық әуежайынан Палау мен Субик шығанағына тұрақты халықаралық рейстерді орындау құқығын алды. 2004 жылы Азия аймағында жүк тасымалдауын бастады. 2004 жылдан бастап FAT камбоджалық Angkor Airways авиакомпаниясына инвестиция жасады. Angkor Airways 2009 жылдың 9 мамырында рейстерді тоқтатты. Отын бағасының үнемі өсуі және Тайвань жоғары жылдамдықты теміржолының іске қосылуы салдарынан 2007 жылдың басынан бастап авиакомпания қаржылық шығындарға ұшырады, ал нашар қаржылық басқару мен тәуекелді инвестициялар жағдайды одан бетерлетті. 2008 жылдың 13 ақпанында FAT Халықаралық әуе көлігі қауымдастығының (IATA) қаржылық еншілес компаниясы International Clearing House-қа 848 000 АҚШ долларын төлемеді, нәтижесінде IATA авиакомпанияның мүшелігін тоқтатты. Жергілікті сот 2008 жылдың 23 ақпанында FAT-тың қайта құру туралы өтінішін мақұлдады, бірақ келесі үш айда ол қажетті қаражатты ала алмады және компанияның банкроттық қорғанысы 22 мамырда аяқталды. FAT қызметкерлерге жалақы төлеуді тоқтатты, бірақ 2008 жылдың мамыр айында қызметкерлер әлі де жұмыс істеп жатты, себебі олар компанияны құтқаруға тырысты, бірақ кейбіреулері одан көп ұзамайтынын айтты. 2010 жылдың 27 қарашасында FAT-тың McDonnell Douglas MD 83 ұшағы Тайбэйдің Сонгшан әуежайында сағат 10:00-де сынақ ұшуын бастады, бұл авиакомпанияның қайтадан аспанға көтерілгенін білдірді. Тайвань авиациялық билігі FAT-қа сынақ ұшуға рұқсат берді, бірақ авиакомпания лицензиясын қайта беру үшін қосымша сынақ ұшуын және 50 миллион NT$ көлемінде ақшалай кепілдік беруді талап етті. Авиакомпания 2011 жылдың 18 сәуірінде қызметін қайта бастады. Far Eastern Air Transport 13 желтоқсанда барлық рейстерді тоқтату туралы хабарлады. Алайда, келесі күні компания төрағасы бұл хабарламаны жоққа шығарды. Көлік министрі Лин Чья Лун 2019 жылдың 16 желтоқсанында Far Eastern Air Transport іс жүзінде жұмысын тоқтатқанын және Азаматтық авиация басқармасымен қызметтерді қайта бастауды талқылау қажет екенін растады. 2020 жылдың қаңтарында Азаматтық авиация басқармасы Көлік және коммуникация министрлігіне Far Eastern Air Transport авиаоператорының сертификатын жоюды ұсынды. Сол айдың соңында компания төрағасы Чан Кан Вэй Цай Мэн Чэ бастаған топ Far Eastern Air Transport-қа инвестиция салуға дайын екенін мәлімдеді, егер үкімет ұшу шектеулерін алып тастаса. Бұл хабарламадан кейін FAT қызметкерлері үкіметке авиакомпанияға қатысты шектеулерді алып тастауды сұрап үн қосты. Көлік және коммуникация министрлігі 2020 жылдың 31 қаңтарында Far Eastern Air Transport авиаоператорының сертификатын ресми түрде жойды.

Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар

1969 жылы 15 ақпанда Тайваньның Каосиун халықаралық әуежайындағы апат салдарынан Дуглас DC 3 B 241 экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. 1969 жылы 24 ақпанда Алыс Шығыс әуе тасымалының 104 рейсі Тайнань қаласының жанында апатқа ұшырады. Борттағы 36 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапты. 1969 жылы 24 сәуірде Вьетнамның Фан Тьет әуежайында қону кезінде болған апаттан Дуглас DC 3 B 251 экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. Барлығы 31 жолаушы мен экипаж аман қалды. 1970 жылы 20 ақпанда Дуглас DC 3 B 243 Тайбэйдің Сонгшан әуежайынан ұшып шыққаннан кейін дереу тауға шағылысты. Ұшақ жүк тасымалдаған, экипаждың екеуі де қаза тапты. 1974 жылдың 7 қазанында Викерс Висконт ұшағына қатысты ұрлау әрекеті жасалды. Ұрлаушы басылып қалды және ұшақ Тайбэйдің Сонгшан әуежайына жоспарланған бағытына қонды. 1975 жылдың 31 шілдесінде Алыс Шығыс әуе тасымалының Викерс Висконт B 2029 ұшағы Тайбэйдің Сонгшан әуежайында апатқа ұшырады, нәтижесінде бортындағы 75 адамның 27-сі қаза тапты. 1977 жылы 16 сәуірде Дуглас DC 3 B 247 Тайнань әуежайында қону кезінде зақымданып, экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтін болды. 1981 жылы 22 тамызда Алыс Шығыс әуе тасымалының 103 рейсі, Боинг 737 ұшағы, ұшу кезінде қирады. Фюзеляж құрылымындағы күшті коррозия жоғары биіктікте жарылысқа алып келді және ұшақ қирады. Борттағы 110 адамның барлығы қаза тапты. 2019 жылдың 13 наурызында Тайбэйден Калибоға, Акланға FE321 рейсімен ұшып келе жатқан ұшақ, Калибо халықаралық әуежайына қону кезінде, Филиппин уақыты бойынша кешкі сағат 6:05-те ұшу-қону жолағынан шығып, лайлы далаға түсті.