Кіріспе

Угандалық заңгер және саясаткер Сэм Кахамба Кутеса (1 ақпан 1949 жылы туған) – бірнеше сыбайлас жемқорлық істеріне қатысқан угандалық саясаткер, кәсіпкер және заңгер. Қызы Шарлотта Кутеза Мухузиді Мухузиге үйлендіру арқылы ол президент Мусевенидің жақын шеңберінің құрамында. Кутеса 2005 жылдың 13 қаңтарынан бастап үш рет үкіметтік қайта құруға дейін Уганда Министрлер кабинетінде Сыртқы істер министрі қызметін атқарды, 2021 жылдың мамырына дейін осы лауазымды сақтап тұрды. Ол сондай-ақ Сембабуле ауданындағы Маугола округінен сайланған Парламент депутаты болды. 2014-2015 жылдары ол Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 69-шы сессиясының төрағасы болды.

Ерте өмір және білім

Кутеса Мбарара жоғары мектебінде оқыды. Ол Макерере университетінен заңгер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алған, сол кезде бұл оқу орны Шығыс Африка университетінің құрамында болған. Ол сонымен қатар Кампаладағы Заңгерлік даму орталығынан заңгерлік практика бойынша жоғары диплом алған.

Сыбайлас жемқорлық

2011 жылы Кутеса парламенттік тергеу барысында ирландиялық Tullow Oil мұнай компаниясынан пара алуда айыпталды. Парламент депутаттары оны және басқа айыпталушыларды отставкаға кетуге шақырғанмен, адвокат Северино Твинэбусинге Бас прокурорды сотқа беріп, іс жүргізуді тоқтатып, отставкаға кету туралы талаптарды қабылдамауға қол жеткізді. 2018 жылдың 5 желтоқсанында Нью-Йорктегі федералды сот Чи Пинг Патрик Хоны Уганданың жоғары лауазымды шенеуілдері Сэм Кутеса мен Ювери Мусевениге пара бергені үшін кінәлі деп тапты. 2016 жылдың мамыр айында Хо мен CEFC China компаниясының басшылары Кампалаға сапар шекті. Кету алдында Хо Кутеса көрсеткен шотқа 500 000 доллар аударылғанын қамтамасыз етті. Хо сондай-ақ өзінің басшысы, CEFC China компаниясының төрағасына Мусевениге 500 000 доллар ақшалай көмек беруге кеңес берді, бұл Мусевени қайта сайланғаннан кейін сайлау науқанына деген қайырымдылық ретінде көрсетілді. Хо бұл төлемдерді Кутеса мен Мусевениге CEFC China компаниясының пайдасына бизнесті дамыту үшін өздерінің қызметтік өкілеттіктерін пайдалануға ықпал ету мақсатында пара ретінде қарастырды.

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы

Африка Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының (БҰҰ) 69-шы сессиясының төрағалығын атқаруға тиіс болғандықтан, Африка Одағының Атқарушы Кеңесі Камерун Сыртқы істер министрі Пьер Мукоко Мбонжоның кандидаттығынан бас тартуынан кейін оны бір ауыздан өзінің кандидат ретінде таңдады. Оның кандидаттығы 2013 жылдың мамыр айында Алжирде өткен Сыртқы саясатқа қатысушы елдер қозғалысының 17-ші министрлер кеңесінде бірауыздан мақұлданды. Ол БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан 2014 жылдың 11 маусымында ресми түрде сайланды. Кутеса 2014 жылғы кемсітуші Уганданың гомосексуализмге қарсы заңын қорғағандықтан, адам құқықтары ұйымдары оның БҰҰ президенті лауазымы БҰҰ-ның Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясында бекітілген құндылықтарды қолдамайды деп сарқыды. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Керриге Кутесаның визасын жоюды және осылайша оны БҰҰ Бас Ассамблеясының президенті қызметін атқарудан алдауды сұрап петиция жасалды. Change.org сайтында 15 000-нан астам қол жинаған петицияны Black Star News редакторы, Уганда азаматы Милтон Алимади жазды. Ол Кутесаның Уганданың гомосексуалға қарсы заң жобасын қолдағанын және оған қатысты жемқорлық айыптауларын атап көрсетті. Наразылықтар мен петицияға қарамастан, Кутеса президент болды.