Кіріспе

Угандалық саясаткер Бетти Ойелла Бигомбе, сондай-ақ Бетти Атуку Бигомбе (21 қазан 1952 жылы туған) – угандалық саясаткер, 2014 жылдан 2017 жылға дейін Дүниежүзілік банктегі нашарлық, қақтығыс және зорлық-зомбылық мәселелері жөніндегі аға директор болып қызмет етті. 2014 жылдың маусым айында тағайындалды. 2011 жылдың мамыр айынан 2014 жылдың маусымына дейін Уганда кабинетінде су ресурстары жөніндегі мемлекеттік министр болды. 2011 жылдың 27 мамырында тағайындалды. Ол сонымен қатар Амуру округі әйелдер сайлау округінің сайланған депутаты (MP) болды. 2014 жылдың 1 маусымында ол екі лауазымнан да қанағаттамасын білдірді.

Өмірбаян және білім

Бетти Бигомбе 1952 жылғы 21 қазанда Амуру ауданында, бұрынғы Ачоли ауданында дүниеге келген. Ол әкесінің он бір баласының бірі, әкесі медбике болған. Ол ачоли ұлтынан. Бигомбе 1968 жылы Гаяза орта мектебін О деңгейі бойынша бітірді, ал 1970 жылы Тринити колледжі Наббингода А деңгейі бойынша бітірді. Ол Уганданың ең көне мемлекеттік университеті – Макерере университетіне қабылданды және 1974 жылы әлеуметтік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Кейін ол АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Кембридж қаласында орналасқан Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебінде оқыды. Ол мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алды. Гарвардтағы оқуы Гарвардтың халықаралық даму институтының стипендиясымен қаржыландырылды.

Мансап

1981 жылдан 1984 жылға дейін ол үкіметтік жартылай мемлекеттік компания – Уганда тау-кен корпорациясының компания хатшысы болып жұмыс істеді. 1986 жылдан 1996 жылға дейін ол Уганда Парламентіне депутат болып сайланды. 1988 жылы ол Уганданың солтүстік аймағының мемлекеттік министрі болып тағайындалды, осыған байланысты Уганданың солтүстік аймағындағы ең ірі қала – Гулу қаласында тұруға міндетті болды. Оған Иеміздің қарсылық армиясының (LRA) партизандарына әскери күштердің жеңіліске ұшырағаннан кейін қаруларын тастауға көндіру міндеті жүктелді. Бигомбе 1993 жылдың маусым айында LRA жетекшісі Джозеф Конимен байланыс орнатты. 1993 жылы ол зорлық-зомбылықты тоқтатуға жасаған тырыстары үшін «Уганданың жыл әйелі» атағына ие болды. 1994 жылдың ақпанында Конимен кездесуге қарамастан, келіссөздер сәтсіз аяқталды. Содан кейін бүлік күшейді және келесі он жыл бойына бейбітшілікке қатысты маңызды күш-жігер жұмсалмады. 1986 жылдан 1996 жылға дейін Уганда Парламентінде он жыл қызмет еткеннен кейін, ол 1996 жылы Гулу муниципалитеті үшін парламенттік мандатты жеңіп ала алмады және мемлекеттік қызметтен кетті. 2011 жылы, он бес жыл өткен соң, ол Ұлттық қарсылық қозғалысы партиясының тікелей тізімі бойынша Амуру округінің әйелдер сайлау округінен парламент депутаты болып сайланды. 2006 жылы ол АҚШ-қа оралып, Вашингтондағы АҚШ Бейбітшілік институтында аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Кейін ол Вашингтондағы Вудро Вильсон халықаралық ғалымдар орталығында ерекше африкалық ғалым болып тағайындалды. 2007 жылы ол Таненбаум дінаралық түсіністік орталығынан «Іс-қимылға түскен бейбітшілік жасаушылар» сыйлығын алды. 2009 жылы ол Уганданың Ұлттық ақпараттық және технологиялық басқармасының (NITAU) төрағасы болып тағайындалды. 2011 жылдың мамыр айында президент Йовери Мусевени оны Су ресурстары жөніндегі мемлекеттік министрі етіп тағайындады, ол 2014 жылдың маусымына дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін ол Әлемдік банктегі қызметін бастау үшін лауазымынан кетті.

Басқа да ескертулер

Бетти Бигомбе бір кезде Жапониядағы Уганда елшісімен үйленген болатын.