Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Угандалық заңгер және саясаткер
Ugandan lawyer and politician
Эрия Категая (4 шілде 1945 – 2 наурыз 2013) – угандалық заңгер және саясаткер. Өлген кезде ол Уганданың бірінші вице-премьері және Шығыс Африка қауымдастығы істері жөніндегі министрі болды. Кабинет министрі болғандықтан, ол Уганда Парламентінің экс-официал мүшесі де еді.
Eriya Kategaya (4 July 1945 – 2 March 2013) was a Ugandan lawyer and politician. At the time of his death he was Uganda's First Deputy Prime Minister and Minister for East African Community Affairs. He was also an ex officio Member of the Ugandan Parliament, on account of being a cabinet minister.
Өмірбаян
Кетегая 1943 жылғы 4 шілдеде Батыс Угандадағы Нтунгамо ауданының Карагве Итохо қаласында дүниеге келген. Ол президент Ювери Мусевенидің көп жылдық серігі болды. Олар Мбарара жоғары мектебінде, содан кейін 1961 жылдан 1966 жылға дейін Нтаре мектебінде бірге оқыды. Кетегая мен Мусевени бір уақытта Дар-эс-Салам университетінде де оқыған.
Kategaya was born on 4 July 1943 in Karagwe Itojo, Ntungamo District, in Western Uganda. He was a longtime associate of President Yoweri Museveni. They had studied together at Mbarara High School and later at Ntare School from 1961 to 1966. Kategaya and Museveni also attended the University of Dar es Salaam at the same time.
Білім
Кетегая Дар-эс-Салам университетінің заң бакалавры (LLB) дипломын алған. Ол бітірген кезде университет Шығыс Африка университетінің бөлігі болған.
Kategaya held a Bachelor of Laws (LLB), degree from the University of Dar es Salaam. At the time of his graduation the university was part of the University of East Africa.
Әскери және саяси дайындық
Кетегая Мусевенидің Ұлттық құтқару майданының (FRONASA) мүшесі болды, ол Танзаниядағы огандалық эмигранттар тобы, олар 1979 жылы Танзания халық қорғаныс күштерінің көмегімен Иди Амин режимін құлатуға көмектесті. 1980 жылы ол сайлауда бақ сынау үшін Мусевени басқарған Уганда патриоттық қозғалысын (UPM) құрушылардың бірі болды. Мусевени Милтон Оботе II үкіметіне қарсы партизандық күрес бастағанда (1981–1985), Кетегая бүлікші Ұлттық қарсылық қозғалысының (NRM) және Ұлттық қарсылық армиясының (NRA) «Сыртқы қанатында» қызмет етті. NRM саяси партия ретінде Ұлттық қарсылық қозғалысына (NRM), ал NRA – Уганда халық қорғаныс күштеріне (UPDF) трансформацияланды. 1987 жылдан бастап ол Ұлттық қарсылық армиясында бригадир-генерал болды, әскери билет нөмірі RO 002 болғанмен, ол ешқашан әскери қызметте болған жоқ, өйткені ол үкіметтегі жоғары лауазымды министр ретінде жұмыс істеді.
Kategaya was part of Museveni's Front for National Salvation (FRONASA), a group of Ugandan exiles in Tanzania who eventually helped topple Idi Amin in 1979 with the help of the Tanzania People's Defence Force. In 1980, he was a founder of the Uganda Patriotic Movement, headed by Museveni to contest in the elections. When Museveni launched the guerrilla struggle against the Milton Obote II administration (1981 1985), Kategaya served in the 'External Wing' of the rebel National Resistance Movement (NRM) and National Resistance Army (NRA). The NRM transformed into the National Resistance Movement political party, while the NRA became the Uganda People's Defence Force (UPDF). He was a Brigadier General in the National Resistance Army from 1987 holding army number RO 002 although he never served in any military position as he was all the time serving in other government offices as a senior cabinet minister.
Саяси мансап
1986 жылғы қаңтарда NRM және NRA билікті алған кезде Категая осы топтардың жетекшілерінің бірі болды және көпшілік оны Мусевениден кейінгі екінші тұлға деп есептеді. 1986 жылдан 2001 жылға дейін Категая NRM-нің Ұлттық саяси комиссары және Мусевени үкіметіндегі министр ретінде әртүрлі лауазымдарда қызмет етті. Мусевенидің екінші сайланған президенттік мерзімінде (2001–2006 жылдар) Категая, сол кезде Ішкі істер министрі болып жұмыс істеген, президенттік мерзімге шектеулерді алып тастау үшін Конституцияға түзетулер енгізуге қарсы шығып, президентпен келіспеушілікке ұшырады. 2003 жылғы мамыр айында ол мерзімді шектеуді алып тастауға қарсы болған басқа министрлермен бірге кабинет қайта құру кезінде министрлік лауазымынан босатылды. Категая президенттік мерзімді шектеу ережесін өзгертуге қарсы сөйлеуін жалғастырды, соңында Мусевениді жақтайтын Парламент түзетуді қабылдады. Кабинеттен босатылғаннан кейін Категая жеке заңгер ретінде Кампаладағы J. B. Byamugisha Advocates заң фирмасында жұмыс істеуге қайта оралды. 2004 жылғы желтоқсанда ол Мусевениге қарсы коалиция – Демократиялық өзгерістер форумын (FDC) құруға қатысты, ол 2006 жылғы жалпы сайлаудан кейін Угандадағы басты оппозициялық күшке айналды. Алайда, Категая жайлы жүрді және FDC ісіне сирек қатысты. 2006 жылғы жалпы сайлауда Мусевени мен NRM жеңіске жеткеннен кейін, Категая Мусевенимен келісу әрекеттерін жүргізіп жатыр деген қауесет тарады. Бұл қауесет Мусевенидің бұрынғы одақтасын Парламент мақұлдауы үшін министрлік лауазымға ұсынған кезде расталды. Кейін ол Премьер-министрдің орынбасары және Шығыс Африка қауымдастығы істері жөніндегі министр болып тағайындалды. Категая Шығыс Африка қауымдастығының тұрақты дамуына зор үлес қосты. 2011 жылғы 27 мамырдағы кабинет қайта құру кезінде Эрия Категая барлық министрлік лауазымдарын сақтап қалды. Эрия Категая 2013 жылғы 2 наурызда Найробиде қайтыс болды, ол бір кезде ауруханада жатқан еді.
When the NRM and NRA eventually took power in January 1986, Kategaya was one of the groups' top leadership and considered by most as the Number Two after Museveni. Between 1986 and 2001, Kategaya served in various capacities as National Political Commissar for the NRM and Minister in Museveni's governments. During Museveni's second term as elected President (2001 2006), Kategaya, then serving as Internal Affairs Minister, famously fell out with the President when he opposed moves to have the Constitution amended to remove presidential term limits. In May 2003, he was dropped from his ministerial position during a Cabinet reshuffle, along with other ministers who opposed the removal of term limits. Kategaya continued to speak out against amending the term limits provision until eventually the heavily pro Museveni Parliament pushed the amendment through. From the time he was dropped from the Cabinet, Kategaya returned to practice as a private lawyer with J. B. Byamugisha Advocates, a law firm based in Kampala. In December 2004, he participated in the formation of the Forum for Democratic Change (FDC) an anti Museveni coalition which went on to become the main opposition group in Uganda after the 2006 general elections. Kategaya, however, maintained a low profile and rarely participated in FDC affairs. Following Museveni and NRM's win in the 2006 general elections, rumours began spreading that Kategaya was in reconciliation talks with Museveni. The rumours proved well founded when Museveni nominated his old ally for approval by the Parliament as a Cabinet Minister. Subsequently, he was appointed to the posts of Deputy Prime Minister and Minister for East African Community Affairs. Kategaya has been instrumental in the continued growth of the East African Community. In the cabinet reshuffle of 27 May 2011, Eriya Kategaya maintained all his cabinet posts. Eriya Kategaya died on 2 March 2013 in Nairobi, where he had been hospitalised for a while.