Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз флотының адмиралы (1888–1945)
United States Navy admiral (1888–1945)
Уиллис Август "Чинг" Ли (Willis Augustus "Ching" Lee Jr.) (11 мамыр 1888 – 25 тамыз 1945) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз флотының вице-адмиралы. Ли Гуадалканал теңіз шайқасының екінші түнінде (14–15 қараша, 1942) американдық кемелерге қолбасшылық етіп, аралға бет алған жапондық шабуылдық күштерін кері қайтарды. Бұл жеңіс Гуадалканалға жапондық әскерді күшейтуге жасалған әрекеттерді тоқтатты және Гуадалканал науқаны мен Тынық мұхитындағы соғыстың шешуші нүктесі болды. Ли шебер спорттық оқ атушы да болды және 1920 жылғы Олимпиада ойындарында оқ атудан жеті медаль жеңіп алды, оның ішінде бес алтын медаль. Ол командаласы Ллойд Спунермен бірге бір Олимпиада ойындарында ең көп медаль алған спортшылардың бірі болды. Олардың бұл көрсеткіші 60 жыл бойы бұзылмады. Ол 1920 жылғы Олимпиада ойындарының ең сәтті қатысушысы атанды.
Willis Augustus "Ching" Lee Jr. (May 11, 1888 – August 25, 1945) was a vice admiral of the United States Navy during World War II. Lee commanded the American ships during the second night of the Naval Battle of Guadalcanal (November 14–15, 1942) and turned back a Japanese invasion force headed for the island. The victory ended Japanese attempts to reinforce their troops on Guadalcanal, and thus marked a turning point in both the Guadalcanal Campaign and the Pacific War. Lee was also a skilled sport shooter, and won seven medals in the 1920 Olympics shooting events, including five gold medals, tied with teammate Lloyd Spooner for the most anyone had ever received at a single Olympic Games. Their record stood for 60 years. He was the most successful athlete at the 1920 Olympics.
Ерте өмір
Судья Уиллис Август Ли мен Сьюзан Арнольдтың ұлы, ол отбасы мен достарына "Мозе" Ли деп белгілі болды. 1904 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына түсті. Әскери-теңіз академиясында оқыған кезінде оның қытайша естілетін тегі және Қиыр Шығысқа деген құштарлығы оған "Чинг" Ли деген лақап ат әкелді. Оның сыныптастарының арасында болашақ адмиралдар болды: Гарри А. Бадт, Пол Х. Бастедо, Джон Р. Биардалл, Абель Т. Бидуэлл, Джозеф Дж. Бросшек, Артур С. Карпендер, Жюль Джеймс, Уолтер К. Килпатрик, Джеймс Л. Кауффман, Томас К. Кинкейд, Уильям Р. Манро, Уильям Р. Пурнелл, Фрэнсис В. Роквелл, Джон Ф. Шафрот кіші және Ричмонд К. Тернер. Академияны бітіргеннен кейін Ли академияның мергендер командасына екі рет қосылды. 1908 жылдың қазанынан 1909 жылдың мамырына дейін "Айдахо" жауынгерлік кемесіне тағайындалды, содан кейін әскери академияға оралып, мергендер командасына қайта қосылды. 1909 жылдың қарашасынан 1910 жылдың мамырына дейін Ли "Жаңа Орлеанс" қорғалған крейсерінде қызмет етті, содан кейін "Хелена" канонерлік қайығына ауысты. АҚШ-қа қайта оралғаннан кейін Ли үшінші рет академияның мергендер командасына қосылды. 1913 жылдың шілдесінде Ли қайтадан "Айдахоға" қосылды, ал 1914 жылдың сәуірінде Веракрусты басып алуға қатысу үшін "Нью-Гэмпшир" линкорына ауысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ли "О'Брайен" және "Лиа" эсминктерінде қызмет етті.
The son of Judge Willis Augustus Lee and Susan Arnold, he was known as "Mose" Lee to family and friends. He entered the U. S. Naval Academy in 1904. While at the Naval academy, his Chinese sounding last name, compounded by his fondness for the Far East earned him the moniker "Ching" Lee. Among his classmates were several future admirals including: Harry A. Badt, Paul H. Bastedo, John R. Beardall, Abel T. Bidwell, Joseph J. Broshek, Arthur S. Carpender, Jules James, Walter K. Kilpatrick, James L. Kauffman, Thomas C. Kinkaid, William R. Munroe, William R. Purnell, Francis W. Rockwell, and John F. Shafroth Jr., and Richmond K. Turner. Following graduation, Lee joined the academy's rifle team twice. He was assigned to the battleship Idaho from October 1908 to May 1909, before returning to the naval academy and re joining the rifle team. From November 1909 until May 1910, Lee served aboard the protected cruiser New Orleans, and then transferred to the gunboat Helena. Upon being detached back to the United States, Lee re joined the academy shooting team a third time. In July 1913, Lee re joined Idaho, and in April 1914 he transferred to the battleship New Hampshire to participate in the occupation of Veracruz. During World War I, Lee served on the destroyers O'Brien and Lea.
Соғыс аралығы
Ли 1920 жылдардың аяғында Әскери-теңіз соғыс колледжінде оқыды. 1942 жылғы 14 қараша күні кешке Гуадалканал аймағындағы суларда адмирал Ли япондық вице-адмирал Нобутаке Кондоның «Кирисима» жауынгерлік кемесімен шайқасқанда, ол радардың қашықтан басқаруы арқылы негізгі шайқасты жүргізген әскери-теңіз тарихындағы алғашқы жауынгерлік кеме командирі атанды.
Lee attended the Naval War College in the late 1920s, When Admiral Lee engaged the Japanese Vice Admiral Nobutake Kondō's battleship Japanese battleship Kirishima on the evening of 14 November 1942 in the waters off Guadalcanal, he became naval history's first battleship commander to conduct a "gunfight" primarily by radar remote control.
Гуадалканал теңіз шайқасы
1942 жылдың тамызында контр-адмирал Ли Тынық мұхитына «Вашингтон» және «Оңтүстік Дакота» линкорларынан тұратын Алтыншы линкор дивизиясын басқару үшін жіберілді. «Вашингтонда» жеребесін көтеріп, Ли 1942 жылдың 14-15 қараша күндері Гуадалканал теңіз шайқасының екінші түнінде вице-адмирал Кондо басқаратын Жапон императорлық теңіз күштерінің беткей флотымен шайқасты. Осы теңіз шайқасында өзінің флагманы ретінде қызмет еткен «Вашингтон» линкорында жүрген Лидің кемесі «Кирисима» линкорын қиратып, оны жақында батыруға мәжбүр етті. Оның корпусында 300 императорлық теңізші қалып қойды, ол Ironbottom Sound-қа шөгіп, адмирал Лидің флагманы «Вашингтонды» Екінші дүниежүзілік соғыста жау линкорын «бірге-бір» атыс кезінде батырған жалғыз американдық линкор етіп қалдырды. «Радар операторларынан да жақсы білетін» Ли түнде кемелерін тиімді басқару үшін «Вашингтонға» орнатылған SG радарын пайдаланды. Уиллис Ли көптеген марапаттарға ие болды. «Дәйекті жоспарлау және орындау» оның операцияларын сипаттайды, - деді Холси. Каллаганнан айырмашылығы, Ли шайқасты теңіз төбелесіне айналдырмады, себебі ол жұмыс істейтін жоспарды жасады және «Вашингтоннан» басқа тобындағы барлық кемелер батып немесе зейнетке шығуға мәжбүр болғаннан кейін де оған адалды. Ли өзінің жетістігін бағалағанда ең айқын болды: «Сол кезде біз түсіндік және қазір де ұмытпауымыз керек, біздің үлкен артықшылығымыз радардың болуына байланысты болды. Әрине, тәжірибе, шеберлік, дайындық және қызметкерлердің өнімділігі жағынан біз жапондардан кем емеспіз». |Ричард Б. Фрэнк|
In August 1942, Rear Admiral Lee was sent to the Pacific to command Battleship Division Six, consisting of the battleships Washington and South Dakota. Flying his flag in Washington, Lee engaged an Imperial Japanese Navy surface fleet under the command of Vice Admiral Kondō during the second night of the Naval Battle of Guadalcanal on the night of 14–15 November 1942. While riding in the battleship Washington, which served as his flagship during this sea fight, Lee's battleship decisively shelled the battleship Kirishima into a wreck, resulting in her scuttling shortly afterwards. With 300 Imperial sailors still entombed within her hull, she slid into Ironbottom Sound, leaving Admiral Lee's flagship Washington the only American battleship during World War II to sink an enemy battleship in a "one on one" gunfight. Lee, who "knew more about radar than the radar operators", used the SG radar installed aboard Washington to skillfully maneuver his ships during the night. To Willis Lee went many accolades. "Audacious planning and execution" marked his operations, commented Halsey Unlike Callaghan, Lee never allowed the action to degenerate into a nautical brawl, because he formulated a workable plan and adhered to it, even after every ship in his task force except Washington was sunk or forced to retire. Lee was never more incisive than in his own evaluation of his success: "We realized then and it should not be forgotten now, that our entire superiority was due almost entirely to our possession of radar. Certainly we have no edge on the Japs in experience, skill, training, or performance of personnel. "|Richard B. Frank|
Гуадалканалдан кейін
Ли соғыстағы ерлігі үшін Әскери-теңіз кресімен марапатталды, 1944 жылы вице-адмирал дәрежесіне көтеріліп, Тынық мұхиты флотының жылдам линкорларына қолбасшы болып тағайындалды, Тынық мұхиты флотының линкорлары қолбасшысы (ComBatPac) лауазымына бекітілді. 1945 жылдың мамыр айында ол Атлантикаға, жапондық камикадзе ұшақтарының қатеріне қарсы қорғаныс зерттеулерін жүргізетін арнайы бөлімге, АҚШ Атлантика флотының біріктірілген әскерлік тобына басшылық ету үшін жіберілді. 1945 жылдың 25 тамызында осы қызметте болғанда вице-адмирал Ли, Жапонияның капитуляциясына он күн қалғанда жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болды. Ол Портленд, Мэн портындағы USS Wyoming (AG 17) оқу кемесіне апаратын моторлы қайықта құлап, көз жұмды. Ли Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.
Lee was awarded the Navy Cross for his actions at the battle, promoted to vice admiral in 1944 and placed in charge of the Pacific Fleet's fast battleships, as Commander, Battleships, Pacific Fleet (ComBatPac). In May 1945, he was sent to the Atlantic to command a special unit researching defenses against the threat of Japanese kamikaze aircraft, the Composite Task Force, U. S. Atlantic Fleet. While serving in that position on 25 August 1945, Vice Admiral Lee died suddenly after suffering a heart attack, ten days after the Surrender of Japan. He collapsed and died in a motor launch that was ferrying him out to his flagship, the gunnery training ship USS Wyoming (AG 17), in the harbor of Portland, Maine. Lee was buried in Arlington National Cemetery.
Отбасы
Уиллис Ли кіші Конфедерация армиясының генералы Роберт Ли және АҚШ-тың үшінші бас прокуроры Чарльз Лидің алыс туысы болды. 1919 жылдың 14 шілдесінде ол Мейбелл Аллен Элспетпен (1894–1949) үйленді. Олардың балалары болмады. Уиллистің әкесі, судья Уиллис Август Ли аға, Кентукки штатының Оуэн округіндегі Натаниел Уайли Лидің (Natlee-нің негізін қалаушы) және Франсис Эбботтың он төрт баласының бірі болды. Тынық мұхитындағы театр әрекеттері кезінде Ли Вьетнамдағы екі корей баласын ресми емес түрде асырап алды, оның себебі балалардың отбасы Лиден оларды АҚШ-қа алып кетуін өтінгендіктен болды. Оның ұлы ата-аналары Кентуккидегі алғашқы қоныстанушылар, Джозеф Р. Ли және Мэри Уайли болды. Оның атасы Натаниел У. Ли өзінің атымен аталатын Натли ауылында дистилляциялық зауытты (дәмхананы) басқарды. 1893 жылы Нат Лидің қышқыл дәмі бар вискиі Чикаго әлемдік көрмесіне апарылды, онда ол 5000-нан астам қатысушының ішінде алтын медальді жеңіп алды.
Willis Lee Jr. was a distant relative of Confederate General Robert E. Lee and the third Attorney General of the United States, Charles Lee. He married Mabelle Allen Elspeth (1894–1949) on July 14, 1919. They had no children. Willis' father, Judge Willis Augustus Lee Sr., was one of fourteen children of Nathaniel Wiley Lee (aka Nat Lee, founder of Natlee) and Frances Abbott, of Owen County, Kentucky. While in the Pacific theater, Lee unofficially adopted two Korean children in Vietnam after the children's family requested that Lee take the children to the United States. His great grandparents were early Kentucky settlers, Joseph R. Lee and Mary Wiley. His grandfather Nathaniel W. Lee operated a distillery at his namesake village of Natlee. In 1893, Nat Lee's sour mash whiskey was taken to the Chicago World's Fair where it won the Gold Medal over 5000 other entries.
Атаулар ауыстырылуы
Уиллис А. Ли атындағы кеме, тапсырысқа қабылдау алдында эсминец басшысы (DL 4) ретінде қайта аталды, оның құрметіне аталды.
The Willis A. Lee, redesignated before commissioning as a destroyer leader (DL 4), was named for him.