Кіріспе

Италиялық суретші (1609–1685)

Джованни Баттиста Салви да Сассоферрато (25 тамыз 1609 – 8 тамыз 1685), сондай-ақ Джованни Баттиста Салви деп те белгілі, итальян бароккосының суретшісі, Рафаэль стиліне адал болуымен ерекшеленеді. Ол көбінесе туған қаласының атымен (Сассоферрато) аталады, бұл сол кездегі дәстүр бойынша, мысалы, да Винчи мен Караваджо сияқты болған.

Өмірбаян

Джованни Баттиста Салвидің өмірбаянының егжей-тегжейі өте сирек. Ол Италияның орталық бөлігіндегі Марке аймағындағы Сассоферрато қаласында дүниеге келген, Рим мен Флоренцияның арасында, Апеннин тауларының шығысында орналасқан шағын қала. Сассоферрато әкесі, суретші Таркинио Сальвиден тәлім алды; Таркинионың туындыларының фрагменттері әлі күнге дейін Сассоферратодағы Сент-Франциск шіркеуінде сақталған. Джованнидің білімі туралы қалған мәліметтер жоқ, бірақ ол Анибале Карраччидің (1580 ж.) бас шәкірті болған Болоньялық Доменичинодан тәлім алған деген болжам бар. Карраччидің тағы екі шәкірті – Франческо Альбани мен Гвидо Рени де Сассоферратоға әсер еткен. Франсис Расселдің пікірінше, Рени Доменичиноның ұстазы болғандай, Сассоферратоның да нақшысы болған. Оның суреттерінде Альбрехт Дюрер, Герчино және, ең бастысы, Рафаэльдің ықпалы көрінеді. Ол Пьер Миньярдтың да ықпалына түскен болуы мүмкін, оны ол 1630 жылдары Римде кездестірген. Сассоферратоның көптеген мемлекеттік тапсырыстары болған жоқ, және Карло Дольчи сияқты, ол жеке қамқорлар үшін әртүрлі стильдегі діни суреттердің көптеген көшірмелерін жасауға ден қойған, бұл сұранысты Католик шіркеуінің Контрреформациясы күшейтті. Оның көптеген кішкентай туындыларынан басқа, оның суреттеріне Перуджадағы Сан-Пьетро бенедиктік монастырындағы (1630) және Римдегі Санта-Сабинадағы «Ла Мадонна дель Розарио» бейнеленген әсем алтарь суреті (1643) кіреді. 1683 жылы кардинал Чиги Сассоферратоның автопортретін Козимо III де Медичиге сыйға тартқан. Сассоферрато 1685 жылы қайтыс болды. Оның өсиеті сол жылдың 29 маусымымен күнделген.

Шығармалары

Сассоферратоның туындылары 19 ғасырдың ортасына дейін жоғары бағаланған. Оның картиналары кейде Рафаэль мектебінің бір замандасы саналған. Алайда, 19 ғасырдың соңында Англияда Джон Раскиннің сындық пікірлері тәтті, діни туындыларға қарсы реакцияны күшейтті. 20 ғасырдың соңында итальяндық барокко стиліндегі көнелендірілген суреттерге қызығушылық қайта оянды, ал Гвидо Рени Сассоферратоның туындыларына аукциондық қызығушылықты арттыруға бастама берді. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Сассоферратоның үш жүзден астам туындылары әлемнің әртүрлі елдеріндегі қоғамдық жинақтарда сақтаулы, соның ішінде Виндзор сарайындағы Ұлыбритания Корольдік жинағында оның барлық қолда бар суреттері бар. Сассоферрато сонымен қатар көшіруші ретінде де жұмыс істеді және басқа шеберлердің картиналарын көшірді. Оның көшіру стилі өте еркін және ерекше болды, ол түпнұсқа композицияларды немесе олардың өлшемдерін сәйкессіз көшірмеуге, керісінше өзгертуге бейімділік танытты.