Кіріспе
Шөгінді тау жыныстары тізбегінің түрі. Флиш (/f//l//ɪ//ʃ/) – терең су шөгінділері мен тұманды ағындардан басталып, жақын су сланцы мен құмтастарға дейін өтетін шөгінді тау жыныстары қабаттарының тізбегі. Бұл тау құрылысы кезінде континенттік беткейде тез пайда болатын терең алқапта жиналады. Мысалдары Солтүстік Американың Кордильерасы, Альп, Пиреней және Карпаттар аймақтарында кездеседі.
Flysch (/f//l//ɪ//ʃ/) is a sequence of sedimentary rock layers that progress from deep water and turbidity flow deposits to shallow water shales and sandstones. It is deposited when a deep basin forms rapidly on the continental side of a mountain building episode. Examples are found near the North American Cordillera, the Alps, the Pyrenees and the Carpathians.
Седиментациялық қасиеттері
Флиш – шөгінділердің жоғары қарай ұсақталуымен қайталанатын шөгінділік циклдерден құралған. Әрбір циклдің төменгі бөлігінде жиі ірі конгломераттар немесе брекшиялар кездеседі, олар жоғары қарай біртіндеп құмтасқа және тақта тас/балшық тасқа айналады. Флиш әдетте жұқа, қатты, сұрғылт құмтастармен ырғақты араласып жатқан тақта тастардың тізбегінен тұрады. Көбінесе тақта тастарда көптеген қазба жәндіктер кездеспейді, ал ірі құмтастарда мика мен глаукониттің ұсақ бөлшектері жиі табылады.
Тектоника
Континенттік соқтығысу кезінде субдукциялық тектоникалық тақта жоғарыдағы тақтаны итеріп, тау жынысын бүктеді, көбінесе иілімді жарылымдар пайда болып, тау тізбегінің қалыптасуына дейін жетеді. Жоғарғы тақтада таулар мен өзгермеген континент арасындағы жер төмен қарай иіліп, алдыңғы алапты құрайды. Егер алап Солтүстік Аппалач тауларындағыдай баяу қалыптасса, онда ол жай су шөгінділерімен толады. Егер ол Солтүстік Американың шығыс жағындағы Кордильера сияқты жылдам қалыптасса, теңіз суы құйылып кіріп, алғашқы шөгінділер терең су шөгінділері болады. Егер тау беткейі алаптың жиегінде жеткілікті тік болса, ол жылдам қозғалатын шөгінді ағындары – турбидтік тоқтар арқылы материалды төгеді, нәтижесінде турбидит шөгінділері пайда болады. Алап толғанда, жағалау құмтастары мен континенттік шөгінділер қалыптасады. Нәтижедегі тау жыныстарының көпшілігі аз деформацияланады, бірақ тау тізбегінің жиегіне жақын жерде бүктеліп, иілімді жарылымға ұшырауы мүмкін. Флиш атауы қазір Альпілік белдеуге жататын көптеген тау тізбектерінде қолданылады. Флиш кен орындары Пиреней және Карпат тауларының алқаптарында, сондай-ақ Италия, Балқан және Кипрдегі тектоникалық жағынан ұқсас аймақтарда табылады. Солтүстік Альп тауларында Флиш литостратиграфиялық бірлік болып табылады.