Кіріспе

Лондондағы бұрынғы кеме жасаушылар

Темза темір комбинаты және кеме жасау компаниясы, Лимитед – Темза өзенінің сағасында, Боу-Крик өзенінің Темзаға құяр жерінде, батысында Лимут-Уорф (көбінесе Блэкволл деп аталады) және шығысында Каннинг-Таун қаласында орналасқан кеме жасау және темір зауыты. Оның басты қызметі кеме жасау болғанмен, азаматтық инженерия, теңіз қозғалтқыштары, крандар, электр инженериясы және автокөліктер саласына да қатысты. Компания 1850 жылдары Исамбард Кингдом Брунельдің Тамар өзеніндегі Корольдік Альберт көпірі үшін темір конструкцияларды жасады.

Маре пештер мен прокаткалық стандардан жабдықталған, 4000 тонналық кемелер құрастыруға болатын кеме жасау алаңын салды. Бірақ Лия өзенінің сағасындағы тұмсықтың тарлығына байланысты, Орчард Плейс алаңында 1000 тоннадан аспайтын кемелер ғана салынуы мүмкін болды. 1853 жылы компания «SS Himalaya» кемесін Жартылай аралдық және Шығыс бу кемелер компаниясы үшін жасап шығарды, ол бір кезде әлемдегі ең ірі жолаушылар кемесі болды, кейін әскери тасымалдау кемесіне айналды. 1855 жылы, 3000-нан астам қызметкері бар компания Маре банкрот болғаннан кейін жабылу қаупіне тап болды. Кейбір деректерге сәйкес, оның қаржылық қиындықтары аяқталған жұмыстарға төлемдердің кешігуінен немесе компания Корольдік теңіз күштері үшін кемелерді салу құнын дұрыс есептемегендіктен туындаған болуы мүмкін. Компанияда тапсырыстар жетіспеді, алты канонерлік қайыққа және Вестминстер көпіріне (1862 жылы салынған) келісімшарттар қолданылды.

1857 1912 жыл

Компанияның негізгі кредиторлары компанияны жұмыс істеуге мәжбүр етті, ал екі қызметкер – Джозеф Вествуд пен Роберт Бейли жұмыс менеджерлері болып тағайындалды. Компанияны құтқарудағы басты тұлға – Питер Ролт, Маредің қайын атасы және Гринвичтен консервативті парламент депутаты. Ролт сонымен қатар ағаш саудагері және Петт кеме жасаушылар отбасының ұрпағы болды. Оған компанияның басқа директоры лорд Алан Спенсер Черчилль де қолдау көрсетті. Ролт компанияның активтерін бақылауға алды және 1857 жылы оларды жаңа шектеулі компанияға, «Тамаза темір зауыты және кеме құрылысы және инженерлік компаниясы» деп атады. Оның капиталы 100 000 фунт стерлинг, әрқайсысы 5000 фунттан 20 акция, оның бесеуі Ролтқа тиесілі болды, ол негізгі акционер және сонымен қатар директорлар кеңесінің төрағасы болды. Жаңа компания Темзадағы ең ірі кеме жасаушы болды, оның үй-жайларын 1861 жылы «Механика журналы» «Левиафан шехтары» деп сипаттады. 1860-шы жылдардағы ірі масштабтағы ординанс зерттеу карталары ауланың Боу Крик өзенінің шығыс жағалауында үлкен үшбұрышты жерді алып жатқандығын көрсетеді, үшінші жағында Темза Уорфқа темір жолы және батыс жағалауда кішірек жер орналасқан. Басты ауласында 320 метрлік кемежай болды. Оңтүстік-шығыста аула Темза өзенінің солтүстік жағалауын, Боу Крик шығысын алып, екі слип арқылы тікелей өзенге кіруге мүмкіндік берді. Бүгінгі таңда бұл жерді A1020 Төменгі Лиа өткелі және Канинг Таун станциясынан оңтүстікке қарай Доклендс жеңіл темір жолы кесіп өтеді. 1863 жылы компания бір мезгілде 25 000 тонналық әскери кемелер мен 10 000 тонналық пошталық пароходтар құрастыра алды. Оның алғашқы келісімшарттарының бірі 1860 жылы іске қосылған HMS Warrior болды, ол кезде әлемдегі ең үлкен соғыс кемесі және алғашқы темір корпусты бронефрегат. 1863 жылы HMS Minotaur соңынан еріп, ұзындығы 400 фут (122 м) және 10 690 тонна суыру қабілетіне ие болды. Minotaur сияқты кемелердегі жұмыс Лияның Каннинг Таун жағында жүргізілді, және осы жерде Темза темір зауыты 1856 жылдан бастап 1891 жылға дейін кеңейді. Orchard Place-дегі ескі орналасқан жер 1909 жылға дейін компанияның ресми мекенжайы болғанмен, оның ондағы болуы өте аз болды, 1860-шы жылдардың аяғында компанияның тек шағын ғимараты болды. Темзадағы жалпы кеме жасау 1866 жылғы қаржы дағдарысынан кейін көмір мен темірдің жақын жеткізілімдері бар солтүстік кемежайлардың шығындарының артықшылықтарына байланысты үлкен қысымға ұшырады. Тірі қалғандардың ішінде Темза темір зауыты сияқтылар соғыс кемелері мен лайнерлерге маманданған. HMS Warrior және HMS Minotaur кемелерінің табысынан кейін бүкіл әлемнің әскери-теңіз флоттары тапсырыс берді және Дания, Грекия, Португалия, Ресей, Испания және Осман империясы үшін кемелер жасалды. Сондай-ақ, кемежай Пруссия әскери-теңіз флотының алғашқы темірден жасалған әскери кемесі SMS König Wilhelm 1868 жылы және Португалия үшін Afonso de Albuquerque крейсері 1884 жылы салынды. Румыния әскери-теңіз флотына көптеген кіші әскери кемелер, әсіресе Мирчея бригі жасалды. Сондай-ақ, шағын мина салушы Александру чел Бун да ерекше болды. Темір зауыты сонымен қатар Румыния әскери-теңіз флоты үшін 45 тонналық үш шағын канонерлік қайық, 116 тонналық үш орта канонерлік қайық және сегіз 50 тонналық торпедалық қайық класын шығарды. 1890 жылдары қайырымдылық жасаушы Арнольд Хиллс басқарушы директор болды. Ол 1880 жылы 23 жасында директорлар кеңесінің құрамына кірген. Хиллс – өнеркәсіптік жұмыста 10 және 12 сағаттық ауысымдар жиі кездесетін уақытта жұмысшыларға 8 сағаттық жұмыс күнін өз еркімен енгізген алғашқы бизнес директорлардың бірі болды. 1895 жылы Хиллс «Works» қызметкерлері үшін футбол клубы «Thames Ironworks F. C.» футбол клубын құруға көмектесті және алғашқы екі жылдың ішінде олар ФА кубогына және Лондон лигасына қатысты. Комитет кәсіби ойыншыларды жұмысқа орналастыруға ұмтылғандықтан, 1900 жылы маусымда «Темза темір зауыты» футбол клубы таратылды, ал бір айдан кейін «Вест Хэм Юнайтед» футбол клубы құрылды. 1899 жылы мотор жасаушы Джон Пенн және Ұлдарымен біріктірілді, бұл «Темза темір жұмыстары, кеме жасау және инженерлік компаниясы» болды.

Өмірінің барысында аула 144 әскери кеме және көптеген басқа да кемелер шығарды. 1911 жылы Хиллс жаңа бұйрықтардың жоқтығына байланысты сол кездегі Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилльге өтініш жасады. Ол сәтсіз аяқталып, 1912 жылы зауыт жабылды. Гринвичтегі «Темза темір зауыты және кеме жасау компаниясының» үй-жайларын 1915 жылы (1912 жылы құрылған) Корольдік ұшу корпусы әуежайларды сақтау үшін сатып алды.

Археология

Компанияның Лиммо түбегіндегі бір бөлігі 2012 жылы Crossrail құрылысы барысында қазылды.

Вест Хэм Юнайтед футбол клубының сілтемелері

Темза темір комбинатының қызметкерлері "Темза темір комбинатының футбол клубы" деп аталған футбол командасын құрды. Бұл клуб кейін Вест Хэм Юнайтед деп аталды, ал оның айқасқан балғалардан тұратын эмблемасы кеме жасау өнеркәсібінде қолданылатын ірі қақпақ балғаларын көрсетеді. Осы себепті Вест Хэм клубын "The Hammers" деп те атайды. Бұқаралық ақпарат құралдары мен футбол әлемі клубты көбінесе "The Hammers" деп атаса, клубтың жанкүйерлері оны әрқашан "The Irons" деп атап келеді, бұл Темза темір комбинатымен байланысты. Вест Хэмдегі әр матч күні "Кел, темірлер!" деген ән естіледі. Клуб 2016 жылы Олимпиада стадионына көшкеннен кейін жаңадан ұсынылған клуб таңбасының 16-шы нұсқасының пішіні, 1860 жылы Темза темір комбинаты салып бітірген алғашқы темір қапталды соғыс кемесі – HMS Warrior кемесінің қимасын бейнелейді.