Кіріспе

Аргентиналық-американдық пианист және композитор (1932 жылы туған)

Борис Клаудио "Лало" Шифрин (21 маусым 1932 жылы туған) – аргентиналық-американдық пианист, композитор, аранжировщик және дирижер. Ол 1950-ші жылдардан бері джаз және Латын Америкасы музыкалық элементтерін дәстүрлі оркестрлеумен үйлестіре отырып, жазған көптеген фильмдер мен телешоулардың музыкасымен танымал. Ол бес рет «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған, алты рет «Оскар» және төрт рет «Эмми» сыйлығына ұсынылған. Шифриннің ең танымал композицияларының ішінде «Миссия: Мүмкін емес» және «Мэнникс» фильмдерінің музыкалық тақырыптары, сондай-ақ «Салқын қолды Лука» (1967), «Буллит» (1968), «THX 1138» (1971), «Драконға жол ашу» (1973), «Төрт мушкетер» (1974), «Қарғысқа ұшыраған саяхат» (1976), «Қыран қонды» (1976), «Эмитивилл қорқынышы» (1979) және «Жылдамдық сағаты» трилогиясы (1998–2007) фильмдеріне жазған музыкалары бар. Шифрин 1960-шы жылдардың соңынан 1980-ші жылдарға дейін Клинт Иствудпен, әсіресе «Жыртқыш Гарри» фильмдері сериясы бойынша жұмысымен де белгілі. Ол 1976 жылдан 2004 жылға дейін Paramount Pictures компаниясының фанфарын жасады. 2019 жылы «оның бірегей музыкалық стилі, композициялық тұтастығы және кино музыкасына қосқан зор үлесі үшін» құрметті «Оскар» сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір

Шифрин Буэнос-Айресте еврей отбасында туған. Оның әкесі Луис Шифрин үш он жыл бойы Театро Колон театрының оркестріндегі екінші скрипкалар тобын басқарды.

Фильмнің музыкасы

Шифриннің ең танымал және ұзақ сақталатын композицияларының бірі – ұзақ жылдар бойы көрсетілген "Мүмкін емес миссия" телесериалының тақырыбы. Бұл ерекше мелодия сирек кездесетін 5/4 уақыт өлшемінде жазылған. Сол сияқты, Шифриннің өте табысты "Манникс" жеке детективтік телешоуының тақырыбы бір жылдан кейін 3/4 вальс уақытында жазылған; Шифрин шоу үшін қосымша музыка ретінде жылдар бойы бірнеше джаз және блюз пьесаларын жазған. Шифриннің "Cool Hand Luke" фильмінен (5/4 уақыт өлшемінде жазылған) "Tar Sequence" Нью-Йорк WABC TV арнасында және басқа да ABC филиалдарында, сондай-ақ Австралиядағы Nine News арнасында "Eyewitness News" хабарларының ұзақ жылдар бойы қолданылған тақырыбы болды. CBS телеарнасы оның "Сент-Айвс" саундтрегінен бір бөлігін 1970 және 1980 жылдары гольф жарыстарын көрсету үшін пайдаланған. Шифриннің 1968 жылғы "Coogan's Bluff" фильміне жазған музыкасы Клинт Иствуд пен режиссер Дон Сигелмен ұзақ қарым-қатынас орнатудың бастамасы болды. Шифриннің күшті джаз-блюз рифтері "Dirty Harry" фильмінде жақсы байқалады. 1973 жылы ол "Enter the Dragon" фильміне funky wah педаль дыбысымен музыка жазды. Шифриннің 1973 жылғы "The Exorcist" фильмі үшін жазған музыкасы фильмнің режиссері Уильям Фридкин тарапынан қабылданбады. Шифрин алғашқы трейлерге алты минуттық ауыр және қарқынды музыка жазған, бірақ көрермендер көріністер мен дыбыстардың үйлесімінен қорқыпты. Шифриннің сұхбатында айтқанынша, Warner Bros. басшылары Фридкинге Шифринге оны жұмсақ музыкамен азайтуды тапсырған, бірақ Фридкин бұл хабарды жеткізбеген. Шифрин фильмде жұмыс істеу өміріндегі ең жағымсыз тәжірибелердің бірі болғанын айтты. Кейіннен ол бұл композицияларды басқа да музыкалық туындыларында пайдаланған. 1976 жылы ол CTI (Creed Taylor Incorporated) лейблында Universal Pictures фильмі "Jaws" үшін Джон Уильямс жазған тақырыптың нұсқасы – "Jaws" синглын шығарды. Сингл Ұлыбритания хит-паратында тоғыз апта бойы болды, ең жоғары көрсеткіші 14-орынды құрады. Ол сондай-ақ 1976 жылы Paramount Pictures үшін фанфарды жазды, ол негізінен олардың үй видеосы үшін пайдаланылды және 11 жылдан кейін теледидар бөлімшесі үшін 2006 жылы CBS Paramount Television (қазір CBS Studios) деп аталғанға дейін бейімделді. 1981 жылы ол 1981 жылғы американдық комедиялық фильм "Caveman" үшін музыка жазды. 1990 жылдары ол "The Three Tenors" концерттерінің көптеген аранжировкаларын жасады. 1998 жылғы "Танго" фильмінде Шифрин танго музыкасына оралды, ол 1950 жылдардың ортасында Астор Пьяццолланың пианині болып жұмыс істеген кезде танысқан. Ол фильмге дәстүрлі танго әндерін әкелді, сонымен қатар танго мен джаз элементтерін біріктірген өзінің композицияларын ұсынды. 1997 жылы композитор Aleph Records компаниясын құрды. Ол сондай-ақ Том Клэнсидің "Splinter Cell: Pandora Tomorrow" ойынының негізгі тақырыбын жазды. Шифрин 2002 жылғы "Red Dragon" фильмінде оркестр дирижері рөлінде камео түсірді. Ол сондай-ақ Heltah Skeltah-ның "Prowl" немесе Portishead-тің "Sour Times" сияқты хип-хоп және трип-хоп әндерінде кеңінен қолданылды. Екі ән де Шифриннің "Danube Incident" пьесасынан үлгі алған, ол "Mission: Impossible" телесериалының жеке эпизодтарына жазған көптеген тақырыптарының бірі. 2003 жылы Шифринге Сұлтан Қабус бин Саидтың тапсырысымен "Оманның симфониялық әсерлері" атты классикалық шығарма жазу тапсырылды. Сұлтанның өзі әсіресе орган музыкасына құштар болған және классикалық музыканың жанкүйері болған. 2007 жылдың 23 сәуірінде Лало Шифрин Париждегі Le Grand Rex театрында (Франция) – Еуропаның ең үлкен кинотеатрында өткен Jules Verne Aventures кинофестиваліне арналған кино музыкасының концертін өткізді. Фестиваль басшылары бұл концертті "Lalo Schifrin: Le Concert à Paris" деп аталатын 73 жарым минуттық CD-ге жазды. 2010 жылы Лало Шифриннің "Mission: Impossible" тақырыбын жасау туралы ойдан шығарылған оқиға Lipton TV жарнамасында көрсетілді, ол әлемнің көптеген елдерінде көрсетілді. Сиэтлдегі Blue Scholars альтернативті хип-хоп тобы 2011 жылғы "Cinemetropolis" альбомында "Lalo Schifrin" атты тректі жазды.

Марапаттар

Лало Шифрин бес Грэмми сыйлығын жеңіп алды (төрт Грэмми сыйлығы және бір Латын Грэмми), жиырма екі номинация, бір CableACE сыйлығы, алты «Оскар» сыйлығына және төрт Primetime Emmy сыйлығына ұсынылған. Оның Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызы бар. 2016 жылы оның «Mission: Impossible» әні Грэмми сыйлығының Даңқ залына енгізілетіні жарияланды. Аргентиналық композитор 2018 жылдың қараша айында Голливуд академиясының баспасөз хабарламасында хабарланғандай, табысты карьерасын мойындағандығы үшін құрметті «Оскар» сыйлығымен марапатталды.