Нимал Мендис: Шри-Ланка әншісінің өмірі мен шығармашылығы
Nimal Mendis
Нимал Мендис (1934-2015) – шри-ланкалық әнші, композитор. BBC Top of the Pops-та өнер көрсеткен, "Kandyan Express" хитімен танымал. Музыка өмірі, мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нимал Мендис (1934–2015) – шри-ланкалық әнші және ән жазушы, 1968 жылы BBC телеарнасының "Top of the Pops" бағдарламасында өнер көрсеткен санаулы шри-ланкалық музыканттардың бірі. Мендис Ұлыбританияның Орындаушылық құқықтар қоғамының және Механикалық авторлық құқықтарды қорғау қоғамының ұзақ жылдар бойғы мүшесі болды. Мендисті 1950-ші жылдардың соңында Оңтүстік Азиядағы эфирді басып алған Radio Ceylon радиосы таныстырды. Станция бастапқыда Мендистің әндерін, соның ішінде "Кандян экспресс" әнін де қолдады, осылайша оларды Оңтүстік Азиядағы хиттерге айналдырды: сондықтан Үндістан құрлығының барлық аймандарынан тыңдаушылар Radio Ceylon радиосына оның әндерін сұрап хат жазды. Мендис бала кезінен музыкамен айналысып, көп жылдар бойы Лондонда тұрды және жиі Шри-Ланкаға сапар шекті. Ол сондай-ақ бес жыл бойы әйелі Ранжанимен бірге Францияның оңтүстік-батысындағы Шаренттегі Ле-Парадис жерінде тұрды. Мендис Ранжанимен 33 жыл бірге өмір сүрді, ол 2010 жылы қайтыс болды, және олардың бір ұлы бар – Польмари, олармен бірге Mediaeye Productions компаниясын басқарды. 2004 жылғы цунами апаты Мендисті терең қозғалтты, ол зардап шеккендерге көмектесу үшін ән жазды. Бұл ән Австралияда, Шри-Ланкада және Ұлыбританияда жазылды және британ Парламентінің 638-ші қарарымен мақталып, депутат Линда Перхамның қолдауына ие болды.
Nimal Mendis (1934–2015) was a Sri Lankan singer and songwriter, and was one of a handful of Sri Lankan musicians to appear on the BBC television programme Top of the Pops (1968). Mendis was a longstanding member of the Performing Rights Society and the Mechanical Copyright Protection Society of Great Britain. Mendis was discovered in the late 1950s by Radio Ceylon, which dominated the airwaves in South Asia in the era. The station backed Mendis' songs from the outset, including "Kandyan Express", turning them into hits in South Asia: so much so that listeners from all over the Indian sub continent wrote in to Radio Ceylon requesting his songs. Mendis had been involved with music from his early childhood, and has lived for many years in London travelling often to Sri Lanka. He has also lived at Le Paradis in the Charente, the South West of France, for five years with his wife Ranjani. Mendis was married to Ranjani for 33 years until her death in 2010, and has one son, Paulmarie, with whom Mendis ran Mediaeye Productions. The devastation of the 2004 tsunami moved Mendis, leading him to compose a song to aid the victims. This was recorded in Australia, Sri Lanka and the United Kingdom, and was commended by the British Parliament in early day motion 638, sponsored by MP Linda Perham.
Алғашқы жылдары: 1950-1960 жылдар
Мендистің Ұлыбританияда 22 әні жарық көрді және ол Шри-Ланкада фильмдерге музыка жазды. "Kiss Kiss Kiss" - Мендистің Ұлыбританияда жазылған және Мэри Маршалл Колумбия лейблінде орындаған алғашқы әні болды. "Кандян экспресс", "Черри-блоссом три", "О, менің сүйіктім", "Жаңбырдағы көбелек", "Шампан ағы", және "Goodnight Kisses" 1950-ші жылдардың соңында Шри-Ланкада ең танымал болды. "Кандиян биі" атты аспаптық туындысы батыстағы оның екінші жұмысы еді. Фридель Берлипп және оның оркестрі Германияда жазған бұл туынды Люксембург радиосында екінші орынға ие болды. Ол Америка Құрама Штаттарында да жарық көрді. Black Pearls & Green Diamonds альбомында британдық One Two and Three фольклорлық тобының Decca лейблі үшін жазылған Мендистің сегіз әні бар. Бұл альбом қазір коллекционерлердің бағалы туындысы саналады. Мендис 1968 жылы танымал BBC теледидарлық музыка бағдарламасы Top of the Pops-та өзінің әнші серіктесі Сандра Эдемамен бірге "Клоун сияқты сезінемін" әнімен қонақ әртіс ретінде пайда болды. "Rainbow Land" әнінің B жағы АҚШ-та A жағы болды және бүгін (2013) батыстағы психоделикалық рок қауымдастығында коллекционерлік затқа айналды. Олар сол жылы Германиядағы Beat Club бағдарламасында да осы әнмен өнер көрсетті. Dave Brubeck Quartet тобының бас гитарашысы Юджин Райт, Мендистің бес әнін тек бас гитарамен ойнап, аранжировка жасап жазды. Ол сонымен қатар "Singing Fish" әнін электрогитара, бас және фортепианомен аранжировкалап, өндірді. Бұл әнді Сандра Эдема орындады.
Mendis has 22 songs published in Britain and has written music for films in Sri Lanka. "Kiss Kiss Kiss" was Mendis's first song that was recorded in Britain and sung by Mary Marshall on the Columbia label. "Kandyan Express", "Cherry Blossom Tree", "Oh My Lover", "Butterfly in the Rain", "Champagne Blues", and "Goodnight Kisses "' were number one hits in Sri Lanka in the late fifties. "Kandyan Dance", an instrumental, was his second piece in the West. Recorded by Friedel Berlipp and his Orchestra in Germany it went on to be number two on Radio Luxembourg. It was also released in the United States. Black Pearls & Green Diamonds has eight of Mendis's songs on an LP for Decca by One Two and Three, a folk group in Britain. This album is now a collectors item. Mendis appeared on the popular BBC television music programme Top of the Pops with his singing partner Sandra Edema in 1968 as guest artists with his song "Feel like a Clown". The B side of the record "Rainbow Land" was the A side in the States and today (2013), it has become a collector's item in the Psychedelic Rock community in the west. They were also featured with the song on Beat Club in Germany that year. Eugene Wright, bass player with the original Dave Brubeck Quartet, arranged and recorded five of Mendis's songs with only him playing bass. He also arranged and produced one other song, "Singing Fish", with electric guitar, bass, and piano. They were sung by Sandra Edema.
1970 жылдар
Мендис Лондонда көптеген әндерді жазды, көбінесе рухани мазмұнды. Ол сонымен қатар "The Passion Report" атты Хрест жолы туралы жиырма минуттық аудио деректі фильмін жасады; "Ferryman" деп аталатын тағы бір аудио деректі фильм Шри-Ланкадағы шай плантациясының жұмысшысы мен фермерге арналды, олардың тарихын британдық отаршылдық кезеңнен бастап зерттейді. Сондай-ақ, ол Шри-Ланкадағы Евхаристиялық конгресс үшін "Өмір наны" әнін жазды. Мендис Шри-Ланка фильмдері үшін бірнеше есте қаларлық әндер жазды, ең танымалдарының бірі – "Мастер Сэр", ол "Калу Дия Дахара" ("Қара су бағанасы") фильмінің титрлерінде Нейла Викрамасингхе орындады. "Мастер Сэр" отарлық Шри-Ланка, еңбектің қадір-қасиеті және әлеуметтік әділдік туралы әңгімелейді. Ән ағылшын тілінде (Мендис пен Сандра Эдема) және сингал тілінде (Невилл Фернандо; әннің мәтінін сингал тіліне Карунаратне Абейсекера аударды) жазылған. Ән Шри-Ланкада отыз жылдан астам уақыт бойы хит болып табылады, бұл Нейла Викрамасингхе орындаған ағылшын тіліндегі музыкалық аранжировкаға (темп, рифтер және т.б.) байланысты. Оның "Ганга Аддара" ("Өзен жағалауы") композициясы Август Винаягаратнам аударған сингал тілінде, ал Виджая Кумаранатунга орындаған, сол аттас фильмге (режиссері Сумитра Пейрис) де танымал. Сол фильм үшін "Ран Тикири Сина" хиті де жазылды, оны Виктор Сильва мен Нираша Перера орындады. 2013 жылы Сурендра Перера орындаған "Ганга Аддара" әнінің жаңа нұсқасы сол аттас телесериалдың тақырып әні ретінде пайдаланылды. "Upul Nuwan" – 1978 жылы Лестер Джеймс Пейрис түсірген "Ақ гүлдер өлгендерге" фильмі үшін жазылған тағы бір классикалық ән.
Mendis recorded a number of songs in London, mostly of a spiritual nature. He also made a twenty minute audio documentary on the Way of the Cross called The Passion Report; another audio documentary called Ferryman focused on the tea estate worker and the farmer in Sri Lanka, tracing their history from the British colonial period. He also wrote Bread of Life for the Eucharistic Congress in Sri Lanka. Mendis has written several memorable songs for Sri Lankan films, most notably "Master Sir" for the film Kalu Diya Dhahara ("A column of black water"), where Neela Wickramasinghe performed it over the title sequence. "Master Sir" is about colonial Sri Lanka, narrating a story about the dignity of labour a story about social justice. The song was recorded both in English (by Mendis and Sandra Edema) and Sinhala (by Neville Fernando; lyrics translated to Sinhala by Karunaratne Abeysekera). The song has remained a hit in Sri Lanka for over thirty years, mostly as a result of Neela Wickramasinghe's popularized version based on the musical arrangement of the English version (time signature, riffs etc.). His composition Ganga Addara ("By the Banks of the River"), translated into Sinhala by Augustus Vinayagaratnam, and sung by Vijaya Kumaranatunga, for the film of the same name (directed by Sumitra Peiris), is also popular. The hit Ran Tikiri Sina was written for the same film and sung by Victor Silva and Nirasha Perera. In 2013 a new version of the song Ganga Addara was sung by Surendra Perera and used as the theme song for a teledrama series of the same name. "Upul Nuwan" was another classic composed for the 1978 Lester James Peiris film White Flowers for the Dead.
1980 жылдар
1980 жылдары Мендис әйелімен бірге деректі фильмдер түсіруге кірісті. Оның ұлы Полмари, компьютерлерді шебер қолданып, бейнематериалдарды монтаждауға көмектесті. Шри-Ланканың солтүстік және шығыс аймақтарындағы соғыс аймақтарында ата-анасымен бірге фильм түсіргенде ол жеті жаста болған. Мендис шри-ланкалық музыканттармен бірге "It's What I Am" атты сахналық қойылым да жасады, оның ең жарқын сәті сол жылғы этникалық қақтығыстарға арналған "1983 жылғы шілде" әні болды. Ол сонымен қатар екі аудиокассета шығарды: біреуі Air Lanka үшін – "Paradise таттығы", екіншісі – Цейлон туристік кеңесі үшін – "Шри-Ланканың қасиетті орындары".
In the 1980s, Mendis went into the production of documentary films with his wife their son Paulmarie, deft with computers and editing visuals, assisted them. He was only seven years old when he accompanied his parents filming in the war zones of the North and East of Sri Lanka. Mendis also did a stageshow It's What I Am with Sri Lankan musicians; the highlight was the song "July '83", based on the ethnic riots of that year. He also made two audio cassettes, one for Air Lanka A Taste of Paradise, and the other for the Ceylon Tourist Board Pilgrim Places of Sri Lanka.
1990 жылдар 2015 жыл
Мендис отбасы Mediaeye Music Lanka (PVT) Ltd. деген жеке кәсіпорын құрды, ол 2000 жылы "Соғыс – менің елім" атты аудио құжатты фильмін шығарды, ол 1994 жылға дейінгі Шри-Ланкадағы этникалық қақтығыстың тарихын баяндады. Бұл CD-де он жеті жылдық мұрағаттық материалдар, саяси және басқа да тұлғалармен сұхбаттар, әндер мен өлеңдер қамтылған. Мендис ұлы Полмаримен бірге әндерді, аудио құжатты фильмдерді және фильм материалдарын CD және DVD форматтарында жинақтауды жалғастырды. Mediaeye арқылы олар Шри-Ланканың түрлі ірі ұйымдарымен тығыз байланыс жасады, "Sirasa Superstar" (Америкалық "American Idol"/"Xfactor" сияқты Шри-Ланка бағдарламасы) сияқты жобалардың жұмысын атқарды және елдің көптеген жас суретшілерімен өзара әрекеттесті. 2009 жылы олар Шри-Ланка әуе компаниясы үшін компанияның жаңа формаларын көрсеткен он минуттық ролик жасады; сондай-ақ, 2011 жылы және 2013 жылғы Рождествода әуе компаниясы билетке отыру видеосы ретінде қолданған "Generation 4" тобының ("Sirasa Superstarz" тобының төртеуінен) Мендистің "And A Star" әні де пайдаланылды. Мендис Сумитра Перистің "Vaishnavee" фильмі үшін үш ән жазды, сондай-ақ Паульмари аранжировкалаған және продюсерлік еткен қосымша музыканы да жазды. 2013 жылы ол Әмила Сандаруван орындаған алғашқы сингалдық блюз әні "Girls" әнін жазды. Оны Думинда Аллахендра сингал тіліне аударды, ол сонымен қатар Мендистің жаңа материалдарының бір бөлігін де аударды. Әннің музыкалық видеосы Шри-Ланканың Цифрлік Фильм Институтының студенттерімен жасалды. Мендис 2015 жылдың 16 сәуірінде Коломбодағы Малабедегі жеке ауруханада 81 жасында қайтыс болды.
The Mendis family formed their own enterprise, Mediaeye Music Lanka (PVT) Ltd., which released an audio documentary, War is my Country, in 2000, tracing the ethnic conflict in Sri Lanka up to 1994. This CD contained archive material over a period of seventeen years with narration, interviews with political and other personalities, songs and poems. Together with his son, Paulmarie, Mendis continued to compile songs, audio documentaries and film material on CD and DVD. Through Mediaeye, they worked closely with various large organisations in Sri Lanka, working on projects such as Sirasa Superstar (Sri Lanka's equivalent of American Idol/Xfactor) and interacting with many young artists in the country. In 2009 they completed a ten minute piece for Sri Lankan Airlines showcasing the company's new uniforms; this, as well as one of Mendis' songs "And A Star" by Generation 4 (four of the Sirasa Superstars), which was used by the airline as a boarding video in 2011 and again during Christmas 2013. Mendis wrote three songs for Sumitra Peries' film "Vaishnavee" as well as the background score, which was arranged and produced by Paulmarie. In 2013 he wrote the first ever Sinhala blues song, "Girls", which was sung by Amila Sandaruwan. It was translated into Sinhala by Duminda Allahendra who has also translated some of Mendis's new material. The music video for the song was produced by the students of the Digital Film Institute of Sri Lanka. Mendis died on 16 April 2015 at a private hospital in Malabe, Colombo, at the age of 81.
Теледидарлық деректі фильмдер
"Террордың таң шапағы" – Мендистің алғашқы деректі фильмі, ол елдің этникалық қақтығысына арналған және соғысқа қарсы фильм саналады. Бұл фильм Шри-Ланкадағы Қоғам және дін орталығы үшін түсірілді және VHS форматында жасалғанына қарамастан, Ұлыбританиядағы Concord Video and Film компаниясы тарату құқығын алды. "Сынған інжу" Шри-Ланкадағы соғыстан зардап шеккен әйелдер туралы баяндайды, ал "Тіршілікке құқық" лондондық Channel 4 телеарнасы үшін түсірілді. Бұл фильм сол кезде британдық телевидениеде Шри-Ланкалықтар жасаған маңызды туынды болды. Ол әлемнің көптеген елдерінде көрсетілді. "Үш әйел дауыстайды" Британиядағы "19-бап" ұйымының тапсырысы бойынша пікір және сөз бостандығы тақырыбында жасалды. Mediaeye сондай-ақ Children's Society үшін Лондондағы үйсіз балалар туралы "Z for Zero Concern" фильмін монтаждады. Бангладеште түсірілген "Су, су, барлық жерде" фильмі әйелдер мен су ресурстарын басқару мәселесіне арналған, ол CAFOD үшін жасалды. "Бақыттылар кедей" Британия мен Оңтүстік Үндістандағы кедейлікті салыстырады және адамдардың өмірін өзгертуге жасаған тырыстарын көрсетеді. Бұл деректі фильм Халықаралық методистер үшін түсірілді. Mediaeye сонымен қатар үш ірі британдық телеарнасының түсіріліміне зерттеушілер тобы ретінде көмектесті. Олардың үш деректі фильмі Италиядағы Монтицатини кинофестивалінде көрсетілді: "Сынған інжу", "Сейлан – жұмаққа жол" және "Атуды тоқтатып, ән салуды баста" (бұл фильм үш әнге негізделген). Бұл сингаль тіліндегі әндердің деректі фильмде алғаш рет пайда болуы болды.
Dawn of Terror, Mendis' first documentary, focused on the country's ethnic conflict, and is regarded an anti war film. It was made for the Centre for Society and Religion in Sri Lanka and despite being produced on VHS was taken for distribution by Concord Video and Film in the UK. Shattered Pearl spotlighted women affected by the war in Sri Lanka and the "right to life" was made for Channel 4 television in London. It was a major film by Sri Lankans on British TV at the time. It has been shown in many parts of the world. Three Women Speak Out was made for "Article 19" in Britain, on the freedom of opinion and expression. Mediaeye also edited Z for Zero Concern on homeless children in London for the Children's Society. Water Water Everywhere, filmed in Bangladesh, is on women and water management, made for CAFOD. Blessed Are the Poor compares poverty in Britain and South India and the positive effort people make to change their lives. This documentary was made for the Methodist International. Mediaeye has also served as researchers for three major British TV productions. Three of their documentaries were at the Monticatini Film Festival in Italy: Shattered Pearl, Seyllan to Paradise, and Stop Killing Start Singing (which was based on three songs). It was the first time that Sinhala songs were featured as a documentary.