Кіріспе
Лот және Гаронна департаментіндегі коммуна, Франциядағы өзен. Оның бастауы Альп тауларының оңтүстік-батыс бөлігінде, Брайансон қаласының жанындағы Монгеневр шаңғы курортында; ол оңтүстік-батысқа қарай келесі департаменттер мен қалалар арқылы ағады: Жоғарғы Альп: Брайансон, Эмбрун. Жоғарғы Прованс Альпі: Систерон, Маноск. Воклюз: Кавайон, Авиньон. Буш-дю-Рон. Дюранстың ең ірі саласы – Вердон. Осыған ұқсас атаулар Батыс Альп тауларындағы көптеген өзендердің аттарында кездеседі: Италиядағы Дора, Жоғарғы Савойядағы Дранс және Францияның оңтүстік-шығысындағы Дром. Бұл өзендердің барлығы таулардан басталып, жылдам ағысқа ие. Дюранс, Кларэ немесе Гизан емес, өзінің атын сақтайды, тіпті соңғы екеуі біріккенде Дюранстан ұзын болса да. Дюранс басқа екі өзенге қарағанда жақсы танымал, себебі Дюранс аңғары ежелгі және маңызды сауда жолы болған, ал Кларэ және Гизан аңғарлары көбінесе жол аяғы болып табылады.
River in France
Its source is in the southwestern part of the Alps, in the Montgenèvre ski resort near Briançon; it flows southwest through the following departments and cities:
Hautes Alpes: Briançon, Embrun. Alpes de Haute Provence: Sisteron, Manosque. Vaucluse: Cavaillon, Avignon. Bouches du Rhône. The Durance's largest tributary is the Verdon. Similar names are found in the names of many rivers in the Western Alps: Dora in Italy, Dranse in Haute Savoie, and the Drôme in south eastern France. All these rivers have their sources in mountains, and are fast running. The Durance retains its name rather than either the Clarée or Guisane, even though the latter two are longer than the Durance when they each merge. The Durance is better known than the other two rivers because the Durance valley is an old and important trade route, whereas the valleys of the Clarée and Guisane are effectively dead ends.
Гидрографиялық
Дюран өзені бастауы Соммет-де-Анжес тауының етегінде, Монтгеневрден жоғары орналасқан, Ронаға құятын жеріне дейін созылады. Дегенмен, Clarée Durance жүйесімен есептегенде, өзеннің ұзындығы артады. Оның құлауы алғашқы бөлігінде қалыптыдан жылдам – 81 м/км (165 фут/миль), кейін 15 м/км (30 фут/миль) және fr өзеніне құя сала 8 м/км (16 фут/миль) Убай өзенімен қосылғанға дейін жалғасады. Осы қосылғаннан кейін құлау салыстырмалы түрде тік болып қалады, содан кейін орта ағысында (Мирабо көпіріне дейін) шамамен 0,33%-ға дейін, ал төменгі ағысында 0,24%-ға дейін азаяды. Салыстыру үшін, бастауынан шамамен қашықтықта Изерь өзені биіктікте, ал Дюранс – биіктікте орналасқан, бұл оның жылдам ағысына, тіпті өзеннің төменгі бөлігінде де әсер етеді. Өзен бастауынан Мирабоға дейін және бастауынан Ронаға құятын жеріне дейін құлайды.
Серре-Понсонға дейінгі жол
Ла Дюранс өзенінің бастауы солтүстік беткейде, алғашқы шағын арналар бірігіп өзен құрайды. Ол Монгеневрдің жанынан өтеді, содан кейін үлкен Кларэ өзеніне қосылады, одан кейін Брайансон қаласынан өтіп, Гизанмен бірігеді. Содан кейін оңтүстікке қарай ағып, Л'Аржентьер-ла-Бесседе Жиронде – Экринің мұздық ағысымен – қосылады. Гилль өзені Гиллестр мен Монт-Дофиннен төмен құяды. Дюранс оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай ағып, Эмбрунның төменгі ағысында Лак-де-Серре-Понсонға құяды. Көл толған кезде Убай өзенінің құйылысы суға батты.
Ортаңғы бөлім: Серре-Понсоннан Мирабоға дейін
Дюранс өзенінің ортаңғы бөлігі аңғар кеңейе түскен жермен ағып өтеді. Өзеннің өзі террасалармен тік жарлы болып, кейде бірнеше метрлік, ал кейде ондаған метрлік арна ойып алады. Дюранс өзенінің орта және төменгі ағысында Жерорта теңізі климатының әсері байқалады: күзгі жаңбырлардан кейін су тасқыны, ал жазда су деңгейі төмендейді. Систерон тауларындағы тар шатқалға жеткенге дейін Дюранс Буэк және Сасс өзендерімен бірігеді. Су EDF каналы арқылы да толықтырылады. Систероннан кейін Дюрансқа тағы да бірнеше өзендер мен ағындар қосылады: Жаброн, Вансон, Ле-Мес маңындағы Блеон және Ораисоннан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жердегі Асс (өзен). Вердон өзені Кадараше жанында Дюрансқа құяды. Аңғар Маноск маңында бірнеше шақырымға дейін кеңейіп, аллювиалды жазыққа айналады. Осы жерде өзен қазіргі заманғы ауыл шаруашылығын дамыту және A51 тас жолын салу мақсатымен өз бағытын өзгертеді. Дюранс өзенінің орта бөлігінде бірнеше тоған бар. Серр-Понсон тоғанынан басқа, Эспинасс, Систерон, Л’Эскаль және Кадараше тоғандары да орналасқан. Өзеннен суды ЕДФ каналына бағыттау үшін шағын арналар салынған, ал бұл канал гидроэлектр станцияларын қуатпен қамтамасыз етеді. Тоғандардан алынған судың бір бөлігі суаруға пайдаланылады.
Мирабо - Авиньон аралығы
Аралы бірнеше шақырымға дейін Мирабодағы су айдынына дейін тарылып, тереңдейді, содан кейін Авиньонның оңтүстігінде Ронамен қосылғанға дейін одан да кең жазыққа айналады. Бағыты оңтүстіктен батысқа, содан кейін солтүстік-батысқа қарай өзгереді, арасынан өтетін кішкентай провансальдық таулармен (Альпиль және Люберон) үйлеседі. Дюран өзенінің соңғы бөлігінде тек бір маңызды саласы бар: Калавон, ол Люберон тауларын солтүстік жағынан айналып өтеді.
Қосымша өзендер
Бұл Дюранс өзеніне құятын, одан ұзын өзендердің тізімі. Убай өзенімен қосылған жерде бұрын шабақ гүлденген, ал форель Систеронға дейін таралған, өзенді дамытуға дейін. Кейіннен ол Жерорта теңізі сипатына ие өзенге айналады.
Ағымы
Судың көзі – мұздың еруі және айналасындағы төбелер мен жазықтардан жаңбыр суының ағуы, олардың климаты Жерорта теңізіне тән. Бұл ағынның салалары көбінесе көктем, күз және қыс айларында жаңбыр суын келтіреді, бірақ жазда оның мөлшері азаяды. Серре Понсондағы оның бассейні ең төменгі деңгейді және ең жоғары су тасқынын тудыруы мүмкін (1957 жылы тіркелген мән). 1843, 1882 және 1886 жылдары деңгейлерге қол жеткізілді. Серре Понсон көліне құятын жерде орташа ағын мөлшері құрайды. Төменгі ағындағы салалардың су үлесі өте төмен. Жылдық ең жоғары ағын көбінесе мамыр немесе маусым айларында болады, бірақ ең күшті су тасқыны күзде орын алады. Су деңгейі ең төменгі көрсеткішке қыс айларында жоғарғы аңғарда, ал жазда өзеннің орта және төменгі бөліктерінде жетеді.
Тоқтаусыз су тасқыны мен су деңгейінің төмендеуі
Өзен тарихи тұрғыдан өзен арнасының тұрақсыздығымен және күшті су тасқындарымен танымал. 12 ғасырда Дюранс Рама қаласын (Брайансон мен Эмбрун арасында, Биаиссе өзенінің құсылыс орнында) шайып кетті. 16 ғасырдың екінші жартысынан бастап олардың саны мен күші артты, бірақ 20 ғасырда азайды. Су тасқындарының күшею кезеңі 14 ғасырдан 19 ғасырға дейінгі салқындауға (жаңбыр мен қар-жайынның артуына) ғана емес, сонымен қатар 16 ғасырдан бастап Дюранс бассейні тауларының беткейлеріндегі кең ауқымды орманды жоюға байланысты болды. 1832 және 1890 жылдар аралығында Дюранс 188 реттен астам су тасқынына ұшырады (Мирабо көпірінде өлшенді). 1843 жылғы су тасқыны бірнеше жаңа салынған аспалы көпірлерді жойды: 1829 жылғы Ремольондағы көпір, 1835 жылғы Мирабодағы көпір, Маноскидегі аяқталмаған көпір және 1838 жылғы Лес-Медегі көпір. 1872 жылғы су тасқыны 1847 жылғы Малеморттағы көпірді де шайып кетті. 1843, 1856, 1886 жылдарғы апатты су тасқындарына жетті. Салыстыру үшін, 1910 жылғы Сенаның су тасқыны шамамен бағаланды. Тіпті кішкентай су тасқындары да қиратушылық болды. 1877 жылдың 31 мамыры мен 1 маусымындағы су тасқыны Таллард көпірін шайып кетті. 20 ғасырда Дюранс бассейніндегі бөгеттер мен орманды қайта жаңартудың арқасында су тасқындары азайды, бірақ 1957 және 1994 жылдары Мирабо мен Систерон қалаларында өлшенген және Вердонмен қосылған жерде тағы да артқан көлемді су тасқындары болды.
These increased in number and force from the second half of the 16th century, though lessened in the 20th century. The period of increased flooding was not only due to the cooling starting from the 14th and until the 19th century (with increased rain and snowfall), but also because the major deforestation of the slopes of the mountains of the basin of the Durance, starting from the 16th century. Between 1832 and 1890, the Durance had 188 floods of more than (measured at the Mirabeau Bridge). The flood of 1843 carried away several newly built suspension bridges: the 1829 bridge at Remollon, the 1835 bridge at Mirabeau, the unfinished bridge at Manosque and the 1838 bridge at Les Mées. The flood of 1872 also swept away the 1847 bridge at Mallemort. The catastrophic floods of 1843, 1856, 1886 attained For comparison, the Seine flooding of 1910 was estimated at approximately Even lesser floods were devastating. The flood of 31 May and 1 June 1877 swept away the bridge of Tallard. In the 20th century, the floods were less frequent and violent thanks to the dams and the re afforestation in the Durance basin, but there were still serious floods in 1957 and 1994 with maxima measured at Mirabeau and at Sisteron of ; and this volume was increased at the confluence with the Verdon by a further .
Плотиналар мен арналар
Су тасқынын болдырмау үшін орта ғасырлардан бері бөгеттер салынды. Бастапқыда олар көбінесе ағаштан жасалған, іші тасқа толтырылған қораптар болды, бірақ олар су тасқынына ұзаққа төтеп бере алмайды. Бөгеттер сонымен қатар ұзақ жылдардан бері суару мақсатында да қолданылып келеді. Белгілі болған алғашқы суару каналы – 1171 жылы Форбин маркизі қазған фр. Одан кейін Адам де Крапон каналы, ұзын, 1554 жылы тоғыз айдың ішінде фр-ден Арль қаласына дейін қазылған), Альпиль каналы, Марсель каналы, fr, fr, Вентавон каналы және 16-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың соңы аралығында қазылған жүздеген басқа да кішігірім каналдар болды.
Марсель каналы
1839 - 1854 жылдары инженер Франц Мэр де Монтрихер Марсель қаласын ауыз сумен қамтамасыз ету үшін канал салды. Оның ұзындығы жер астымен шамамен 80 километрге созылады. Канал бетоннан, ал су тас арналары тастан немесе тас пен кірпіштен жасалған. Канал арқылы ағып өтетін су көлемі, оның еңісіне байланысты өзгереді. Каналдың беткі ені 2,5 метр, ал түбіндегі ені 2 метрді құрайды. Су алғаш рет Марсельден 200 метр биіктікте, Пертуа көпіріне жақын жерден алынды. Одан канал батысқа қарай Дюранс өзенінен Ле Пюй-Сент-Репарадеге бұрылады. Серре Понсоннан Салон-де-Прованс пен Этанг-де-Берреге дейін Дюранс өзенін бойлай салынған EDF-тің үлкен каналынан кейін, Марсель каналына арналған су енді Saint Estève Janson-нан төмен орналасқан EDF каналынан алынады. Одан Марсельге дейін канал тікелей бағытта жүреді, оның 70 пайызы жер астында орналасқан. Бүгінде Дюранс өзені Марсель қаласын судың үштен екі бөлігімен қамтамасыз етеді.
Жұмыстардың әсері
Дюранс өзені бұрын орташа табиғи ағысы болған және Жерорта теңізі өзендері сияқты табиғатта ағып тұрған, бірақ бөгеттер мен каналдар оны көп өзгертті. Су деңгейі төмен болғанда, өзендегі судың көп бөлігі "индустриялық арналар" арқылы ағып өтеді, бұл арналар өзеннің табиғи бағытын жалғамай, гидроэлектр станцияларына су жеткізеді. Бұл арналар , сондықтан тек су тасқыны кезінде ғана бұрылмаған су өзеннің табиғи арнасын пайдаланады.
Экология
Өзен бойында аймақтық және еуропалық маңызы бар көптеген тіршілік орталары бар, олар өзеннің өзгеруімен табиғи түрде реттеледі. Бұл тіршілік орталарына таулы және Жерорта теңізі типтері жатады. Өзен және оның аңғары ұлттық жасыл инфрақұрылым мен жалпыеуропалық экологиялық желінің құрамындағы маңызды биологиялық дәліз болып табылады. Осы себепті ол Natura 2000 қорғалатын аймағы ретінде жіктеледі. Қазіргі уақытта 150-200-ге жуық су түбінде тіршілік ететін макроомыртқасыз жануарлар түрлері бар, бірақ өсімдік түрлерінің саны аз (өзен ағысының күрт өзгеруіне байланысты). Су сапасы жоғары аңғарда жақсы деп есептеледі, көптеген бөгеттерге қарамастан, олар Дюранс өзенін шөгінділерді алып кетуге қажетті күштен айырады. Бұл сапа өзеннің өзінде және Луйе мен Калавон (сондай-ақ Le Coulon деп те аталады) салаларында жүргізілген тазалау жобаларының нәтижесінде қол жеткізілді. Аңғарда әлі де қара дақтар бар (Шато-Арноудағы Аркема зауытынан төменгі ағыста, Калавон өзенімен қосылған жерден төмен). Өзен тереңдігінің өзгеруі маусымдық температураның айтарлықтай өзгеруіне әкеледі; жазда күндізгі температура 7,5 °C (46 °F) және қыста 10 °C (50 °F) амплитудаға ие. Бұл өзеннің биологиялық әртүрлілігі үшін маңызды фактор болып табылады. Аңғардағы бөгеттер су тасқынының жиілігін азайтып, жағалау ормандарындағы аллювиалды кеңістікті күлге және қарағайға отарлауға мүмкіндік берді. Жағалаулар, ылғалдылығы азайғанмен, жыл бойы 110 құс түрін, сондай-ақ 82 көшпенді құс түрін қабылдайды, олар демалады, тамақтанады және кейде көбейеді. 110 түрлі жануар қыстап жатыр. Су өсімдіктері мен балдырлардың (орташа есеппен 100 түр) және су омыртқасыздарының (77 түр) популяциясы бөгеттер салынар алдындағы Ассе және Бюэш өзендерімен салыстырғанда әртүрлірек. 1986 жылдан бері тұрақтанған суларда, өлі қиыршық тас карьерлері мен тоғандарда біртіндеп тараған инвазивті өсімдік – Людвигия. Жергілікті түрлері бар, жалпы саны он төрт балық түрі кездеседі: суфья, Оңтүстік-Батыс Еуропалық нәсе, және Зингель аспер мен тікенекті лохтың көптеген популяциялары, олардың екеуі де жойылу қаупі бар балық түрлері. Бірақ шөгіндінің жиналуы және оттегінің жетіспеуі сағалардың санын күрт азайтты. Еуропалық өзен шамшырағы соңғы кезде байқалды, бірақ ол кейін жоғалып кеткен болуы мүмкін.
Тарих
Дюранс Прованстың тарихында өте маңызды рөл атқарды және ғасырлар бойы кедергі болғаннан кейін Марсель аймағының экономикалық өсуіне және халқына үлкен үлес қосты. Көне заманнан бастап 19 ғасырға дейін Дюранс өзені оны кесіп өтудің қиындығымен, құйылыс су тасқындарымен және тұрақсыз ағысымен танымал болды. Оның арнасының ені, ағымның күші мен тереңдігі, су тасқынынан кейін бағытын өзгертуі бұғау арқылы өтуді қиындатты. Мирабо мен Пертуистің бұғаулары ғана тұрақты болды, бірақ олар су тасқыны кезінде қолдануға жарамсыз еді. Ағыстың өзгеруі өзен арқылы жүзуді де шектеді (жоғары су деңгейі кезінде өзеннің үлкендігіне қарамастан). Кейде түрлі салалар мен арналарды кесіп өту үшін бірнеше паром қажет болды. Сонымен қатар, тұрақсыз және кейде тік жағалаулар паромға оңай қол жеткізуге кедергі келтіретін. Жақында ғана су тасқынынан кейін аспалы көпірлерді де қайта салуға тура келді.
19 ғасыр
1843, 1856, 1882 және 1886 жылдары қатаң су тасқындары болды. 1852 жылғы су тасқыны Дуран өзенінің барлық алабына – Систероннан Авиньонға дейін әсер етті. Ол көптеген өңделген аллювиалды террасаларды шайып кетірді, бөгеттерді бұзды және каналдарды қиратты. Суару синдикаттары және жолдар мен көпірлерді күтіп ұстайтын жергілікті қызметтер мемлекеттен ерекше көмек сұрады. Өзенді бақылау үшін арнайы қызмет құрылды, Service spécial de la Durance, өзеннің гидрологиясын зерттеу мақсатында, Вердонмен және Ронамен қосылатын жерлер арасындағы 1868 жылдан бастап километрлік бөліктерді пайдалану үшін. Бұл бөлу қауіпті аймақтарды зерттеуге және картаға түсіруге мүмкіндік береді. 19 ғасырдың ортасында Марсель каналының салынуы Марсель қаласының жедел дамуына жағдай жасады.
Басқа
Бұл бірнеше өнімді қайта толтыруға арналған майлаушылар сериясы, бастапқыда француз әскери-теңіз флотында қызмет ету үшін жобаланған және салынған.