Кіріспе
Вибриона тұқымдасы – Псевдомонадоталар тобына жататын, Vibrionales орнына бөлінген бактериялар отбасы. Тұщы немесе тұзды суларда мекендейтін, олардың бірнеше түрі патогенді, соның ішінде холераға себеп болатын Vibrio cholerae түрі. Көптеген люминесцентті бактериялар осы отбасыға жатады және әдетте терең теңіз жануарларының симбионттары ретінде кездеседі. Вибриона тұқымдасы – ферментацияға қабілетті, грам-теріс организмдер және факультативті анаэробтар. Оларда оксидаза бар және әдетте полюстік болатын бір немесе бірнеше қамшылары болады. Бастапқыда осы қасиеттер отбасыны анықтады, ол төрт туысқа бөлінді. Олардың екеуі – Vibrio және Photobacterium – қазіргі топқа сәйкес келеді, бірақ бірнеше жаңа туыстар анықталды. Гендік зерттеулер басқа екі бастапқы мүше – Aeromonas және Plesiomonas – бөлек отбасыларға жататынын көрсетті. Vibrionaceae отбасы қазіргі уақытта сегіз жарамды жарияланған туысты қамтиды: Aliivibrio, Catenococcus, Enterovibrio, Grimontia, Listonella, Photobacterium, Salinivibrio және Vibrio; бірақ Listonella статусына күмән тудырады. Бұл отбасының мүшелері тетродотоксин (ТТХ) синтездейді, ол ежелгі теңіз алкалоиді және күшті нейротоксин (Na+ сорғысының ингибиторы, 1 мг ересек адамды өлтіруі мүмкін), ол Tetraodontiformes (tetras – төрт, odontos – тіс) орнына жататын балықтарды, оның ішінде шаян балықтарын (фугу, Жапонияда берілетін шикі шаян балығы) қорғауға қызмет етеді. Жоғарыда айтылғандай, Vibrionaceae бактериялары көптеген теңіз организмдерімен симбиоз қарым-қатынасында болады. Шаян балығы және ТТХ өндіретін Vibrionaceae-ні қамтитын басқа теңіз организмдерінің жағдайында симбиоз ежелгі және күшті, бұл бактерияларды жейтін организмдерден қорғайды, ал бактерияларға өсу үшін жеткілікті қоректік заттармен қорғалған ортаны қамтамасыз етеді. ТТХ және сакситоксин конвергентті биохимиялық эволюцияның жақсы мысалы болып табылады: екі токсин де төмен концентрацияда өте улы, екеуі де Na+ сорғысының ингибиторлары және екеуінің де нейрондардағы Na+ сорғысына байланысу тұрақтылары шамалы айырмашылықтарды ғана көрсетеді.
The Vibrionaceae are a family of Pseudomonadota given their own order, Vibrionales. Inhabitants of fresh or salt water, several species are pathogenic, including the type species Vibrio cholerae, which is the agent responsible for cholera. Most bioluminescent bacteria belong to this family, and are typically found as symbionts of deep sea animals. Vibrionaceae are Gram negative organisms and facultative anaerobes, capable of fermentation. They contain oxidase and have one or more flagella, which are generally polar. Originally, these characteristics defined the family, which was divided into four genera. Two of these, Vibrio and Photobacterium, correspond to the modern group, although several new genera have been defined. Genetic studies have shown the other two original members—Aeromonas and Plesiomonas—belong to separate families. The family Vibrionaceae currently comprises eight validly published genera: Aliivibrio, Catenococcus, Enterovibrio, Grimontia, Listonella, Photobacterium, Salinivibrio, and Vibrio; although the status of Listonella has been questioned. Members of this family also synthesize tetrodotoxin (TTX), an ancient marine alkaloid and powerful neurotoxin (Na+ pump inhibitor, 1 mg can kill an adult) that serves to protect members of an order of fishes, the Tetraodontiformes (tetras four and odontos tooth), which include the puffer fish (see fugu, raw puffer fish served in Japan). As mentioned above, Vibrionaceae bacteria are in symbiosis with many marine organisms. In the case of the puffer fish, and other marine organisms harboring TTX producing Vibrionaceae, the symbiosis is an ancient and powerful one, providing protection against predation for the marine organisms that harbor these bacteria, while providing the bacteria a protected environment with plenty of nutrients for growth. TTX and saxitoxin provide good examples of convergent biochemical evolution: both toxins are extremely toxic at low levels, both are Na+ pump inhibitors and both have nearly identical binding constants on the Na+ pump in neurons.
Патология
Отбасының ерекшелігі – вибриолармен жұқтыруға жағдайлы кең ауқымды жануарлар мен өсімдіктер. Адамға патогенді вибриолар, V. cholerae-ден басқа, V. parahaemolyticus (гастроэнтериттің себебі) және V. vulnificus (жедел және өлімге алып келетін септицемияны тудыруы мүмкін) жатады. Vibrionaceae тұқымдасының басқа түрлері де түрлі балықтардың ауруларымен байланысты, олардың ішінде ең танымал және жиі кездесетін патоген – Vibrio anguillarum, ол Атлантикалық лосось және көкбалық сияқты шаруашылықта өсірілетін сальмонидтерде септицемияны қоздырады. V. tubiashii сияқты түрлер Тынық мұхиты ұлуларының (Crassostrea gigas) дернәсілдерінде ауру тудырса, ал V. harveyi penaeid шаяндары (креветкалар) арасында люминесцентті вибриозды қоздырады. Жануарлар мен өсімдіктерге жұқтыру ауқымы V. mediterranei және V. coralliilyticus сияқты түрлерде байқалады, олар кораллдардың өсімдік симбионттары – зооксантеллаларды жұқтыра алады. Осы Вибрио түрлері коралл ағаруының себебі болуы мүмкін деп саналады.