Кіріспе
Блумсбери – Лондонның Вест-Энд ауданындағы, Англиядағы Лондонның Камден ауданының бір бөлігі. Бұл сәнді тұрғын үй ауданы болып саналады және көптеген мәдени, интеллектуалдық және білім беру мекемелері орналасқан жер. Блумсбериде Ұлыбританиядағы ең ірі мұражай – Британ мұражайы, сондай-ақ бірнеше білім беру мекемелері бар, оның ішінде Лондон университетінің колледжі, Лондон университетінің басқа да колледждері мен институттары, орталық кеңсесі, Гуманитарлық ғылымдар колледжі, Заң университеті, Драмалық өнер академиясы, Британ медициналық қауымдастығы және тағы да басқалары орналасқан. Блумсбери – Лондонның интеллектуалдық және әдеби орталығы, әлемге танымал «Блумсбери» баспасының (Гарри Поттер сериясын жариялаған) және британдық интеллектуалдар тобының – «Блумсбери тобының» (оның құрамында жазушы Вирджиния Вульф, биограф Лytтон Стречи және экономист Джон Мейнард Кейнс болған) туған жері. Блумсберидің дамуы 17 ғасырда Саутгемптон графтары тұсында басталған, бірақ ауданды жоспарлап, Регент дәуіріндегі тұрғын үй аумағы ретінде салдырған атақты құрылысшы Джеймс Бертонның еңбегі 19 ғасырда, Бедфорд герцогы тұсында кеңінен танылды. Аудан Блумсбери алаңы, Рассел алаңы және Бедфорд алаңы сияқты көптеген бақша алаңдарымен мәшһүр. Блумсберидің архитектуралық мұрасы қазіргі таңда қорғалатын аймақ және жергілікті қорғау комитеті арқылы қорғалады. Дегенмен, іріктеусіз және сезімталдықсыз құрылысқа қатысты алаңдаушылық артып, Виктория және Грузия дәуіріндегі ғимараттардың бұзылуына әкелуде.
Bloomsbury is a district in the West End of London, part of the London Borough of Camden in England. It is considered a fashionable residential area, and is the location of numerous cultural, intellectual, and educational institutions. Bloomsbury is home of the British Museum, the largest museum in the United Kingdom, and several educational institutions, including University College London and a number of other colleges and institutes of the University of London as well as its central headquarters, the New College of the Humanities, the University of Law, the Royal Academy of Dramatic Art, the British Medical Association and many others. Bloomsbury is an intellectual and literary hub for London, as home of world known Bloomsbury Publishing, publishers of the Harry Potter series, and namesake of the Bloomsbury Group, a group of British intellectuals which included author Virginia Woolf, biographer Lytton Strachey, and economist John Maynard Keynes. Bloomsbury began to be developed in the 17th century under the Earls of Southampton, but it was primarily in the 19th century, under the Duke of Bedford, that the district was planned and built as an affluent Regency era residential area by famed developer James Burton. The district is known for its numerous garden squares, including Bloomsbury Square, Russell Square and Bedford Square. Bloomsbury's built heritage is currently protected by the designation of a conservation area and a locally based conservation committee. Despite this, there is increasing concern about a trend towards larger and less sensitive development, and the associated demolition of Victorian and Georgian buildings.
Тарих
Блумсбери (оның ішінде тығыз байланысты Сент-Джайлс аймағы) көршілес Холборнмен тарихи түрде байланысты; алайда, ол Холборннан бөлек қарастырылады.
Шығуы және этимологиясы
Бұл аймақ 1100 жылдардың басында Санкт-Джайлс ауруханасы құрылған кезде Холборн приходының бір бөлігі болған сияқты. Блумсбери атауының ең алғашқы тіркелген жазбасы 1281 жылы Блемондисбери деп белгіленген. Ол Блемунд отбасының мүшесінің құрметіне аталған, олар осы жерді иеленген. 1201 және 1230 жылдары Лондондағы осы отбасы туралы ескі жазбалар сақталған. Олардың Блемунд деген есімі Францияның батысындағы Вьен қаласындағы Блемонт деген жерден шыққан. 14 ғасырдың соңында Эдуард III Блемондтың меншігін сатып алып, оны Лондон Чартерхаусының картуздық монахтарына тапсырды. Осы кезеңде аймақ сақталған ауылдық сипатын жоғалтпады. 16 ғасырда монастырлардың таратылуымен Генрих VIII жерді Корольдік меншікке қайтарды және оны Саутгемптонның 1-ші графы Томас Вриотслиге берді.
Әкімшілік тарихы
Бұл аймақ Сент-Джайлз шіркеуінің қызмет еткен ежелгі Сент-Джайлз приходының бір бөлігі болды. Кейбір дереккөздер бұл приходтың 1222 жылға дейін бар екенін көрсетеді, ал басқалары 1547 жылды атайды. 1597 жылдан бастап ағылшын приходтары азаматтық және діни міндеттерді бірге атқаруға міндетті болды, бұл кедейлерге көмек көрсетуден басталды. 1731 жылы Блумсбери алаңының маңындағы шағын аумаққа негізделген, Блумсберидің жаңа, тәуелсіз приходы құрылды. 1774 жылы бұл приходтар азаматтық мақсаттар үшін бірігіп, Сент-Джайлз-ин-зе-Филдс және Сент-Джордж-Блумсбери приходының құрамына кірді – оның шекаралары бастапқы Сент-Джайлз приходының шекараларымен сәйкес келді. Бұл орган белгілі бір инфрақұрылымдық функцияларды басқарды, ал азаматтық приход 1930 жылы Кедейлер заңы күшін жойғанға дейін өз міндеттерін атқаруын жалғастырды; бірақ ол 1965 жылы Үлкен Лондон құрылғанға дейін ресми түрде таратылмады. 1900 жылы Сент-Джайлз ауданы (Метрополис) Холборн ауданымен (Метрополис) бірікті (Финсбери бөлімінің уақытша Холборнға қосылған бөліктерін есептемегенде) және жаңа Холборн метрополитендік округін құрды. Сент-Джайлз және Блумсберидің дәстүрлі шекаралары жаңа округтегі округтер үшін пайдаланылды, бірақ олар ескі көшелер мен қалалық емес жерлердің тарихи негізіне қарағанда, қазіргі заманғы көшелерге сәйкес болу үшін шағын өзгерістерге ұшырады. Біріктірілген азаматтық приход осыдан кейін де ұзақ уақыт бойы дербес жұмыс істеді. 1965 жылы Холборн метрополитендік округі Сент-Панкрас және Хэмпстедпен бірігіп, жаңа Лондонның Камден округін құрды.
Шекаралар
St Giles in the Fields және St George Bloomsbury қауымдарының біріктірілген тарихи шекаралары (кейбір жерлерде қазіргі көшелерге сәйкес түзетілген) батысқа қарай Тоттенхэм Корт Роуд, солтүстікке қарай Торрингтон Плейс (бұрынғы атауының бір бөлігі Франсис көшесі), оңтүстікке қарай аудан шекарасы және шығысқа қарай Марчмонт көшесі мен Саутгемптон Роуді қамтиды. Тоттенхэм Корт Роудтың батыс шекарасы барлығына ортақ, ал Еустон Роудтың солтүстік шегі көбінесе түсініледі. Алайда, Корамның даласы және солтүстікке қарайғы жерлер, көбінесе жеке және қоғамдық тұрғын үйлерден тұратын пәтерлер, дәстүрлі түрде Солтүстік Блумсбериге жатқызылады, ал Джадд Стрит және оның төңірегіндегі алаңдар Сент-Панкрас, Кингс-Кросс аймағына кіреді. Шығыс шекарасы кейде Саутгемптон Роу аймағында немесе одан шығысқа қарай, Грейс Инн Роудта белгіленеді.
Даму
1660 жылдардың басында Сент-Джайлз және Блумсбери иеліктерінің графы Саутгемптон ақырында Блумсбери алаңы болып бітіс алаңды салды. Грейс Инн жолы мен Теобальд жолының бұрышында орналасқан Йоркшир Грей тавернасы 1676 жылдан бері сақталып келеді. Уильям Расселл (1639-1683) (Бедфордтың 1-ші герцогының үшінші ұлы) мен Блумсберидің мұрагері Рейчел Вриотслидің некесінен кейін мүлік Рассел отбасына өтті, Рейчел – Томас Вриотслидің (1607-1667) екі қызының кішісі және тең мұрагері, Саутгемптонның 4-ші графы. Рейчелдің ұлы және мұрагері Бедфордтың 2-ші герцогы Уриотсли Рассел (1680-1711) болды, ол Бедфордширдегі Вобурн аббаттығынан шыққан, ал оның отбасы Блумсбериден оңтүстікке қарай орналасқан Ковент-Гарденге де ие болды, ол монастырлар таратылған кезде сатып алынған. Аймақ негізінен 18 ғасырда, әсіресе Блумсбери базарын салған Бедфордтың 3-ші герцогы Уриотсли Расселдің еңбегімен дамыды, ол 1730 жылы ашылды. Оның кіші інісі, Бедфордтың 4-ші герцогы Джон Рассел, мұнда цирк салуды жоспарлаған, бірақ 1771 жылы қайтыс болды, ал оның әйелі аймақты дамытуды жалғастырды. Ол Бедфорд алаңы мен Гоуэр көшесінің құрылысын тапсырды. Бүгінгі күндегі алаңдардың дамуы шамамен 1800 жылы Бедфордтың 5-ші герцогы Фрэнсис Рассел Бедфорд үйін бұзған кезде басталды.
Қорғау
Блумсберидің барлық географиялық аймағы Блумсбери қорғалатын аймағымен қамтылған, бұл жаңа құрылысты шектеу және салынған ортаға енгізілетін өзгерістер оның ерекше сипатын сақтап, күшейтетінін қамтамасыз ету мақсатындағы тарихи белгі. Бұл қорғалатын аймақ Ұлыбританиядағы ең көне және маңызды аймақтардың бірі болып табылады, ол 1968 жылы, 1967 жылғы «Азаматтық ыңғайлылықтар туралы» заңда қорғалатын аймақтар жарияланғаннан кейін бір жыл ішінде белгіленді. Блумсбери қорғалатын аймағы Ұлыбританияда бірегей, себебі оның құрамында қорғалатын аймаққа кеңес беру комитеті бар – бұл сәулетшілер, жоспарлаушылар, заңгерлер және Блумсбериде тұратын және жұмыс істейтін басқа да қоғамдық өкілдерден құралған сарапшылар тобы. Бұл топ 1968 жылы жергілікті билік тарапынан құрылды және Блумсбери мен айналасындағы аймақтарға қызмет көрсетуді жалғастыруда. Блумсбери қорғалатын аймағының кеңес беру комитетінің (BCAAC) мүшелерінің ондаған жылдар бойы осы аймақта өмір сүргеніне байланысты, олар Блумсберидің салынған мұрасы және әлеуметтік тарихы туралы ең толыққанды білімге ие деп саналады. Сондықтан, аймақтағы барлық маңызды және ұсақ жобалар, соның ішінде көлік жүйесіндегі өзгерістер туралы олармен кеңеседі, ал олардың наразылықтары жергілікті биліктің регламенті арқылы ресми жоспарлау салмағына ие. Дегенмен, Лондон орталығындағы стратегиялық орналасуы және дамуға байланысты жоғары қысым тарихи құрылымдардың бұзылуына және биік және зиянды құрылыстардың салынуына әкелді. 2015 және 2020 жылдар аралығында жергілікті билік BCAAC зиянды деп бағалаған бес ірі жобаны мақұлдауға ұсыным берді, ал Үлкен Лондон билігі олардың біреуін мақұлдады. BCAAC тек бір жобаны тоқтатуға қол жеткізді. 2021 жылға қарай Камден кеңесі Блумсбериді сақтауды қамтамасыз ету үшін ешқандай стратегия қабылдамады, ал зиянды жобалар әлі де ұсынылып тұрады.
Жақын аудандар
Көршілес аймақтарға солтүстік және батыста Сент-Панкрас, батыста Фицровия, оңтүстікте Ковент-Гарден және Холборн, ал шығыста Клеркенвелл кіреді. Көше аттарының шығу тегі туралы ақпарат алу үшін «Блумсбери көшелерінің атаулары» бөлімін қараңыз.
Мәдениет
Тарихи тұрғыдан Блумсбери өнер, білім және медицинамен байланысты. Бұл аймақ Блумсбери тобының суретшілеріне атын берді, олардың арасында Вирджиния Вульф болды. Олар 1900 жылдардың басында аймақтағы жеке үйлерде жиналатын. Сонымен қатар, 1765 жылы Джон Расселл, 4-ші Бедфорд герцогы құрған, көбінесе танылмаған Уигтердің Блумсбери тобы да осы аймақпен байланысты. Faber & Faber баспасы бұрын Queen Square-де орналасқан, бірақ Т. С. Элиот редактор болған кезде кеңселер Tavistock Square-ге көшірілді. Прерафаэлиттер бауырластығы 1848 жылы Джон Миллестің ата-анасының үйінде, Гоуэр көшесінде құрылды. Блумсбери фестивалі 2006 жылы жергілікті тұрғын Рома Бекхаузға Брансуик орталығының – тұрғын үйлер мен сауда орталығының – қайта ашылуын атап өту үшін тапсырыс берілуімен басталды. Ақысыз фестиваль – жергілікті аймақтың мерекесі, ол галереялар, кітапханалар және мұражайлармен серіктестік етеді және 2012 жылдың соңында қайырымдылық статусын алды. 2013 жылдан бері Бедфорд герцогинясы фестивальдің демеушісі болып табылады, ал фестиваль директорларының қатарында Кэти Махер (2013), Кейт Андерсон (2015-2019) және Розмари Ричардс (2020 жылдан қазірге дейін) бар.
Білім беру мекемелері
Блумсбериде Лондон университетінің орталық әкімшілік орталығы мен кітапханасы, Сенат үйі, сондай-ақ оның көптеген тәуелсіз құрамындағы мекемелер орналасқан, оның ішінде Бёркбек колледжі, Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебі, Шығыс және Африка зерттеулері мектебі, Жоғары оқу мектебі, Корольдік ветеринариялық колледжі және Лондон университеті (қазір бұрынғы жеке Шығыс Еуропа және славян зерттеулері мектебі, Фармация мектебі және Білім беру институты академиялық мекемелерін өз ішіне сіңірген). Блумсбериде Лондон заманауи би мектебі, Корольдік драмалық өнер академиясы, Заң университетінің филиалы, Архитектуралық қауымдастық архитектура мектебі, сондай-ақ Аркадия университеті, Калифорния университеті, Делавэр университеті, Флорида мемлекеттік университеті, Сиракуз университеті, Нью-Йорк университеті және Халт халықаралық бизнес мектебі сияқты бірнеше американдық колледждердің Лондон кампустары да бар. Блумсбериде жеке репетиторлық қызмет көрсету саласы дамып келеді, оған Bloomsbury International (ағылшын тілі бойынша), Bloomsbury Law Tutors (заң білімі бойынша), Skygate Tutors және Topmark Tutors Centre сияқты түрлі репетиторлық орталықтар кіреді.
Мұражайлар
1759 жылы Монтегю үйінде алғаш рет көпшілікке есігін ашқан Британ мұражайы Блумсберидің ортасында орналасқан. Мұражайдың төрінде бұрынғы Британ кітапханасының оқу залы болған орын, бұл орын Британ кітапханасының бетон қоймаларымен толтырылған еді, бүгінде британдық сәулетші Норман Фостердің жобасымен салынған шыны төбелі, ішкі алаң болып табылатын Королева Елизавета II Ұлы сарайына айналды. Онда көрмелер, кинотеатр, дүкен, кафе және мейрамхана бар. 1998 жылдан бері Британ кітапханасы Блумсберидің солтүстік жиегінде, Юстон-роудта орналасқан, осы мақсатта салынған ғимаратта. Блумсбериде Брансуик алаңына жақын орналасқан Табылған балалар мұражайы да бар, ол Томас Корамның Грузиялық Лондон кезеңіндегі қажетсіз балалар үшін ашқан Табылған балалар ауруханасының тарихын айтады. Грузиялық колоннадасынан басқасы бұзылған аурухананың орнында қазір балаларға арналған ойын алаңы мен ашық спорт алаңы бар, ол Корам алаңы деп аталады. Сондай-ақ, онда шағын малдың (қойдың) да саны бар. Жақын орналасқан Ламбс Кондуит көшесі дүкендерімен, кафелерімен және мейрамханаларымен жағымды көше. Диккенс мұражайы Даути көшесінде орналасқан. Египет археологиясының Петри мұражайы және Грант зоология мұражайы Гоуэр көшесіндегі Лондон университетінің колледжінде орналасқан. Пошта мұражайы 15-20 Феникс-плейс мекенжайында.
Парктер мен алаңдар
Блумсбериде Лондонның ең әдемі саябақтары мен ғимараттары орналасқан, әсіресе оның ресми алаңдарымен танымал. Олардың ішінде: Рассел алаңы – үлкен әрі тәртіпті алаң; оның бақтарын бастапқыда Хамфри Рептон жобалаған. Рассел скверінің метро стансасы жақын жерде орналасқан. 1775 және 1783 жылдар аралығында салынған Бедфорд сквері әлі күнге дейін грузин үлгісіндегі қала үйлерімен қоршалған. Блумсбери алаңында грузин ғимараттарымен қоршалған кішкентай дөңгелек бақ бар. Король алаңы – Ұлттық неврология және нейрохирургия ауруханасының орналасқан жері. Гордон сквері Лондон университетінің тарих, философия және археология факультеттерімен, Биркбек колледжінің өнер мектебімен, сондай-ақ жазушы Вирджиния Вульф пен экономист Джон Мейнард Кейнстің бұрынғы үйлерімен қоршалған. Блумсбери тобы осы жерде өмір сүрген және кездескен. Вобурн алаңы – Лондон университетінің басқа бөлімдері орналасқан. Бедфордширдегі Вобурн аббаттығының құрметіне аталған, Бедфорд герцогтарының негізгі резиденциясы. Торрингтон сквері – Лондон университетінің басқа бөлімдері орналасқан. Джордж Бингтің қызы, 4-ші Торрингтон виконты және Джон Расселдің әйелі, 6-шы Бедфорд герцогы (1766-1839) болған Георгиана Бингтің құрметіне аталған. Тависток алаңы – Британ медициналық қауымдастығының орналасқан жері; оның шығыс жағында 2005 жылдың 7 шілдесінде Лондонда болған жарылыстардың бірі орын алды. Девондағы Тависток аббаттығының құрметіне аталған, ол монастырлар таратылған кезде Рассел отбасына берілген, содан кейін олар Тависток маркизі атағын алды, ол Бедфорд герцогының үлкен ұлы мен мұрагері үшін әдеттегі атақ ретінде сақталды. Мекленбург алаңы, Корам даласынан шығысқа қарай орналасқан, жергілікті тұрғындардың пайдалануы үшін жабық тұратын сирек алаңдардың бірі. Король Георг IV-тің анасының құрметіне аталған. Корам даласы – аймақтың шығыс шетіндегі үлкен демалыс орны, бұрын Табылған балалар ауруханасы орналасқан. Оған тек балалар мен оларды сүйреп әкелген ересектер ғана кіре алады. Брансвик алаңында қазір Фармация мектебі мен Табылған балалар мұражайы орналасқан. Король Георг IV-тің әйелінің құрметіне аталған. Сент-Джордж бақтары – бастапқыда Сент-Джордж королевасы алаңы мен Сент-Джордж Блумсбериге арналған зират болған. Картрайт бақтары.
Russell Square, a large and orderly square; its gardens were originally designed by Humphry Repton. Russell Square Underground station is a short distance away. Bedford Square, built between 1775 and 1783, is still surrounded by Georgian town houses. Bloomsbury Square has a small circular garden surrounded by Georgian buildings. Queen Square, home to the National Hospital for Neurology and Neurosurgery. Gordon Square, surrounded by the history, philosophy and archaeology departments of University College London, Birkbeck College's School of Arts, as well as the former homes of writer Virginia Woolf and economist John Maynard Keynes. This is where the Bloomsbury Group lived and met. Woburn Square, home to other parts of University College London. Named after Woburn Abbey in Bedfordshire, the main seat of the Dukes of Bedford. Torrington Square, home to other parts of University College London. Named after Hon. Georgiana Byng, daughter of George Byng, 4th Viscount Torrington, and wife of John Russell, 6th Duke of Bedford (1766 1839). Tavistock Square, home to the British Medical Association; its eastern edge was the site of one of the 7 July 2005 London bombings. Named after Tavistock Abbey in Devon, granted to the Russell family at the Dissolution of the Monasteries, and after which they took the title Marquess of Tavistock, since held as a courtesy title by the eldest son and heir apparent of the Duke of Bedford. Mecklenburgh Square, east of Coram's Fields, one of the few squares which remains locked for the use of local residents. Named after the mother of King George IV. Coram's Fields, a large recreational space on the eastern edge of the area, formerly home to the Foundling Hospital. It is only open to children and to adults accompanying children. Brunswick Square, now occupied by the School of Pharmacy and the Foundling Museum. Named after the wife of King George IV. St George's Gardens, originally the burial ground for St George's Queen Square and St George's Bloomsbury. Cartwright Gardens.
Ауруханалар
Ұлы Ормонд көшесіндегі балалар ауруханасы мен интеграцияланған медицинаға арналған Корольдік Лондон ауруханасы (бұрынғы Корольдік Лондон гомеопатиялық ауруханасы) екеуі де Король алаңынан шалқап жатқан Ұлы Ормонд көшесінде орналасқан. Король алаңының өзі неврология және нейрохирургияға арналған Ұлттық ауруханаға (бұрынғы Нерв ауруларына арналған Ұлттық аурухана) үй иесі болып табылады. Блумсбериде сондай-ақ 2005 жылы Эустон жолындағы жаңа ғимараттарда қайта ашылған Университет колледжінің ауруханасы орналасқан, ол үкіметтің жеке қаржыландыру бастамасы (PFI) аясында салынған. Истман стоматологиялық ауруханасы Грейс-Инн жолында, Корольдік Ұлттық тамақ, мұрын және құлақ ауруханасына жақын орналасқан, ол Royal Free Hampstead Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) трестінің басқаруында.
Басқа да елеулі ғимараттар
Аймақтағы ең ірі ғимараттардың бірі – брутализм стиліндегі Брансвик орталығы, тұрғын үйлермен және бірінші қабатта сауда орталығымен жабдықталған.
Әкімшілік және өкілдік ету
Блумсбери Холборн және Сент-Панкрас парламенттік сайлау округінің құрамында орналасқан. Ауданның батыс жартысы Блумсбери бөлігін құрайды, ол Камден Боро кеңесіне үш кеңесші сайлайды.
Автобустар
Блумсбериде бірнеше автобус аялдамасы бар. Блумсбери арқылы өтетін барлық автобустар Расселл скверіндегі, Гоуэр көшесіндегі немесе Тоттенхэм Корт жолындағы аялдамаларда тоқтайды. Блумсбериден Лондонның бірнеше маңызды жерлеріне тікелей баруға болады, олардың ішінде: Камден Таун, Гринвич, Хэмпстед Хит, Пикадилли Цирк, Виктория және Ватерлоо. Эустон автобекеті Блумсберидің солтүстігінде орналасқан.