Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Римдік маяк
Roman lighthouse
Геркулес мұнарасы (lang es) – қазірге дейін сақталған ең көне римдік маяк. Бірінші ғасырда салынған бұл мұнара Испанияның солтүстік-батысындағы Галисия аймағындағы А-Корунья қаласының орталығынан шамалы қашықтықта орналасқан. 20-ғасырға дейін ол Фарум Бригантиум деп аталды. Геркулес мұнарасы Испанияның ұлттық ескерткіші және 2009 жылдың 27 маусымынан бастап ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Бұл Испаниядағы екінші биік маяк, Faro de Chipiona маягынан кейін.
The Tower of Hercules (, lang es) is the oldest known extant Roman lighthouse. Built in the 1st century, the tower is located on a peninsula about from the center of A Coruña, Galicia, in northwestern Spain. Until the 20th century, it was known as the Farum Brigantium. The Tower of Hercules is a National Monument of Spain and has been a UNESCO World Heritage Site since 27 June 2009. It is the second tallest lighthouse in Spain, after the Faro de Chipiona.
Бригантияның ықтимал орналасуы
Бригантияның орналасқан жерінің ерте географиялық сипаттамалары қаланың шын мәнінде А-Коруньяда немесе қазіргі Бетанзос қаласының орналасқан жерінде болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл мәселеде пікірталас бар, себебі Бетанзос тұрғындары 17 ғасырға дейін Бетанзостың «Бриганцияның бұрынғы қаласы» болғанына сенімді, бұл туралы әдебиетте де, карталарда да айтылады. Сонымен қатар, олар Бетанзос атауының Бригантиум > Бреганзо > Бетанзос эволюциясы екенін санайды. Дегенмен, бұл бұрыс этимология болуы мүмкін. Бетанзос дәстүріне сәйкес, Бетанзос порты ортағасырлық кемелер үшін тым кішкентай болып кеткен, сондықтан Леон королі Альфонсо IX 13 ғасырда жақын жерде үлкен порт құруға шешім қабылдады. Ол таңдаған жер – Клуния деп аталған, кейіннен Круньяға, содан соң Коруньяға айналған, адам тұрмайтын аймақ еді. Клуния деген жер атының *klou̯ni (мысалы, ежелгі ирланд тілінде cluain) түбірінен шыққандығы айтылады, ол «жасыл жеңіл» деген мағынаны білдіреді. Алайда, А-Корунья дәстүрі Бетанзос портының (өте кішкентай өзендегі жағалау порты) римдік соғыс кемелеріне тоқтауға тым кішкентай болғанын мәлімдейді. Мысалы, Юлий Цезарь осы аймаққа «жүзден астам триремамен» келгені айтылады. А-Корунья маңызды римдік орын болған, себебі қала орталығында зираттар мен басқа римдік қалдықтар табылды, бұл осы жердің римдік кезеңде мекенделгенін көрсетеді және ол тек ерте орта ғасырларда викингтердің шабуылдарынан кейін тастамаланған, сол кезде халқы ішкі аймаққа, О Бургоға (қазіргі Кульлередо) көшіп кеткен. А-Коруньяның Бригантия екенін жақтаушылар, атаудың орта ғасырларда болған өзгеріс екенін түсіндіреді және «Pharum Brigantium» деп аталған маяк А-Коруньяда орнатылғанын, ал ол Бетанзостан кем дегенде 25 км (15 миль) (немесе бір күндік сапар) қашықтықта екенін көрсетеді.
Early geographical descriptions of the location of Brigantia point out that the town could be actually located in A Coruña or the location of the modern town of Betanzos. There is some debate about this, as the people of Betanzos claim it as a fact that Betanzos is "the former city of Brigancia" until the 17th century, both in literary accounts as well as in maps, and they also believe that the name Betanzos is a phonetical evolution from Brigantium > Breganzo > Betanzos. This could, however, be a false etymology. The Betanzos tradition claims that the port of Betanzos was getting too small for the larger medieval ships and that king Alfonso IX of León decided to create a bigger port nearby in the 13th century. The place he chose was an uninhabited place called Clunia, which later on evolved to Cruña and eventually Coruña. The place name Clunia is believed to come from the Proto Celtic root *klou̯ni (cf. Old Irish cluain), meaning meadow. However, the A Coruña tradition maintains that the "port" of Betanzos (which is a fluvial one in a quite small river) was far too small for Roman warships to dock at; Julius Caesar, for example, is said to have visited this area with "more than a hundred triremes". A Coruña was an important Roman site, as graveyards and other Roman remains have been found in the city centre, demonstrating that the site was inhabited in the Roman period and was deserted only during the early Middle Ages due to Viking attacks, when its people moved inland to O Burgo (now Culleredo). The proponents of A Coruña as Brigantia also explain the different name as a change that occurred in the Middle Ages and point out that the lighthouse, which was called "Pharum Brigantium", was erected in A Coruña, and is at least 25 km (15 miles) (or a day's walk) from Betanzos.