Кіріспе

Лондонның аумағы

Ханвелл ( /ˈh//æ//n//w//ɛ//l/) – Лондонның Илинг ауданындағы қала. Ол Илинг Бродвейден батысқа қарай шамамен 1,5 миль (2 км) қашықтықта орналасқан және 2011 жылғы мәліметтер бойынша 28 768 тұрғыны бар. Бұл Лондон пошталық аймағының ең батыс нүктесі. Ханвелл туралы «Соңғы сот кітабында» (Domesday Book) айтылған. Әйелі Мария шіркеуі оншы ғасырда салынған және содан бері үш рет қайта жаңартылған, қазіргі ғимарат 1842 жылға дейін салынған. Осы кезеңде Ханвеллде мектептер ашылды, оның ішінде Чарли Чаплин оқыған Орталық Лондон округінің мектебі ерекше аталады. 19 ғасырдың соңына қарай Ханвеллде мыңнан астам үй болды. 1838 жылы Ұлы Батыс темір жолы келді және Ханвелл теміржол станциясы ашылды. Кейіннен 1904 жылы Uxbridge Road бойымен London United Tramways трамвайлары Чисуиктен Саутхоллға дейін қатынай бастады. 1894 жылдан бастап 1926 жылы Илинг қалалық ауданына қосылғанға дейін Миддлсекстің дербес қалалық ауданы болды. Батысында Брент өзені ағып, Ханвелл мен Саутхоллдың шегарасын белгілейді. Брент Вэлли паркі, Элторн паркі және Куку паркі сияқты бірнеше жасыл аймақтар бар; сонымен қатар, Ханвелл зообағы шағын сүтқоректілер, құстар және басқа да жануарлар дүниесімен танымал жергілікті көрікті орын болып табылады. Қала жыл сайынғы Ханвелл карнавалын өткізеді, ол Лондонның ең көне карнавалы болып есептеледі.

Этимология

Бұл атау, шамамен, «қосылған құстармен жиі толы бұлақ» дегенді білдіреді. Ең ертерек сақталған жазба 959 жылға дейін барады, онда ол Хэневелл деп тіркелген, сол кезде Альфвин (саксон) паломничествоға бару үшін ақша алу үшін жерін кепілге берген. Атаудың шығу тегі белгісіз; түрлі ұсыныстар айтылған. Ескі пасторлық үйдің жанында және Ханвелл бұлағының жанында шамамен бір тонна салмақты үлкен тас бар. Англосаксон тілінде «хан» сөзі шекара тасын білдірген. Осы екі табиғи нысандың жанында орналасуы Хан құдығының атын тудырған болуы мүмкін, ол Domesday Book-тен бұрын пайда болған. Парокияның бастапқы шекарасы Гринфордтағы Брент өзенінің қисығынан басталып, Темез өзеніне дейін өзен бойымен созылған. Батпақтарды кептіруге дейін оның географиясы Англияның оңтүстік-шығысындағы түрлі тайпалар арасында табиғи шекараны құрады. Бұл «хан» сөзінің саксон тіліндегі «әтеш» сөзінен шыққанына қолдау береді. Егер осылай болса, атау «хан креди уэлл» деген сөзден туындаған. «Хан креди» немесе әтештің көтерілуі түн мен күннің арасындағы шекараны білдіреді, ол екеуінің де арасында жатыр. Осылайша, Ханвелл шекарадағы құдық дегенді білдіреді. Толық ақпарат алу үшін: River Brent: Hydronymy. Ұлыбританиядағы тағы бір Ханвелл – Уорвикширмен шектес Оксфордширдегі шағын пария. 20 ғасырдың басында The Viaduct жаңа фасад алды, оны Николаус Певснер «қуанышты плиткалы Эдвардтық паб» деп атады. Алайда, қазіргі ғимарат 1930 жылға дейін сақталды, ол кезде Манн, Кроссман және Паулин пиво қайнатушылары оны өнер және қолөнер стилінде қайта жаңартқан. Сыртқы жағынан әсерлі болмаса да, оның ішкі жағы бүгінгі күнге дейін осы архитектураның көрнекті мысалы болып табылады және CAMRA оны ерекше тарихи қызығушылық тудыратын Пабтардың Ұлттық тізіміне енгізген. Сыртқы қабырғалардың төменгі жартысы кірпіш тәрізді беті бар жасыл фаянспен әсемделген. Бұл плиткалар дүкеннің оң жағындағы терезе табанына дейін созылады, себебі бұл дүкен бастапқыда лицензиясыз сату орны ретінде салынған. Содан бері, қалаға кіретін және шығатын маңызды жолдың арқасында пайда болатын сауда-саттықтан үлес алу үшін осы қонақүйлердің арасында шағын дүкендер мен сауда орындары пайда бола бастады. Виктория дәуірінде Уксбридж жолының солтүстігіндегі ауыл жолдың оңтүстігіне қарай бірте-бірте кеңейе бастады. Грин-Лейннің оңтүстік жағында (қалаға ескі, ақысыз мал төлеу жолы) Фокс пабы орналасқан. Фокс 2005, 2007, 2010 және 2011 жылдары жылдың батыс Миддлсекс пабы деп танылды. 1848 жылы салынған бұл паб, негізінен түпнұсқасын сақтап, орта ғасырлық Виктория стиліндегі пабтардың бірі болып табылады. Ол Илинг кеңесінен жергілікті маңызы бар ғимарат ретінде «жергілікті тізімге» енгізілді. Ол жергілікті алтын сары кірпіштен салынған, ал бұрыштар мен мұржаларды безендіру үшін қымбат қызыл кірпіштер қолданылған. Төменгі қабаттың сыртқы қабырғалары қалың қоңыр шыны плиткалармен әсемделген, ал фан-шырақтарында түрлі-түсті витраждар орналасқан. Жоғарғы қабатта Mock Tudor стиліндегі детальдар бар, оның ішінде екі сыртқы қабырғадағы дентилдер де бар. Ішкі жағының көп бөлігі де түпнұсқа, бірақ барлар мен лицензиясыз сату орындары арасындағы қабырғалар алынып тасталған, осылайша бір үлкен бар аймағы құрылған. Қазіргі тамақтану аймағы өзінің бастапқы ағаш қабырға панельдерін сақтап қалды. Ғимараттың шығыс жағында сыра бақшасы орналасқан, сондықтан тамақ пен сусынды іштен немесе сырттан ішуге болады. Фокс 1920 жылдарға дейін жергілікті түлкі аулаушылардың кездесу орны болды. Ол кезде Ханвелл Хиттің көп бөлігі әлі де сақталған болатын, және аулау осы жерден басталатын. Бүгінгі күні келгендер әлі де түлкілерді Фокс пабының салон-барының сыртында қойылған иттерге арналған ыдыстардан су ішетінін көре алады.

Денсаулық сақтау

Брент өзенінің батысында және Норвуд Грин аумағында орналасқан Миддлсекс округінің психикалық аурулар ауруханасы, көбінесе Ханвелл ауруханасы деп аталатын, себебі ол Ханвелл орталығына Норвуд немесе Саутхоллдан жақын болған. Аурухана 1831 жылы мұқтаж ақыл-сақасы бұзылғандарды қабылдау үшін ашылды. 1937 жылы ол Санкт-Бернард ауруханасы деп аталды және бүгінгі күнге дейін осы атаумен белгілі. Оның бұрынғы жеріне шығысқа қарай Илинг ауруханасы салынды. Алғашқы аурухананың көп бөлігі сақталған, жартысынан астамы Сент-Бернард қақпасының тұрғын үй кешеніне айналдырылды, ал қалғаны психиатриялық аурухана ретінде қызмет етеді. Ең қызықты жерлері – шіркеу және Uxbridge жолынан көрінетін кіреберіс аркасы. Ханвелл ауруханасының батыс жағында шағын оқшаулау ауруханасы орналасқан. Аурухана ерекшелігі – оның дәрігерлерінің бірі, Джон Конолли (1794–1866) науқастарды емдеуде прогрессивті болды және шектеулерді пайдаланудан аулақ болды. Оған арналған естелік бақша Стейшн-роуд пен Коннолли-роудтың қиылысында орналасқан. Аурухананың шіркеуінде мұражай болған, бірақ бұл коллекция қазір таратылып, басқа жерге көшірілді. Онда науқастардың тізілімдері, есептер және медициналық жабдықтардың көптеген түрлері, соның ішінде төсенішпен жабылған камера кірді, ол ағаштан жасалған құрылымнан тұрады, есігі, қабырғалары мен едені төсенішпен жабылған, бірақ төбесі жоқ. Ханвеллдің ішінде тағы үш аурухана болды. Бұлардың барлығы жекеменшік болды. Бірінші тіркелгені – 1804 жылы алғашқы науқасын қабылдаған «Папалар үйі». Кейіннен, Сьюзан Вудпен шіркеу жолындағы «Эльм Гроув Хаус» бейшараларға арналған ауруханаға айналдырылды. Оның күйеуі, Ханвелл ауруханасының бірінші бастығы Уильям Эллистің әйелі, миссис Эллистің інісі болды. (Бұл 1870 жылы Шығыс Үндістан компаниясы иеленген және 1892 жылы жабылған «Royal India Asylum» құрған Илингтегі ұқсас атаудағы «Эльм Гроувпен» шатастырылмауы керек.) Тағы бір жергілікті аурухана – «Лаун Хаус», доктор Джон Коноллидің жекеменшік үйі және ауруханасы, ол Ханвелл ауруханасының бастығы қызметінен зейнетке шыққаннан кейін ашты. 1866 жылы қайтыс болғаннан кейін, оны 1874 жылға дейін басқарған күйеуінің ұлы Генри Модсли өз қолына алды. Грин-лейннің батысында «Ханвелл коттедж ауруханасы» орналасқан, ол «Виктория патшайымы және соғыс ескерткіш ауруханасы» деп аталды. Бұл 1900 жылы салынды және 1948 жылы Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі (NHS) құрылғанға дейін халықтан жиналған қаржымен және ерікті жарналармен жұмыс істеді. 1979 жылы ол Брент өзенінің арғы жағында орналасқан «Илинг аудандық бас ауруханасымен» ауыстырылды. Коттедж ауруханасының кіреберісіндегі оңтүстік Портленд тас және кірпіш тірегінде «ХАНВЕЛЛ» деген жазу сақталды, ол Ханвеллдің алғашқы ауруханасы екенін еске салады. Кіреберістің сыртындағы екі Эдвард дәуіріндегі көше шамдары да сақталды, бірақ кейіннен түсініксіз жоғалып кетті, бұл тергеуді қажет етті.

Көлік

1901 жылы Uxbridge Road бойында алғашқы электр трамвайлары жүріс етті, бұл ауыл халқының жарты ғасыр бұрын пойыздар келгеннен гөрі жылдам өсуіне себеп болды. Бірақ, бастапқыда трамвай компаниясы Ханвелл көпірін нығайтуға және солтүстік жағын кеңейтуге тиіс болды. Оның екі жағында бүгінге дейін сақталған балюстрада орнатылған. Компанияға қойылған тағы бір талап – катенерді ұстап тұратын тіреулер көше шамдарының қызметін де атқаруы керек болды. Әрбір трамвай 1000 фунт стерлинг тұрды, ал Шепард Буштан Уксбриджге дейінгі билет бағасы бар болғаны 8 пенни болды. 1906 жылдың 26 мамырында Брентфордтан Ханвеллге қатынайтын бағыт ашылды. Uxbridge Road-та трамвай депосы (кейін троллейбус депосына, содан кейін автобус гаражына айналдырылды) орналасқан. 1993 жылы ол жабылып, жері сауда орталығына айналдырылды. AEC Routemaster автобустары Windmill Lane-дегі AEC зауытында құрастырылды, ал отын инжекциясы және электр жүйелерінің көп бөлігі Acton Vale-де зауыты бар CAV Ltd компаниясы шығарды. Үлкен Routemaster шиналары Firestone Tire and Rubber Company зауытында, Брентфордтағы Great West Road-та 1928 жылы ашылған, қалыпталып және вулканизацияланды. 1936 жылы троллейбустар енгізіліп, 1960 жылдардың басына дейін жұмыс істеді. Батыс Лондон трамвай жобасы аясында трамвайларды қайта енгізу туралы ұсыныстар жасалды, бірақ 2007 жылы Лондондық көлік басқармасы жергілікті халықтың қарсылығына байланысты одан бас тартты.

Ханвелл қонысы

Ханвелл иелігі – 1914-1945 жылдар аралығында Лондон округтік кеңесі салдырған коттедждерден тұратын аудан. Онда 1586 үй және пәтер бар.

Қауымдық шіркеу

Қасиетті Мария шіркеуі – түпнұсқа көне приход шіркеуі. Қазіргі шіркеу құрылысы 1841 жылы салынған. Осылайша, ол Джордж Гилберт Скоттың өте ерте шіркеулерінің бірі болып табылады, Готикалық жаңғыру стилінде салынған және таспен қаланған ақ әктас пен гаультті кірпіштен тұрады, құмтас қиыршықтары мен цемент панельдерімен бірге. Скотт өзі кейіннен осы кезеңдегі жұмысын "қорқыныштар жиынтығы" деп айыптаған. Дегенмен, бір кезде шіркеудің басқарушысы болған белгілі суретші Уильям Фредерик Йеймс ғибадатхана қабырғаларындағы суреттерді салған деп есептеледі. Шамасы, ең танымал пастор доктор Джордж Г. Глассе болды; оның есіміне арналған мемориалдық орын Санкт-Мария шіркеуінің ауласында (II дәрежелі) орналасқан. Ол үшін 1809 жылы жақын жерде салынған үй әлі де сақталған. Ол коттедж стилінде салынған және "The Hermitage" (II дәрежелі) деп аталған. Николаус Певснер оны былай сипаттады: "екі үшкір терезесі, төрт жапырақты оюы және доға тәрізді есігі бар, бәрі де кішкентай масштабтағы, 19 ғасырдың басындағы готикалық стильдегі, сабанмен жабылған керемет коттедж. Ішінде сегізбұрышты зал және қабылдау бөлмесі бар". Кейінірек танымал пасторлардың бірі Фред Секомб (Гарри Секомбтың інісі) болды. Уэльске қайтып келгеннен кейін ол жемісті жазушы атанды. Қазірге дейін бұл жерде жазбаларда көрсетілгенге дейінгі шіркеудің болғанын көрсететін археологиялық дәлелдер табылмады. Алайда, оның биік орналасқан жері, ерекше мұнарасын көп шақырымнан көруге мүмкіндік береді, сондықтан христиандық осы аймаққа жеткенге дейін бұл жердің бұрынғыдан бері діни орын болғаны туралы болжамдар айтылды. Бірақ, осы теорияны қолдайтын ешқандай дәлел жоқ. Бұл гипотезаның ерте жақтаушысы – жергілікті тарихшы және Антикварлар қоғамының мүшесі сэр Монтегю Шарп KC DL болды. (Жақын орналасқан Нортхольдтегі приход шіркеуі, сонымен қатар биік жерде орналасқан, оның айналасында бұрынғы Бекер халқының қоныстанғандығына көптеген дәлелдер табылды.)

Қасиетті Тома елші

Сент-Томас – II* санаттағы ғимарат. Эдвард Мауф 1932 жылы Гилфорд соборының жобалау конкурсында жеңіске жетті. Оның шіркеу архитекторы ретіндегі беделі бұрынғыда Айл Сентс (Саутгемптон) және Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеулерін қайта жаңарту жұмыстарымен, сондай-ақ Шығыс Актон мен Клэпхемдегі Саңыраулар Корольдік қауымдастығының екі шіркеуімен байланысты болды. Ең бастысы – Уолворттағы беделді "Клубленд" методистік шіркеуі, ол соғыс жылдары бомбаға ұшыраған. Гилфорд соборының құрылысы 1936 жылға дейін басталған жоқ. Осы уақыт аралығында Мауф Сент-Томас шіркеуін жобалады, оның іргетасы 1933 жылдың шілде айында салынды. 1934 жылы аяқталған бұл ғимаратта қолданылған материалдар Гилфорд соборы үшін ұсынылған құрылыс формасын сынауға арналған тәжірибелік жоба болды. Олар – Оңтүстік Уэльстен алынған күміс сұрғылт Тонду кірпіштері және әсіресе акустикалық гипспен қапталған темірбетонды күмбез. Ішкі кеңістіктің көптеген элементтері Гилфорд соборымен ұқсас: ең алдымен биік ланцеттер мен тік бұрыштармен тар дәліздер, сондай-ақ кейбір жиһаздың стилі және Эрик Гиллдің мүсінші ретінде тартылуы.

Сыртқы

Жолдан көзді тартатын үлкен Голгофа Эрик Гиллдің туындысы, оның кресті Шығыс терезесінің ою-өрнегін құрайды. Бұл "in situ" (жерінде) бір Велдон тас блогынан қашалған. Солтүстік есіктің үстіндегі мүсін – Вернон Хиллдің жұмысы, ол Сент-Томасқа жіберілген Әйелдің белбеуін ұстаған көгершін бейнеленген. Есіктің сол жағында, жер бетіне жақын, Эдвард Мауфтың мөрі көрінеді. Есіктердегі латунь қорғағыштардағы толқынды сурет теңізді көрсетеді. Солтүстік кіреберістің ішінде Джон Скелтонның (Эрик Гиллдің туысы) жасаған киелі Матай мүсіні орналасқан. Батыс есіктің үстіндегі мүсін де Вернон Хиллдің қолынан шыққан, ол бір жүзім шоғынан тамақтанатын екі құсты бейнелейді, бұл қасиетті тамаққа қатысқан барлық христиандардың символы.

Эдвард Мауфтың "ең әдемі шіркеуі"

Елейн Харвуд өзінің "Англия мұрасына" берген есебінде Сент-Томас шіркеуін Мауфтың "ең ұлы шіркеуі" деп сипаттады. Ол былай деп жазады:

"Ішінде зор ғибадатхананың тамаша түрде кішірейтілген нұсқасы сезіледі. Расында, Мауфтың ерекше және аскетикалық стилі соборға қарағанда кішкентай көлемде жақсырақ көрінетіні жиі айтылады. Сонымен қатар, Сент-Томас Певснердің Мауфты "шынайы кеңістіктік қабілетке ие адам" деп мойындағанын дәлелдейді. Бастапқы көрініс – тең биіктіктегі неф және ғибадатхана, оларға қалың тіреулерге ойылып жасалған тар өткелдер арқылы діни құлық сезімі берілген, Alibi стилінде. Бірақ, шығыс жағы көбірек күрделі. Адам ғибадатхананың алдында және өзі ғибадатхананың алдында бір-бірімен кесісетін осьтерді байқайды. Оң жақта киім ауыстыратын бөлме мен ас үй орналасқан: сол жақта тағы бір есік, таңғы ғибадатхана, қазір Әйелдер ғибадатханасы деп аталады, ал олардың арасында мұнараның қалың қабырғаларына орналасқан кішкентай балалар бөлмесі немесе ғибадатхана бар. Ғибадатхананың артында аркалар арқылы қол жеткізілетін шағын кеңістік бар."

Шрифті мен кемесі

Ғимараттың батыс жағында фонт орналасқан, оны да Вернон Хилл Велдон тасына қашап жасаған. Онда балық, якорь және ICQUS шифры бейнеленген, бәрі де Мәсіхтің белгілері. "Христос және балалар" бейнеленген витраждың артындағы боялатын шыныны Моира Форсайт салған. Соғыс ескерткіші бұрынғы "қаңқа шіркеуден" алынған, ол қазіргі приход залы тұрған жерде орналасқан. Нефтедегі шамдар күміспен жалатылған және он екі апостолдың гербтерін ұстайды. Алғашқы 30 сантиметрлік шам шамдары енді қолжетімді емес және энергияны үнемдейтін заманауи нұсқалармен ауыстырылды. Еден линолеуммен жабылған, бастапқыда беж түсті болған және көк сызықтармен белгіленген. Әулие Тома апостолының белгісі – құрылысшының көлбеуі және үш сүмбіле – шіркеу сақшыларының таяқтарында және шіркеудің басқа да жерлерінде көрінеді. Көлбеу Томаның құрылысшы болғанын, ал сүмбілелер оның шейіттік өліміне себеп болған құрал екенін көрсетеді.

Қасиетті жер

Қасиетті орынның басты көрнектілігі – Сент-Томас Портман алаңынан келген рередос. Ол Бодлидің соңғы серіктесі және оның ісін жалғастырушы Сесил Гринвуд Харэ жобалаған. Үш мануалды орган да Сент-Томас Портман алаңынан алынып келді және Walker and Sons Ltd компаниясы оны жөндеп, электрлендірді.

Қасиетті Мелитус шіркеуі

ХХ ғасырдың басындағы жылдарға дейін Ханвеллдің барлық аумағы бір ғибадатхана, Сент-Мэри приходы болды. Халық санының өсуіне байланысты бір ғибадатхананың жеткіліксіздігі 1842 жылы Сент-Мэри ғибадатханасының қайта жаңартылуымен, сондай-ақ 1877 жылы приходтың оңтүстік бөлігіне қызмет ету үшін Сент-Марк ғибадатханасының салынуымен көрсетілді. Ғасырдың басында мұның бәрі жеткіліксіз болды, сондықтан қосымша приход құру туралы шешім қабылданды – St Mellitus, Англикан қауымында осы атты алғаш рет алып жүрген ғибадатхана. Ғибадатхана ғимараты – Ханвеллдің орталық бөлігіндегі қарбалас жол торабында орналасқан, Эдвард дәуіріндегі әсем готикалық стильдегі монументалды құрылыс. Оның жобасы 1909 жылы сэр Артур Бломфилдтің кеңсесінде жасалды, құрылысын Брентфорд қаласының J. Dorey & Co компаниясы жүзеге асырды, ал 1910 жылғы наурыз айында Лондон епископы, Артур Виннингтон Инграм қасиеттеп берді. Бұл ерекше қыры бар, жақында қалпына келтірілген үш қоңырауы бар ескерелік ғимарат. Приход 1908 жылы құрылды және теміржол мен Элторн паркі арасында орналасқан, осыған байланысты Сент-Марк ғибадатханасы да оның құрамына кірді. Сент-Марк ғибадатханасы еншілес ғибадатхана ретінде өз қызметін жалғастырғанымен, жаңа, үлкен ғибадатхананың қажеттігі анық болды, сондықтан оның жобасын жасау үшін сэр Артур Бломфилд тағайындалды. Сыйымдылығы 800 адамдық бұл ғимарат St Mellitus деп аталды, бұл атау, шамасы, Миддлсекстің тарихшысы сэр Монтагу Шарп таратылған жұмылған әңгіме бойынша, Шығыс Саксония епископы Мелитус Ханвеллдің англосаксондарын дінге көшіруде маңызды рөл атқарған. Жаңа ғибадатхана құрылысына қажетті қаражат Лондон қаласындағы Гоф скверіндегі Киелі Үштік ғибадатханасын сатудан түскен түсімдер есебінен жиналды. 1980 жылы Сент-Марк ғибадатханасының сол кездегі викарийі зейнеткерлікке шыққаннан кейін екі приход біріктірілді және қазір St Mellitus және St Mark приходтары деп аталады.

Уорнклиф виадугы

Брунельдің алғашқы ірі конструкциялық жобасы және Ұлы Батыс темір жолының алғашқы тапсырысы. Виадук пойыздарды Брент аңғары арқылы 20 метр биіктікте өткізеді. Кірпіштен салынған, 274 метрлік көпірде 8 арка бар, әрқайсысы 21 метрге дейін созылып, 5 метр биіктікке көтеріледі. Тіреуші тіректері іші қуыс және конус тәрізді, құрылыс кезінде арка центрін ұстап тұрған тас кәрниздерге дейін көтеріледі. Бастапқыда тіректерінің ені жерде 9 метр, ал палуба деңгейінде 10 метр болатын. Палуба Брунельдің кең табанды темір жолының екі жолын қабылдауға арналған. Алайда, 1846 жылы Парламент актісі қабылданды, ол Стивенсонның тар табаны ел бойынша стандартты деп белгіледі, сондықтан 1847 жылы виадук солтүстік жағына қосымша тіректер мен аркалармен кеңейтілді. Жаңа ені 17 метр. 1892 жылы кең табанды жол стандартты табанға ауыстырылды, бұл төрт стандартты жолға жеткілікті енді қамтамасыз етті. Лондон мен Бристоль арасындағы басты жолдың 25 000 вольт айнымалы токпен электрлену жұмыстары жүргізілуде (2017). Виадук әлі күнге дейін Паддингтоннан Бристольге қатынайтын пойыздар үшін пайдаланылуда. Лорд Уорнклифтің гербін оңтүстік жағындағы орталық тіректе көруге болады. Ол Ұлы Батыс темір жолының төрағасы болған.

Ханвелл құлыптарының ұшуы

Алты шлюзден тұратын Ханвелл жолы Гранд Юнион каналын 53 футтан (16 м) астам көтеріп, Англия мұрасымен ескерткіш ретінде тіркелген. Норвуд Гринге қарай шлюздердің жоғарғы бөлігінде Исэмбард Кингдом Брунелдің жобалаған үш көпірі орналасқан. Ол әлі де карталарда бастапқы канал өткелі – Жел тегершігі көпірі деген атпен көрсетіледі және бұл жерде бұрын жел тегершігі тұрған жерге өте жақын; ол жергілікті Брентфорд суретшісі Джозеф Маллард Уильям Тернердің назарын аударды. Дегенмен, Ханвелл психиатриялық ауруханасы тұрған жерде де жел тегершігі болған, ал оның бастапқы аты – Уотермилл-лейн болған. Сондықтан, атаудың нағыз бастауы жергілікті гольф клубы үйіне жақын орналасқан су диірменімен байланысты болуы мүмкін. Бұл канал мен шлюздер Саутхолл шекарасында орналасқан, бірақ олар Норвуд немесе Саутхолл ауылдарына қарағанда әлдеқайда жақын болғандықтан, жергілікті Ханвелл ауылының атымен аталады.

Орталық Лондон ауданы мектебі / Ханвелл қоғамдық орталығы

Ханвеллдегі Орталық Лондон округінің мектебі 1856 және 1861 жылдар аралығында Орталық Лондонның кедейлер одағы тобы тарапынан жұмыс үйлерінен шалқап, кедей балаларды бағып-тәрбиелеу үшін салынды; Норвудтағы алғашқы орын кеңейту үшін тым кішкентай және қолайсыз болып шықты. Мектептегі ең белгілі тұрғыны – Чарли Чаплин, ол 1896 жылдың маусымынан 1898 жылдың қаңтарына дейін оқыды. Мектеп 1933 жылы жабылды, бірақ оның бір бөлігі әлі де сақталған және Ханвелл қауымдастық орталығы ретінде қолданылады. Бұл орталық «Билли Эллиот» фильміне түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. Ұлыбритания мұрасы оны ІІ санаттағы ескерткіш деп жариялаған. 2015 жылы Лондондық Уэльс мектебі осы ғимаратқа көшіп келді.

Брент Лодж паркі және жануарлар орталығы

Бұл саябақты 1931 жылы Элинг округі кеңесі 1884 жылдан бері Брент-Лоджда тұрған сэр Монтегю Шарптан (1856–1942) демалыс орны ретінде сатып алған. Сол кездегі шатыр қирағандықтан, бұзылып жатыр. Алғашқы тұрақ ғимараты сақталған және II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген. Парк көп жылдар бойы 9 тесікті гольф алаңы ретінде пайдаланылды, онда кішкентай драйвер мен путттан басқа ештеңе қажет болмады, оларды киосктан доппен бірге жалдауға болады. Кішкентай балалар өзеннен жоғалған доптарды алып, осылайша қалта ақшаларын толықтыратын. Тағы бір қызықты нәрсе – үлкен торы бар қоршау, онда керексіз үй жануарлары (қоян, тасбақа, теңіз шошқасы және т.б.) жаңа үй таба алды. Осының нәтижесінде ол «Банни Парк» деген лақап атын алды, және бүгінгі күнге дейін жергілікті тұрғындар оны осылай атап келеді. Кейіннен жануарлар жинағы экзотикалық бола бастады, себебі ол міндетті карантин мерзімі өткеннен кейін талап етілмеген импортталған жануарларды қабылдап, ұстай бастады. Жақсырақ жайлар салынды және қазір ол кішкентай зообаққа айналды, сонымен қатар Британдық және Ирландиялық зоопарктар мен аквариумдар қауымдастығының (BIAZA) толық құқықты мүшесі болып табылады. 2016 жылдың сәуір айынан бастап жануарлар орталығы Ханвелл зообағы деп аталды, онда Мара, Капибара, Меркаттар, Кариб фламингосы, шошақ шошқа, Император Тамарин маймылдары және Сақиналы құйрықты лемурлар сияқты жануарлар бар. Паркте заманауи және жақсы жабдықталған балалар ойын алаңы бар. Google Earth-те Милленниум лабиринтын құру үшін отырғызылған 2000 ыстық ағашын анық көруге болады. Паркке кіреберіс Чёрч Роуд көшесінің соңындағы Сент Мэри шіркеуінің оңтүстік-батыс жағында орналасқан. Паркте сонымен қатар кофехана мен балалар ойын алаңы да бар.

Брент өзені паркі мен Брент аңғарының гольф клубы

Lodge Park – Перивалдан Ханвеллге дейін өзен бойымен созылатын үлкен Brent River Park-тың бір бөлігі. Осы өзен аңғарында Брент аңғары гольф клубы да орналасқан.

Ханвелл сағаттық мұнарасы

Бұл 1937 жылы 7 мамырда түскі уақытта Ханвелл Бродвейде король Георг VI мен королева Елизаветаның (кейін Королева Ана деп аталды) тәж кигізу салтанатының бір бөлігі ретінде, автомобиль жолдары комитетінің төрағасы Альфред Брэдфордтың қатысуымен ашылды. Қала әкімі Фредерик Вудворд, Ханвелл сауда палатасының мүшелері және «жалпы жұртшылықтың көптеген өкілдері» қатысты. Әкім өз сөзінде: «Мен Ханвеллді Лондон қаласына кіретін ең әдемі қақпалардың бірі деп санаймын және сағатты орнатуға одан артық лайықты орын жоқ» деді. Бұл идеяны алғаш ұсынған және жолдар комитетінде оны қолдаған – Ханвелл кеңесінің мүшесі Тимоти Кинг болды. Альдермен Брэдфорд Ханвелл сағатының Ханвелл азаматының еңбегінің нәтижесі болғанына қоршады. Сондай-ақ, әкімнің Ханвеллде туғаны (ол Ханвелл ұлттық мектебінде оқыған және сол жерде үйленгені) айтылды. Дегенмен, 70-ші жылдардың басында сағат мұнарасына қатысты дау туды. Бұл дау Ханвеллдегі жылжымайтын мүлік агенті, Пэриш мырза, оған қарсылық білдіріп, оны 5000 фунтқа бұзып, орнына жақсырақ нәрсе салуды ұсынғанда басталды. Оның пікірінше, сағат мұнарасы – «қорқынышты бетонды көрініс» және «орналасқан жері де, дизайны да эстетикалық тұрғыдан ұнамайды». Ол «отызыншы жылдары салынған, дизайн үшін ең жаман кезеңдердің бірі» деп қосты. Сондай-ақ, «оның артындағы себеп – шағын ауылдың өзін-өзі мақтауы» деді. Бұл мәлімдеме күмән тудырды, себебі Пэриш мырзаның оны растайтын ешқандай дәлелі болған жоқ, ал 1937 жылы Ханвеллдің халқы 20 000-нан асып, «шағын ауыл» емес еді. Бұл Ханвелл тұрғындары мен жұмысына баратын жолаушыларды қатты ренжітті. Пэриштің көзқарастары «мақтаншыл» және «құлықты» деп есептелді. Кейбіреулер оны уақытты еске түсіретін пайдалы құрал деп ойлады (кейін Пэриш мырза сағаттың дұрыстығына күмән келтірді) немесе жақсы кездесу орны деп санайтын. Басқалары оны сол заманғы стильде жасалған деп қорғады: «Егер сағат мұнарасы отызыншы жылдардың үлгісі болса, олай болуы керек». Элторн ауданының Еңбек тобы да мұнараны қорғады, кейбір мүшелері оны бұзу кеңсе ғимаратының салынуын бастауы мүмкін деп ойлады. Жалпы, Пэриштің аргументтері жоққа шығарылды. Басты пікір – сағат мұнарасын бұзудың орнына жөндеу керек екендігі болды. Келесі жылы жөндеу жұмыстары жүргізіліп, мұнара тазартылды. Оның жаңа келбеті тіпті Пэриш мырзаны да өзгертіп, ол: «Мен оның архитектуралық кемшіліктері туралы кейбір қатал сөздер айтқанымды мойындаймын», – деді, бірақ оған жаңа, таза сағат мұнарасы ұнады: «Кел, бәрі кешірілді». Тазалау және жөндеу мәселесі келешекте де жиі туырады. Кейде ғимарат тақтаймен жабылуға мәжбүр болды. Алайда, 2002 жылы Королеваның Алтын юбилейін тойлау аясында сағат мұнарасы қайта жөнделді. Сағат қайта іске қосылып, осы жаңартуды атап өту үшін жаңа тақта орнатылды.

Элторн саябағы

Элторн деген атау кем дегенде мың жылға дейін барып такалады. Ол Домсдей тізімінде Миддлсекс графтығының алты жүзінің бірі ретінде, Едмонтон, Гор, Хаунслоу, Оссолстон және Спелторнмен бірге тіркелген. Парктің тарихы 1500 жылдарға дейін жетеді. Алғашқы, әлдеқайда кең аумақты иелік Ля Бромеланд деп аталды, ол Брент өзенінің тік жартасында өсетін жабайы, сары гүлдейтін Бром бұтасының құрметіне аталған. 16 ғасырда Томас Грешемнің жесірі «Брумленд» иелігін сатып алды, ол кейіннен Остерли арқылы Джерси графтарына өтті. 1801 жылғы Жалпы қоршау заңынан кейін он бес жыл өткен соң, иелік 90 акрға дейін азайтылды және Парк фермасы деп аталды. Бір кезде Куку фермасымен бірге, ол Ханвеллдегі соңғы екі ферманың бірі болды. 1908 жылы Лорд Джерси жерді пайдалану мәселесі бойынша Кеңес және Миддлсекс округі кеңесімен келіссөздер бастады. Келіссөздер жүріп жатқанда ол жердің бір бөлігін уақытша демалыс орны ретінде пайдалануға рұқсат берді. 1910 жылы шамамен егістік жерлер бөлінді, ал кейбір жерлер ашық кеңістіктер мен ойын алаңдарына айналды, бірақ жеті жарым акр жер Эльторн паркін құру үшін пайдаланылды. Лорд Вильерс және оның анасы, Джерси графесі, 1910 жылдың 11 маусымында сағат 15:00-де паркті ресми түрде ашты. Король Эдуард VII-нің 1910 жылдың 6 мамырындағы қазасынан кейін кейінге шегерілген ашылу салтанаты, үлкен шатырларда өткізілген әсем шара болды, ал шай ішуге жақын жердегі Сент-Томас шіркеуінде қызмет көрсетілді. 1910 жылдың шілдесінде паркте өткізілген алғашқы шара – Ханвелл және Гринфорд бау-бақша қоғамының көрмесі болды, ол кейіннен жыл сайынғы іс-шараға айналды. Келесі жылы, сәуір айында Георг V-нің тәж киюіне арналған екі күндік той өтті, онда жергілікті Ханвелл тобының музыкасы және Сент-Энн мектебінің балаларының Эльторн паркіне жасаған шеруі болды. Паркте ерлерге арналған дәретханалар бастапқыда орнатылса да, әйелдерге арналған дәретхана 1912 жылға дейін орнатылмады. Ханвеллдегі «Сарсен» тасын парктің басты кіреберісінің жанында көруге болады. Бұл тас, мұз дәуірінде пайда болған және қазіргі Таунхолм Айлағы орналасқан жердегі құмды карьерден қазылып алынған мұздық тас.

Зираттар

Ханвеллде үш зират бар. Сент-Мария шіркеуінің зираты толып қалған. Қалған екеуі басқа аудандардың қайтыс болған тұрғындарына арналған. Бүгінгі жергілікті халық үшін Лондонның Илинг қаласы Хортус зиратында (Саутхолл) және Гринфорд паркі зиратында (Гринфорд) жерлеу қызметтерін ұсынады.

Қасиетті Мария шіркеуінің зираты

Сент-Маридің зираты ең көне жерлеу орны. Шіркеу ауласының шығыс жағында Гласс отбасының үлкен шаршы тас ескерткіші орналасқан, ол нашар күйде болғанымен, Англия мұрасы оған ІІ санатты тізім берген.

Вестминстер қалалық кеңесінің зираты, Ханвелл

Оңтүстік Майданның бұрынғы ортақ жерінде салынған Ханвелл Вестминстер қалалық зираты – Вестминстер қалалық кеңесі басқаратын қабырғадан тыс зират. 1987 жылы Ширли Портердің бақылауындағы Вестминстер қалалық кеңесі осы жерді дамытушыларға 15 пенстен сатқандығы дау тудырды. Мұнда әдемі мавзолейлер мен отбасылық мазарлар бар. Зират бұрынғы Шығыс Майданның ортақ жерінде, Уксбридж жолының солтүстік жағында орналасқан. Оның аумағында пайдаланылмаған шіркеу бар. Шіркеу, қақпа үйі және кіреберіс аркасын Томас Аллом жобалаған және Кент тасынан тұрғызған. Бұл жерде Виктория және Эдвард дәуірлеріне тән көптеген қабірлер кездеседі.

Ежелгі саксондық жерлеу орындары

Миддлсекс аймағында ерте саксон археологиялық ескерткіштерінің тапшылығы байқалады. Дегенмен, жақын орналасқан Илинг, Йедінг және Харроу сияқты жер аттары ерте саксон кезеңіне тән, тіпті сол кезде Брент өзені және оның салаларында олардың болғандығын растайтын жазбалар жоқ болса да. 1886 жылы Ханвелл орталығында құмшақал қазу жұмыстары кезінде жеті саксон қабірі табылды. Олар қазіргі Окленд бастауыш мектебі орналасқан жерге жуық жерден табылған. Осы жерлеулердің арасында кем дегенде үшеуі темір найзасы бар ер адамдарға тиесілі деп саналады. Алтын жалатылған мыс қорытпасынан жасалған брошьтар да табылды, оларды Лондон мұражайында көруге болады. Олар V ғасырдан VI ғасырдың ортасына дейін мерзімделген және Ханвеллдегі саксон қонысының жасына куәлік етеді. Бірақ олар алғаш рет табылғанда, кейбір тарихшылар бұл шайқаста қаза тапқан жауынгерлер болуы мүмкін деген болжам жасады. Әсіресе, жақын жерден 50-ге жуық темір найза табылды. Виктория дәуірінде тарихшылардың тек жазба деректері болды, ал Миддлсексте осы кезеңде саксон халқының қоныстанғаны туралы ешқандай мәлімет болмағандықтан, бұл болжамды қарастыруға болатындығы айтылды, тіпті осы қиялға берілген идеяны растайтын ешқандай дәлел болмаса да. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, сакстар Темза өзенінің бойында бірнеше буын бұрын аз ғана санымен болған. Дегенмен, шамамен 572 жылға тартатын Қанды Крофт шайқасы туралы әңгімелер жергілікті халық арасында бүгінге дейін айтылып келеді. Қанды Крофт – бұрынғы Қанды Крофт деп аталған шағын ортақ егістік жер. Ол батысында қазіргі гольф алаңы, шығысында Гринфорд даңғылы арасында орналасқан және қазіргі Гроув даңғылының солтүстік жартысымен жартылай жабылған, ол қабірден солтүстік-батысқа қарай 1,5 км қашықтықта орналасқан. Ежелгі заманнан бері шошқалар Куку-Тіл төбесіндегі орманға босатылып, ондағы емен жемістерімен және тамырларымен қоректенген. Бұл практика тіпті Ханвеллге қатысты Домсдей кітабында да тіркелген. Сондықтан, бұл атау қараша айына сәйкес келетін саксон қан айында мал сойылған жерді білдіруі мүмкін. Блотмонад: blot – қан немесе құрбандық, monað – ай. Ағылшын жер аттары қоғамы Ханвелл жазбаларын зерттеу барысында бұл егістіктің бұрынғы атын тапты, ол Blood Cut Meadow болған. Олардың жалғыз түсініктемесі: «мүмкін ветеринариялық флеботомия жасалған жер».

Ханвелл Хути

2013 жылы Ханвелл сағат мұнарасының жанында Маршалл Амплификациясының негізін қалаушы, 1962 жылы Ханвеллде алғашқы дүкенін ашқан Джим Маршаллды құрметтеу үшін тақта ашылды. Осы оқиғаны тойлау үшін жақын орналасқан пабтар жергілікті топтар мен музыканттардың қатысуымен тікелей музыка фестивалін ұйымдастырды, оған «Ханвелл Хути» деген ат берілді. Фестиваль өте сәтті болғандықтан, келесі жылы оны қайта өткізіп, оған көбірек пабтар қатысты. 2015 жылы Ханвеллдегі барлық пабтар, тіпті кейбір кофеханалар мен деликатес дүкендері де қосылды. Қазір фестиваль жыл сайынғы дәстүрлі шараға айналды, 2019 жылғы фестиваль 11 мамырда өтті.

Спорт, демалыс және БАҚ

Ханвеллді "Лига емес" футбол клубы "Ханвелл Таун ФК" көрсетеді, ол Перивальдағы Рейнольдс Филдте ойнайды. "Гордилер" деген лақап атымен танымал клуб 1920 жылы Ханвелл аймағында жұмыс істеген Ньюкасл-апон-Тайн қаласының түпкілікті тұрғындары тобы құрған. Олар Ньюкасл Юнайтед клубының әйгілі қара және ақ жолақтарын өздерінің түстері ретінде қабылдады. Олар Истмия лигасының Оңтүстік-Орталық дивизионында өнер көрсетеді. "Гуннерсбери" паркінде ойнайтын "Ханвелл RFC" (Мидлсекс Мерит кестесінің 2-дивизионы) атты әуесқой регби командасы да бар. "Westside 89.6FM" қоғамдық радиостанциясы "Clocktower Mews" студиясынан жергілікті аймаққа қызмет көрсетеді.

Видеоойындарда

"Welcome to Hanwell" – 2017 жылғы аман қалуға арналған қорқыныш ойыны.

Саяси өкілдік

Ханвелл екі парламенттік округке бөлінеді: Ealing North (Паддингтонға дейінгі темір жол желісінің солтүстігіндегі Ханвеллді қамтиды), 1997 жылдан бастап Лейбористтік партияның депутаты Стивен Паунд 2019 жылы зейнетке шыққанға дейін өкілдік етті. Стивен Паундтың орнын 2019 жылдың желтоқсан айында Лондон саясаткері Джеймс Мюррей (Лейбористтік партия) иеленді. Сонымен қатар, 2007 жылдан бері Лейбористтік партияның депутаты Вирендра Шарма өкілдік ететін Ealing Southall (темір жол желісінің оңтүстігінде) округі де бар. Ханвелл жергілікті кеңес сайлаулары үшін екі сайлау округінен тұрады: Солтүстік Ханвелл және Ханвелл Бродвей, олардың екеуі де Элинг кеңесіне кеңесшілер сайлайды. Ханвелл Лондон Ассамблеясының Ealing және Hillingdon сайлау округіне кіреді, онда бір мүше бар: Ричард Барнс (Консервативтік партия), 2008 жылдың мамырында қайта сайланды, бірақ 2012 жылдың мамырында доктор Онкар Сахотаға (Лейбористтік партия) орын жоғалтты. Бұл округ сонымен қатар Еуропалық парламент сайлаулары үшін Лондон аймағының бір бөлігі болды. Лондон аймағы Еуропалық парламентке сегіз депутат сайлады.

Ең жақын темір жол станциялары

1875-77 жылдары салынған Ханвелл теміржол станциясы Англия мұрагерлігімен ІІ санаттағы ескерткіш деп жарияланды. Бұл станция Uxbridge Road көшесіндегі Ханвеллдің басты дүкендерінен шамамен 300 метр солтүстікке қарай орналасқан. Қазіргі таңда сағатына төрт Elizabeth желісі пойыз қатынайды, олар батысқа қарай Хитроуға және шығысқа қарай Лондон орталығы арқылы Абби Вудқа барлық станцияларда тоқтайды. Ханвелл теміржол станциясы ІІ санаттағы ғимаратын жөндеуден өткізді, соның ішінде платформадан станцияға қадамсыз кіру үшін жаңа лифттер орнатылды. Castle Bar Park және Drayton Green теміржол станциялары да қалаға дүйсенбіден сенбіге дейін сағатына екі рет пойыздармен қызмет көрсетеді. Гринфорд теміржол станциясы Paddington бағытына First Great Western пойыздарын қартұстаз жергілікті тұрғындар "Push-Pull" деп атайды, себебі бұл желіде бумен жүретін пойыздар кері жолға шығарда айналмай, кері бағытта PUSH етіп кететін.

Ең жақын автобус қызметтері

Ханвелл 195, 207, 483, E1, E3 және E11 автобус бағыттарымен, сондай-ақ N83 және N207 түнгі автобус бағыттарымен қамтамасыз етіледі. Бұған қоса, Уксбриджден Шепард Бушқа SL8 экспресс бағыты да Ханвеллде аялдайды.