Түн ортасы толқындары: Малазан кітабының құлауы

Кіріспе

Стивен Эриксонның кітабы – Midnight Tides – канадалық автор Стивен Эриксонның эпикалық фантастикалық «Құлағандардың малазан кітабы» сериясының бесінші томы. Бұл кітап үлкен серияның бір бөлігі болғанымен, бұрынғы кітаптарға сілтемелер шектеулі. Дегенмен, бұл жеке том емес, себебі «Орақшының дауілі» және «Арман шаңы» кітаптарындағы оқиғалар осы кітаптан кейін жалғасады. Роман алғаш рет Ұлыбританияда 2004 жылдың 1 наурызында қатты мұқабамен, ал 2005 жылдың 1 наурызында жұқақ мұқабамен басылып шықты. Алғашқы американдық басылымы 2007 жылдың 17 сәуірінде жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Тисте Эдур тайпалары Летер патшалығының делегациясымен келісім шарты талқылау үшін кездеседі. Осы уақытта Летер қаласы жетінші жабылуда патша император болады деген болжамның орындалуына дайындалуда. Өзінің билігін арттыру үшін Сиқыршы патша Тралл Сенгарды және оның бауырлары Қорқыныш, Бинадас және Руладты қандай да бір семсерді табуға жібереді. Олар семсерді тапқанда, Солетакен тайпасы оларға шабуыл жасайды. Рулад шайқаста семсерді қолға алып, оны ұстаған күйі қаза табады. Сенгар ағайындары Руладтың мәйітімен қайтып оралады. Мәйіт семсерді жібермейді, бұл Сиқыршы патша мен Сенгарлар арасында араздық тудырады. Оның денесі жерленуге дайындалып жатқанда, Рулад Ақсақ Құдайдың хитролықтары арқылы қайта тіріледі. Рулад ақыл-есін қайта алып, Эдурдың билігін өз қолына алады. Ол Летер делегациясын қуа жөнеп, соғысқа дайындық бастайды. Халл Беддикт Руладқа адал болуға ант етеді. Техол Беддикт Летерден бейтараптарды эвакуациялайды, Герун Эберикті озатып, серіктестерін алдап отырады. Оның інісі Брайс Беддикт қалада тәртіпті сақтауға тырысады және ежелгі құдаймен одақ құрады. Дисканар патша өзін император деп жариялайды, ал Летер әскері патшайым мен ханзада басшылығымен шайқаста талқандалады. Азат үйі құлдырап барады және тірі қалу үшін Кетл атты өлмеген баланы қанмен азықтандыруға сеніп тапсырады. Ол Баггпен байланысады, ол қарапайым қызметші үшін күдікті көлемде білімге ие. Ол оған кеңес береді. Кейін Азат үйінен бірнеше жаратылыс қашып кетеді, бірақ олармен құпия Багг айналысады. Сонымен қатар, Эдурлар қалаға кіріп, Седа мен Брайс Беддикттің қарсылығына қарамастан сарайды басып алады. Тралл Сенгар Седаны өлтіреді, ал Брайс Руладқа қарсы тұрады. Брайс Руладты өлтірмей, әрекетсіз қалдырады. Эдурдың қалғаны өз императорын өлтіруге батыл бармайды, сондықтан ол жерде азап шегіп жатыр. Жаңадан таққа отырған Дисканар жеңіліске ұшырайтынын сезіп, уланған шарап ішіп, өз-өзіне қол жұмсайды. Руладты мүгездегеннен кейін, Брайс уланған тостақаннан ішуге мәжбүр болады және осылайша қайтыс болады. Оның денесі ұмытылған құдайы алып кетеді. Азат үйіне оралғанда, қаһарлы шайқастың ортасында Удинаас келіп, Сильхас Руинді босатады. Руин қалған жаратылыстарды жоюға көмектеседі. Қашып құтылу мүмкіндігіне қарамастан, Тралл Руладқа оның ақыл-есін қайта табуына көмектесу үшін оралуды шешеді. Ал Техолға шабуыл жасалып, өліміне жақын келеді. Оның інісі Халл Летерге сатқындық жасағаны үшін өлтіріледі, оны тек Багг қорғайды. Багг өзін Теңіздердің Ежелгі Құдайы Мейл екенін ашып, Техолды құтқарады. Кітап аяқталар тұсында Багг/Мейл Ақсақ Құдаймен бетпе-бет кездесу үшін кетеді.

The Tiste Edur tribes are to meet with a delegation from the Kingdom of Lether to discuss a treaty. Meanwhile, the city of Lether is preparing for the fulfillment of a prophecy which states that at the Seventh Closure the King shall become Emperor. To increase his power, the Warlock King sends Trull Sengar and his brothers Fear, Binadas and Rhulad on a quest to recover a sword. When they find the sword, they are attacked by a tribe of Soletaken. Rhulad takes up the sword in combat and is killed while bearing it. The Sengar brothers return bearing Rhulad's corpse. The corpse will not relinquish the sword, causing a feud between the Warlock King and the Sengars. While his body is being prepared for its funeral, Rhulad returns from the dead through the machinations of the Crippled God. Rhulad regains his sanity and seizes power over the Edur. He expels the Letherii delegation and begins preparations for war. Hull Beddict stays and swears his allegiance to Rhulad. Tehol Beddict evacuates non citizens from Lether, outmanoeuvres Gerun Eberict, and keeps his partners outwitted. His brother Brys Beddict attempts to maintain order in the city, and forms an allegiance with an ancient god. King Diskanar crowns himself Emperor while Letherii forces under the Queen and Prince are routed and destroyed in battle. The Azath House is dying and entrusts an undead child named Kettle to feed it blood to keep it alive. She is contacted by Bugg, who has more knowledge than one would suspect for a lowly manservant. He gives her advice. Later, a number of beings escape the Azath House, only to be dealt with by the mysterious Bugg. Simultaneously, the Edur enter the city and take the palace, despite resistance by the Ceda and Brys Beddict. Trull Sengar kills the Ceda and Brys challenges Rhulad. Brys incapacitates Rhulad without killing him. The rest of the Edur cannot bring themselves to kill their emperor, so he lies on the ground screaming. Newly crowned Emperor Diskanar commits suicide using poisoned wine, as he expected to lose. Upon maiming Rhulad, Brys is pushed to drink from the poisoned chalice, and thus dies. His body is taken by his forgotten god. Back in the Azath house, in the midst of a fierce battle, Udinaas arrives and frees Silchas Ruin. Ruin helps destroy the other creatures. Despite the opportunity to escape, Trull decides to return to Rhulad to aid him in finding his sanity. Tehol, meanwhile, is attacked and nearly killed. His brother Hull is murdered for betraying the Letherii, leaving only lowly Bugg to protect him. Bugg, revealing himself as the Elder God of the Seas, Mael, saves Tehol. As the book ends, Bugg/Mael leaves to confront the Crippled God.

Сыни қабылдау

Сарапшылар Эриксонның әлем салуын және кейіпкерлерді сомдауын жоғары бағалады, бұл Стивен Р. Дональдсонның «Томас Келісімінің жылнамаларынан» бері эпикалық фантастикадағы ең маңызды туынды екенін айтады. Эриксон бұрынғы романдарынан таныс бірнеше тақырыпқа оралады. Publishers Weekly басылымы: «Көлемді, жоғары фантастикалық эпостарды ұнататын оқырмандар Эриксонның "Құлағандар кітабы" сагасының бесінші кітабына риза болады, алайда ол көбінесе бораннан кейінгі тыныштық туралы» деп жазды.