Кіріспе

Кедейшілікке қарсы күрес бағдарламаларын басқаруға жауапты болған, қазіргі кезде жұмыс істемейтін агенттік. Экономикалық мүмкіндіктер кеңсесі (OEO) – АҚШ президенті Линдон Б. Джонсонның «Ұлы қоғам» заңнамалық бағдарламасының аясында құрылған кедейшілікке қарсы күрес бағдарламаларын басқаруға жауапты агенттік болды. Ол 1964 жылы тәуелсіз агенттік ретінде құрылып, 1975 жылы Қоғамдық қызметтер басқармасына (Community Services Administration) қайта аталды. Ричард Никсон әкімшілігі 1970 жылдары агенттікті таратуға сәтсіз тырысты. Агенттік 1981 жылы Рональд Рейган әкімшілігі тарапынан таратылды. VISTA, Job Corps, Community Action Program және Head Start (кейіннен бұл бағдарлама Денсаулық сақтау, білім және әлеуметтік қамсыздандыру департаментіне берілді) сияқты бағдарламалардың барлығы OEO басқаруымен іске асырылды. Ол 1964 жылы құрылғанмен, кедейшілікке қарсы күрес бағытындағы оң және сол қанаттағы сыншылардың назарына тез арада түсті. Президент Ричард Никсонның 1973 жылғы қаңтарда Говард Филлипсті OEO директорының міндетін атқарушы етіп тағайындауы ұлттық дау тудырып, АҚШ округтік сотында (Williams v. Phillips, 482 F.2d 669) сот ісіне әкеліп соқты, онда Филлипстің тағайындалуының заңдылығы күдік тудырды. Сот Филлипстің тағайындалуын Сенаттың бекітуінсіз уақытша директорды тағайындауға мүмкіндік беретін заңнамалық талаптарды орындамағандықтан заңсыз деп тапты; бұл шешім апелляциялық сотта да қолдау тапты. Президент Никсонның OEO үшін бөлінген қаражатты тоқтатуға жасаған әрекеті 1973 жылғы 11 сәуірде судья Уильям Б. Джонс тарапынан конституцияға қайшы деп танылды. Сотқа шағымданушылар: Local 2677, AFGE; West Central Missouri Rural Dev. Corp.; және OEO жергілікті кеңесі болды. 1975 жылы агенттік қайтадан уәкілеттік алып, атауын Қоғамдық қызметтер басқармасы (CSA) деп өзгертті, бірақ тәуелсіз статусын сақтап қалды. Агенттіктің көптеген бағдарламалары HHS немесе басқа федералдық агенттіктер арқылы жұмыс істеуін жалғастырды. 1986 жылы ол HHS Отбасылық қолдау басқармасының құрамына енді.

Түпкүлкілік американдықтарға әсері

Америка Құрама Штаттарының жергілікті халықтары Экономикалық мүмкіндіктер кеңсесі құрылған кезде оның негізгі иеленушілерінің бірі болды. 1964 жылы ОЭО-ның сол кездегі директоры Р. Сарджент Шрайвер доктор Джеймс Уилсонмен байланысып, оған Үндістан аумағындағы кедейлік мәселесіне толыққанды назар аударатын бөлімді басқаруды ұсынды. Доктор Уилсон келісімін берді және лауазымға келгеннен кейін «кішкентай ‘а’ белсендісі» және «үлкен ‘М’ манипуляторы» рөлінде әрекет ете бастады, федералды үкіметтің жергілікті халықтармен қарым-қатынас жүйесін өзгертуге тырысты, осылайша үндістердің саяси ықпалы артуына қол жеткізуді көздеді. ОЭО икемділігімен және шығармашылығымен мақтанатындықтан, жергілікті тайпаларға тікелей қаржыландыру мүмкіндігін берді. ОЭО-ның маңызды институты – қоғамдық әрекет бағдарламасы (CAP) болды, оған Конгресс «кедейлікке қарсы күресте ресурстарды жұмылдыратын және пайдаланатын бағдарлама» деген ерекше күшті миссиялық мақсат қойды. Америкалық үндістердің ұлттық конгресімен болған бейресми байланыс ОЭО-ға саяси күш берді, бұл олардың Үнді істері жөніндегі бюромен қарым-қатынасы шиеленіскеніне қарамастан, CAP бағдарламаларын қабылдауға көмектесті. Тайпалық CAP бағдарламаларының басым бөлігі мектепке дейінгі білім беруге (Head Start) және үй жағдайын жақсартуға жұмсалды. Білім беруді дамыту, заңдық көмек көрсету, денсаулық сақтау орталықтарын құру және экономикалық даму мәселелері де назарда болды. ОЭО-ның үндістерге қатысты жұмысындағы ең үлкен жетістіктердің бірі – Навахо аумағында болды. Rough Rock Demonstration School қауымдастықтың балаларына Навахо мәдениетін құрметтейтін және сақтайтын, сонымен қатар оларды көпшілік қоғаммен қарым-қатынас жасауға дайындайтын білім беруді ұсыну ниетімен құрылды. Мектепті Навахо халқы басқарды және федералды үкімет 19 ғасырдың соңында Үнді аумағындағы бес өркениетті тайпаның мектептерін (қазіргі Оклахома штаты) басып алғаннан бері толыққанды жергілікті халықтың басқаруындағы алғашқы мектеп болды. Rough Rock мектебінің табысы тікелей Навахо қоғамдық колледжінің (қазіргі Diné College) құрылуына әкелді, ол алғашқы заманауи тайпалық колледж болып табылады және уақыт өте келе отыздан астам жоғары білім беру мекемесіне дейін кеңейген қозғалыстың бастауы болды.