Кіріспе
Флетчер класының эсминшісі USS Killen (DD 593) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі.
USS Killen (DD 593), was a of the United States Navy.
Есімдес
Эдвард Киллен 1801 жылғы 5 мамырда "Энтерпрайз" шхунасында теңізші болып әскери-теңіз күштеріне қосылды. Ол оны Жерорта теңізіне алып жүрді, және 1803 жылғы 9 қарашада кеме шеберінің көмекшісіне өкімет берілді. 1804 жылғы 16 ақпанда лейтенант Стивен Декатурдың Триполи портына жасаған экспедициясына ерікті болып қатысып, Бірінші Барбарий соғысында Триполи қарақшылары қолға түсірген "Филадельфия" американдық фрегатын жоюға көмектесті. "Интрепид" кемесімен бұл міндетті сәтті орындағаннан кейін, Киллен 1806 жылғы 24 шілдеде қайтыс болғанға дейін "Энтерпрайз" кемесінде қызмет етті.
Құрылыс және іске қосу
Киллен 1943 жылдың 10 қаңтарында Вашингтон штаты, Бремертон қаласындағы Пуджет Саунд Теңіз кеме жасаушылығында суға түсірілді, Инез Коудри ханымның қамқорлығымен, ал 1944 жылдың 4 мамырында құрамына қабылданды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1944 жылғы 19 тамызда Киллен Порт-Анджелес қаласын тазартып, Перл-Харбордан конвойды сүйемелдеп шығып, 14 қыркүйекте Адмиралтейство аралдарының Манусына жетті. Оқу-жаттығулардан кейін эсминец 12 қазанда Сан-Педро шығанағына жеткен Орталық Филиппин шабуыл күштерімен бірге Голландиядан аттанды. Келесі 5 күн бойы ол Лейтедегі әскерлерге күндіз-түні оттық қолдау көрсетті және 21-і күні 30 минут ішінде жаудың үш артиллериялық позициясын басып тастады. Жапон теңіз күштері Лейте шығанағындағы шайқаста жағалауға түскен күштерге қарсы тұруға шешім қабылдағанда, Киллен эскадрильясы Суригао бұғазында жаумен шайқасты. 25 қазан күні таңғы сағат 03:25-те ол "Ямаширо" линкорға қарай бес торпеданы ұшырды. Бір торпеда соғып, оның жылдамдығын баяулатты, бұл басқа американдық эсминецтерге нысананы алу үшін маневр жасауға мүмкіндік берді. Лейте үшін жүздеген мың теңіздік шақырымды қамтыған кең ауқымды флоттық операцияларда АҚШ теңіз күштері жапон флотын тиімсіз күшке дейін әлсіретті, осылайша Жапонияға қарай және соғыстың аяқталуына қарай жылжуды үдетті. Киллен әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштерін қайта құрды. 1 қарашада Лейте жағалауында патрульдеу кезінде ол жеті жау ұшағынан шабуылға ұшырады. Эсминец төрт шабуылшыны жоқ қылды, бірақ шабуылшылардың бірінен келген бомба Килленнің сол жағына тиіп, 15 матросты қаза қылды. Сан-Педро шығанағы мен Мануста уақытша жөндеуден кейін, ол 15 қаңтарда күрделі жөндеу үшін Хантерс-Пойнтке (Калифорния) бағыт алды. 9 мамырда Манусқа оралғаннан кейін, эсминец келесі күні Филиппинде конвойды сүйемелдеу және патрульдеу міндетін орындау үшін аттанды. Киллен генерал Дуглас Макартурды "Мен қайтып келдім" деген сөздерін айту үшін тізбектегі барлық аралдарға жеткізген USS Nashville крейсерінің қорғаныс күштерінің бір бөлігі болды. Окинава маңындағы жылдам авиатасымалдаушылармен жұмыс істеуге қажетті күштік жүйесі болмағандықтан, Киллен оңтүстікке, крейсерлік флотпен бірге жіберілді. 10 маусымда ол шабуыл күштерімен бірге Бруней шығанағына (Борнео) кірді және жағалауға түсу алдында әскерлерге артиллериялық қолдау көрсетті. 15 маусымда жаттығуларды жалғастырды, ал 27 маусымда Баликпапанға (Борнео) оттық қолдау миссиясымен келді. Борнеодағы жаудың жағалаудағы артиллериялық батареяларын басып тастағаннан кейін, Киллен 14 шілдеде Манилаға келген кезде Тынық мұхитындағы соғыстың соңғы кезеңіне дайындалды. Ол екі аптадан кейін сол портты тастап, Алеут аралдарындағы Солтүстік Тынық мұхиты күштеріне қосылды. Жауынгерлік қимылдар тоқтатылғаннан кейін, эсминец Жапон аралдарындағы оккупациялық күштерге бекітілді. 31 тамызда Адактан шығып, Киллен Оминатода (Солтүстік Хонсю) орналасты және 14 қарашаға дейін оккупациялық күштерге қолдау көрсетті, содан кейін Пьюджет-Саундқа бағыт алды. Одан Сан-Диегоға жол тартты, 2 сәуірде жетті және 9 шілдеде 1946 жылы қызметтен босатылды.
Мақсатты кеме
1958 жылы атом бомбасын сынау кезінде мақсатты кеме ретінде пайдаланылды (Operation Hardtack I, WAHOO және UMBRELLA атылымдары). 1962 жылы кеме ядролық әсердің құрылымдық салдарына баға беру үшін Чесапик шығанағында жоғары жарылғыштық сынақтардан өтті. "Киллен" әскери-теңіз тізімінен шығарылып, 1963 жылдың қаңтарында Пуэрто-Риконың Виэкес аралының жанындағы ракеталық және артиллериялық оқулар үшін мақсатты кеме ретінде пайдалануға Рузвельт-Роудстағы АҚШ Әскери-теңіз базасына жіберілді. 1975 жылы шалшық шығанақта батып, қазірге дейін сол жерде жатыр. 1999 жылы Пуэрто-Рико теңіз археологы мен Джорджия университетінің экспедициясы "Киллен" қираған жерінде белгісіз шығу тегі мен мазмұны бар шамамен екі жүз темір баралын тапты. Тынық мұхитындағы ядролық сынақтар туралы үкіметтік сипаттамаларға сүйенсек, күтпеген ештеңе табылмады. Қорытындылай келе, баралар бұрынғы "Килленнің" мақсатты кеме ретіндегі қызметінде балласт ретінде және суға қалуын қамтамасыз ету үшін пайдаланылған, және ешқандай қауіп төндірмеген. UOR 2004 жылдың наурыз айындағы соңғы қорытындысында "Киллен" қоршаған ортаға минимал немесе ешқандай қауіп төндірмейді және теңіз жануарлары үшін жасанды риф ретінде қызмет ететіндіктен, оны қазіргі күйінде қалдыру керек деп мәлімдеді.
Марапаттар
Киллен Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызымен марапатталды.