Үндістандағы Мизо ұлттық фронты (MNF) – Мизорам аймақтық партиясы. Аштыққа қарсы қозғалыстан бастау алып, үкіметпен келісімге келді. Сайлауда үш рет жеңіске жетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандағы саяси партия
Political party in India
Мизо ұлттық майданы (MNF) – Үндістанның Мизорам штатындағы аймақтық саяси партия. MNF 1959 жылы Ассам штатының Мизо аудандарындағы ашаршылық жағдайына Үндістан үкіметінің немқұрайлылығына наразылық білдіру үшін Пу Лалденга құрған Мизо ұлттық ашаршылық майданынан туындады. 1966 жылы ірі көтеріліс ұйымдастырылып, одан кейін жылдар бойы жасырын қызмет атқарды. 1986 жылы Үндістан үкіметімен Мизорам келісіміне қол қойылып, оның арқасында бөлініс пен зорлық-зомбылықтан бас тартылды. Содан бері MNF сайлауға қатысып, Мизорам штатында үш рет үкімет құрды. Қазіргі таңда штаттың оппозициялық партиясы болып табылады, ал оның төрағасы Зораматханга – Мизорамның бұрынғы бас министрі.
The Mizo National Front ( MNF) is a regional political party in Mizoram, India. MNF emerged from the Mizo National Famine Front, which was formed by Pu Laldenga to protest against the inaction of the Government of India towards the famine situation in the Mizo areas of the Assam state in 1959. It staged a major uprising in 1966, followed by years of underground activities. In 1986, it signed the Mizoram Accord with the Government of India, renouncing secession and violence. The MNF then began contesting elections and has formed state government in Mizoram three times. It is currently the state's opposition party, with its president, Zoramthanga, as the Former Chief Minister of Mizoram.
Шығу тегі
1959 жылы Мизо таулы аймағы Маутамның салдарынан қирады. Бұл циклдық құбылыс бамбук өсімдіктерінің гүлдеуінен туындаған, егін жейтін егеуқұйрықтардың көбеюіне және одан әрі ашаршылыққа алып келді. Ал 1955 жылы Лалденга хатшысы болып сайланған Мизо мәдени қоғамы құрылды. 1960 жылғы наурыз айында Мизо мәдени қоғамының атауы "Маутам фронты" деп өзгертілді. 1959–1960 жылдардағы ашаршылық кезінде осы қоғам көмек талап етуде жетекшілік рол атқарды және халықтың барлық бөлігінің назарын өзіне аударды. 1960 жылдың қыркүйегінде Қоғам Мизо Ұлттық ашаршылық фронты (МҰАФ) деген атауды қабылдады. МҰАФ көптеген Мизо жастары күріш және басқа да қажетті тауарларды шалғайдағы ауылдарға тасымалдауға көмектескендіктен, зор танымалдылыққа ие болды.
In 1959, the Mizo Hills were devastated by the Mautam, a cyclic phenomenon where the flowering of bamboo plants result in a plague of crop eating rats, in turn causing a famine. Earlier in 1955, Mizo Cultural Society was formed, with Laldenga as its secretary. In March 1960, the name of the Mizo Cultural Society was changed to 'Mautam Front'. During the famine of 1959–1960, this society took lead in demanding relief and attracted the attention of all sections of the people. In September 1960, the Society adopted the name Mizo National Famine Front (MNFF). The MNFF gained considerable popularity as a large number of Mizo Youth assisted in transporting rice and other essential commodities to interior villages.
Жер асты қозғалысы
МНФФ бастапқыда Мизорамдағы қатыгез Маутам ашаршылығы кезінде халықтың ауыр күйзелісін жеңілдету үшін құрылған, 1961 жылғы 22 қазанда Мизо Ұлттық майданына (МҰМ) айналдырылды. Алғашқы сайланған басшылар: президент Лалденга, вице-президент Ж.Ф. Манлиана, бас хатшы Р. Ванламма және қазынашы Рохинга. Сол кездегі үнді билігінің ашаршылықты шешу жолдары халықты көңілсіздікке ұрындырды. Мизо халқы арасында сепаратистік және қарулы көтеріліс күшейді. 1966 жылы МҰМ үкіметке қарсы ірі көтеріліс ұйымдастырды, бірақ Мизо ауданының әкімшілік бақылауын иелене алмады.
The MNFF, which was originally formed to help ease the immense sufferings of the people during the severe Mautam Famine in Mizoram, was converted into Mizo National Front (MNF) on 22 October 1961. The first OB leaders elected were, President Laldenga, Vice President JF Manliana, General Secy. R. Vanlawma, and Treasurer Rochhinga and the ways in which the Indian authority of the day handled the famine left the people disillusioned. The wave of secessionist and armed insurrection was running high among the Mizos. In 1966, MNF led a major uprising against the government, but failed to gain administrative control of the Mizo district.
Бейбіт келісім
Бұл көтерілістің кезеңі 1986 жылғы 30 маусымда Мизо Ұлттық фронтының жер асты үкіметі мен Үндістан Үкіметі арасында Мизорам келісіміне қол қою арқылы аяқталды. Бейбіт келісім шарттары бойынша 1987 жылғы ақпанда Мизорамға штат мәртебесі берілді.
This chapter of insurgency finally came to a close with the signing of the Mizoram Accord on 30 June 1986 between the underground government of the Mizo National Front and the Government of India. Under the terms of the peace accord, Mizoram was granted statehood in February 1987.
Саяси партия
1987 жылғы Мизорам заң шығарушы жиналысына сайлаудан кейін Лалденга бас министр болды, бірақ партиядан шығулар салдарынан көп ұзамай билігін жоғалтты. 2003 жылғы сайлауда МНФ штаттағы 40 орынның 21-ін жеңіп, 132 505 дауыс (31,66%) алды. 2008 жылғы штаттық сайлауда партия Конгресске ұтылып, бар болғаны 3 орынға ие болды. 2013 жылғы штаттық сайлауға Мизорам халық конференциясымен одақтасып қатысып, 5 орын жеңіп алды, ал Конгресс 34 орынды жеңіп алды. 2023 жылғы штаттық жиналыс сайлауында партия Zoram People's Movement қозғалысына билікті жоғалтты.
After the 1987 Mizoram Legislative Assembly election, Laldenga became Chief Minister, but soon lost power due to defections in the party. In the 2003 elections MNF won 21 out of 40 seats in the state assembly, and got 132 505 votes (31.66%). The party was routed by the Congress in the 2008 state election, winning just 3 seats. It contested the 2013 state elections in alliance with the Mizoram People's Conference, and won 5 seats to the Congress's 34. The party lost power to the Zoram People's Movement during the 2023 state assembly elections.
Ұлттық сайлаудағы рөлі
2014 жылғы Лок Сабха сайлауында Мизорамдағы жалғыз мандатты ұтып алу үшін БЖП және тағы жеті партиямен бірігіп, «Біріккен Демократиялық Фронт» атты одақ құрды. МНФ 2014 жылдан 2023 жылға дейін Ұлттық Демократиялық Альянстың құрамында болды.
For the 2014 Lok Sabha elections, it formed an alliance called United Democratic Front with seven other parties including BJP, to contest the only seat in Mizoram. The MNF has been part of the National Democratic Alliance since 2014till 2023.
Мизорамның заң шығарушы жиналысы
Жыл Партия басшысы Жеңген орындар Орындықтардың өзгеруі Дауыс беру пайызы Дауыс берудің ауытқуы Нәтижесі 1987Лальденга 24 43.31% Жаңа 1989 10 35.29% 8.02% 1993Зораманга 40.41% 5.12% 1998 7 24.99% 15.42% 2003 31.69% 6.70% 2008 18 30.65% 1.04% Басқалары 2013 2 28.65% 2.00% 2018 21 37.70% 9.05% 2023 16 35.10% 2.6%
Year Party leader Seats won Change in seats Vote % Vote swing Outcome 1987Laldenga 24 43.31% New 1989 10 35.29% 8.02% 1993Zoramthanga 40.41% 5.12% 1998 7 24.99% 15.42% 2003 31.69% 6.70% 2008 18 30.65% 1.04% Others 2013 2 28.65% 2.00% 2018 21 37.70% 9.05% 2023 16 35.10% 2.6%