1924 жылғы Париж Олимпиадасы

Кіріспе

Париждегі көптүрлі спорттық жарыс, Франция

1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындары, ресми түрде VIII Олимпиада ойындары және сондай-ақ Париж-1924 деп белгілі, Францияның Париж қаласында өткен халықаралық көптүрлі спорттық жарыс болды. Ашылу салтанаты 5 шілдеде өтті, бірақ кейбір жарыстар 4 мамырда басталып кеткен еді. Бұл ойындар Парижде (1900 жылдан кейін) екінші рет ұйымдастырылды, соның арқасында Олимпиада ойындарын екі рет қабылдаған алғашқы қала атанды. 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өткізу үшін алты қала үміткерлік білдірді, нәтижесінде Париж Амстердам, Барселона, Лос-Анджелес, Прага және Рим қалаларынан басымдық алды. Шешім 1921 жылы Лозаннада өткен Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) XX сессиясында қабылданды. Ойындарға кеткен шығын 10 000 000 франкқа бағаланды. Кірістер 5 496 610 франк болса да, Олимпиада күн сайын 60 000-ға дейін жеткен көрермендерге қарамастан, ауыр зиянға ұшырады. АҚШ ең көп алтын және жалпы медальдарды жеңіп алды, оған 229 спортшы қатысты, ал Франциядан 401 спортшы өнер көрсетті.

Басты беттер

Футболдан алтын медальді ФИФА әлем чемпионаты ретінде таныған Уругвай ұлттық футбол құрамасы жеңіп алды. Ашылу салтанаты мен бірнеше спорттық іс-шаралар 1924 жылы 45 000 адам сыйымдылығы бар Колумб Олимпиада стадионында өтті. Бұл VIII Олимпиада Пьер де Кубертеннің төрағалығымен ұйымдастырылған соңғы Олимпиада болды. «Ұшқан финдер» ұзын қашықтыққа жүгіруде басымдық танытса, британдықтар мен американдықтар қысқа қашықтыққа жүгіруде көш бастады. Пааво Нурми 1500 м және 5000 м (олардың арасында бір сағат үзіліс болды) және кросс-контри жарысында жеңіске жетті. Вилле Ритола 10 000 м және 3000 м тік жарға қашықтықта жүгіруде жеңімпаз атанды, ал 5000 м және кросста Нурмиден кейін екінші орын алды. Албин Стенроос марафонда жеңіп алды, ал фин командасы (Нурми мен Ритоламен бірге) 3000 м және кросс-контри командалық жарыстарында жеңіске жетті. Британдық жүгірушілер Гарольд Абрахамс және Эрик Лидделл 100 м және 400 м жарыстарында бірінші орын алды. Лидделл 100 метрлік жүгіруден бас тартты, себебі ол жексенбі күні өтті және ол сенімді христиан еді. Олардың тарихы 1981 жылы түсірілген «От күймелері» фильмінде бейнеленген. Сонымен қатар, Дуглас Лоу 800 метрлік жарыста жеңіске жетті. Марафон қашықтығы 1908 жылы Лондон Олимпиадасында белгіленген қашықтықтан бері өзгермеді. 1924 жылғы Олимпиада ойындарында алғаш рет стандартты 50 метрлік бассейн, бөлінген жолдармен пайдаланылды. Жүзуші Джонни Вайсмуллер жүзуден үш алтын және су полосынан бір қола медаль жеңіп алды. Гарольд Осборн 1924 жылғы Олимпиада ойындарында биіктікке секіруден және онсайыстан алтын медаль алып, олимпиадалық рекордтарды жаңартты. Оның 6 фут 6 дюймдік биіктікке секіруі 12 жыл бойы олимпиадалық рекорд болып сақталды, ал онсайыста 7710.775 ұпай жинағаны әлемдік рекордты орнатты және оны «әлемдегі ең ұлы спортшы» деп атауға себеп болды. Франциялық фехтовальщик Роджер Дюкре бес медаль жеңіп алды, оның үшеуі алтын болды. Гимнастикадан 24 ер адам 10 ұпай жинады. Олардың 23-і қазір тоқтатылған арқанмен көтерілу жарысында осы ұпайға қол жеткізді. Альберт Сегуин осы жарыста 10 ұпай жинады, сондай-ақ, параллель тіректе де 10 ұпай алды. Олимпиадалық ұран «Citius, Altius, Fortius» (Жылдамдап, биіктеп, күштірек) Олимпиадада алғаш рет қолданылды. Бұрын оны Пьер де Кубертен құраған француз спорт федерациясы Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques қолданған. Де Кубертен бұл ұранды достасы Анри Дидоннан алған, ол 1891 жылы Париждегі жастар жиналысында сөйлеген сөзінде айтқан. Ирландия 1924 жылы Парижде өткен Олимпиадалық қозғалыста тәуелсіз мемлекет ретінде ресми түрде танылды және осы ойындарда Ирландия тәуелсіз мемлекет ретінде Олимпиада ойындарына алғаш рет қатысты. Бастапқыда Semaine des Sports d'Hiver («Қысқы спорт аптасы») деп аталған және 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарымен бірге өткізілген, 1924 жылдың 25 қаңтары мен 5 ақпаны аралығында Шамониде өткен спорттық жарыстар кейіннен Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) тарапынан I Олимпиадалық қысқы ойындар деп танылды. (1924 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары) Бұл Олимпиадалық ауылға ие болған алғашқы ойындар еді. 1924 жылғы жазғы Олимпиададағы өнер жарыстары Олимпиадалық өнер жарыстарының бірінші рет қатысушылардың бағалы бағалануымен өткізілді, бес санатта 193 қатысушы қатысты. Барлығы 14 медаль табысталды, бірақ музыкалық жарыста бірде-бір медаль берілмеді.

The Uruguay national football team won the gold medal in football which is recognized as a world championship by FIFA. The opening ceremony and several sporting events took place in the Olympic Stadium of Colombes, which had a capacity of 45,000 in 1924. This VIII Olympiad was the last one organised under the presidency of Pierre de Coubertin. The "Flying Finns" dominated the long distance running, while the British and Americans dominated the shorter events. Paavo Nurmi won the 1500 m and 5,000 m (which were held with only an hour between them) and the cross country run. Ville Ritola won the 10,000 m and the 3,000 m steeplechase, while finishing second to Nurmi on the 5,000 m and cross country. Albin Stenroos won the marathon, while the Finnish team (with Nurmi and Ritola) was victorious in the 3,000 m and cross country team events. The British runners Harold Abrahams and Eric Liddell won the 100 m and the 400 m events, respectively. Liddell refused to compete in the 100 metre dash because it was held on a Sunday and he was an observant Christian. Their stories were depicted in the 1981 movie Chariots of Fire. In addition, Douglas Lowe won the 800 metre competition. The marathon distance was fixed at , from the distance run at the 1908 Summer Olympics in London. The 1924 Olympics were the first to use the standard 50 m pool with marked lanes. Swimmer Johnny Weissmuller won three gold medals in swimming and one bronze in water polo. Harold Osborn won gold medals and set Olympic records in both the high jump and the decathlon at the 1924 Olympics. His 6' 6" high jump remained the Olympic record for 12 years, while his decathlon score of 7,710.775 points also set a world record and resulted in worldwide press coverage calling him the "world's greatest athlete". Fencer Roger Ducret of France won five medals, of which three were gold. In gymnastics, 24 men scored a perfect 10. Twenty three of them scored it in the now discontinued event of rope climbing. Albert Seguin scored a 10 here and also a perfect 10 on side vault. The Olympic motto Citius, Altius, Fortius (Faster, Higher, Stronger) was used for the first time at the Olympics. It had been used before by the Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques, a French sporting federation whose founding members included Pierre de Coubertin. De Coubertin took the motto from his friend Henri Didon, a Dominican priest who had coined during a speech before a Paris youth gathering of 1891. Ireland was given formal recognition as an independent nation in the Olympic Movement in Paris in 1924, and it was at these games that Ireland made its first appearance in an Olympic Games as an independent nation. Originally called Semaine des Sports d'Hiver ("Week of Winter Sports") and held in association with the 1924 Summer Olympics, the sports competitions held in Chamonix between 25 January and 5 February 1924 were later designated by the International Olympic Committee (IOC) as the I Olympic Winter Games. (1924 Winter Olympics)
These were the first Games to have an Olympic Village. The Art competitions at the 1924 Summer Olympics were the first time that the Olympic Art competitions were contested seriously, with 193 entries in five categories. A total of 14 medals were awarded, though none were given in the music category.

Спорт

1924 жылы Олимпиада бағдарламасына 17 спорт түрінен құралған 23 дисциплинадағы 126 шара кірді. Әр дисциплинадағы шаралар саны жақша ішінде көрсетілген.

Балалық шақ ойыны

Жастар спорты жарыстары мен іс-шаралары бағдарламасы – Jeux de L’Enfance – Олимпиада ұйымдастырушылары Ойындармен бірге, YMCA ұйымымен бірлесіп өткізілді. Келесі болашақ Олимпиада спорт түрлері көрсетілді:

Орындар

1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында он жеті спорттық нысан пайдаланылды. Стад де Коломбс 1938 жылы Италия мен Венгрия арасындағы ФИФА әлем чемпионатының финалына төрағалық етті. Нысан Спорт Сыйымдылығы Сілтеме. Багателле Поло 598 Бассен д'Аржентейль Есу 2,216 Камп де Шалон Ату (600 м еркін мылтық, жеке және командалық) 395 Фонтенбло Қазіргі заманғы бесқырлы (атпен жүгіру) Тізімде жоқ. Ипподром д'Отёй Ат спорты 8,922 Исси-ле-Мулино Ату (тұрпақ ату, командалық жарыс қоса алғанда) 41 Ле-Хавр Желкендесу 541 Ле Стад Олимпик де Реймс Ату (тұрпақ ату, жылдам нысана) 420 Ле Станд де Тир де Версаль Қазіргі заманғы бесқырлы (ату), Ату (25 м жылдам тапанша, жүгіргіш елік) 82 Мёлан-ан-Ивелин Желкендесу 389 Писин де Турель Суға секіру, Қазіргі заманғы бесқырлы (жүзу), Су спорты, Су полосы 8,023 Сент-Клауд Поло 7,836 Стад де Коломб Жеңіл атлетика, Велоспорт (жол), Ат спорты, Фехтование, Футбол (финал), Гимнастика, Қазіргі заманғы бесқырлы (фехтование, жүгіру), Регби, Теннис 60,000 Стад де Пари Футбол 5,145 Стад Першинг Футбол 8,110 Велодром д'Ивер Бокс, Фехтование, Ауыр атлетика, Күрес 10,884 Велодром де Винсен Велоспорт (трек) 12,750

Мұра

1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындары – Парижде өткен жазғы Олимпиада ойындарының екіншісі болды. 100 жыл өткен соң, қала 2024 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдайды, бұл қала үшін үшінші рет өткізілетін ойындар. 1924 жылғы Олимпиададан бір арена 2024 жылы қолданысқа енгізілуге жоспарланған. 1928 жылдан бері Stade Olympique Yves du Manoir деп аталатын, кеңінен жөнделген және көлемі кішірейтілген негізгі стадионда хоккей ойындары өтеді.

Соңғы тірі қалған бәсекелес

1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының соңғы тірі қатысушысы хорват жүзушісі Иво Павелич болды, ол 2011 жылғы 22 ақпанда 103 жасында дүние салды. Ол Хорватияның сол кезде бөлігі болған Югославия құрамасынан өнер көрсетті.