Кіріспе
USS S 16 (SS 121) - АҚШ Әскери-теңіз күштерінің S класты екінші топтағы (S 3 немесе "Үкімет") суасты кемесі болды.
USS S 16 (SS 121) was a second group (S 3 or "Government") S class submarine of the United States Navy.
Құрылыс және іске қосу
S 16 кемесінің шассисі 1918 жылдың 19 наурызында Коннектикут штатының Бриджпорт қаласындағы Lake Torpedo Boat Company компаниясымен салынды. Ол 1919 жылдың 23 желтоқсанында Арчибальд В. Макнейлдің әйелінің демеушілігімен суға түсірілді және 1920 жылдың 17 желтоқсанында қолданысқа берілді.
1921-1935 жылдар
1921 жылы 31 мамырда Нью-Лондоннан (Коннектикут штаты) шығып, S 16 18-ші су асты кемелер дивизиясына (SubDiv 18) қосылды және Панама каналы, Калифорния, Гавайи, Гуам арқылы Филиппин аралдарына бағытталды. Ол 1921 жылдың 1 желтоқсанында Кавитеге, Лусонға жетті. S 16 1922 жылдың 11 қазанында Кавиттен шығып, 14-28 қазан аралығында Гонконгқа сапар шекті және 1922 жылдың 1 қарашасында Кавитке оралды. 1923 жылдың 15 мамырында Маниладан шығып, Қытайдағы Шанхай, Янтай және Циньхуандао қалаларын аралады, содан кейін 1923 жылдың 11 қыркүйегінде Вусонг және Амой арқылы Кавитке қайта оралды. 1924 жылдың жазында ол Шанхай, Циньдао, Янтай және Циньхуандао қалаларына сапар жасады, ал 1924 жылдың 23 қыркүйегінде Филиппиндегі Олонгапоға оралды. 1924 жылдың 3 қарашасында Кавиттен шығып, 1924 жылдың 30 желтоқсанында Калифорниядағы Маре аралына жетті. S 16 1925 және 1926 жылдары Маре аралында болды, 1927 жылы Калифорния жағалауында жұмыс істеді, сондай-ақ 1927 жылдың шілде-тамыз айларында Гавайиге барды. 1928 жылдың ақпан айынан 1935 жылға дейін S 16 Панама каналы аймағында қызмет етті, бірақ 1933 жылдың 15 мамырынан 5 маусымына дейін Мэриленд штатының Балтимор қаласын да аралады. 1935 жылдың 25 қаңтарында Панама каналы аймағындағы Коко Солодан шығып, S 16 1935 жылдың 22 мамырында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында қызметтен босатылды.
1940-1944 жылдар
S 16 1940 жылы 2 желтоқсанда қайтадан қолданысқа енгізілді. Бермудаға және Панама каналы аймағына жасаған сапарлардан кейін, ол 1941 жылдың желтоқсанынан (АҚШ екінші дүниежүзілік соғысқа 7 желтоқсанда Перл-Харборға жасалған жапон шабуылынан кейін кірген кезде) 1942 жылдың наурызына дейін АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томас аймағында қызмет етті, содан кейін 1942 жылдың сәуірінен тамызына дейін Панама каналы аймағында болды. 1942 жылдың 13 шілдесінде ол Панаманың жанындағы Кариб теңізінде жүзіп келе жатқанда, АҚШ әуе күштерінің ұшақтары неміс U 153 суасты қайығына шабуыл жасаған кезде, оның жанына қателікпен құлаған бомбалардан зақымданып, суға бату мүмкіншілігінен айырылды және портқа жүзіп жетті. S 16 1942 жылдың қыркүйегінен 1944 жылдың маусымына дейін Нью-Лондон қаласында орналасқан болатын, ал операциялар Мэн штатындағы Каско шығанағында жүргізілді.
Пайдаланудан шығару және жою
S 16 1944 жылғы 4 қазанда қызметтен босатылды және Теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. 1945 жылғы 3 сәуірде Флорида штатының Ки-Уэст жағалауында мақсатты түрде батырылып, жойылды.
Қалдық
S 16 кемесінің қираған қалдықтары 265 фут (81 м) тереңдікте, тік күйде, оң жағына 20° бұрылып жатыр. Гольфстрім ағысы кеменің корпусынан өтеді, коралл өсуіне мүмкіндік бермейді және кемеге су астында түсуді қиын немесе мүмкін емес етеді. Кемеге бақылау мұнарасының алдында және артындағы үлкен люктер арқылы кіруге болады. Екі болат бұранданың да үсті омыртқасыз жануарлармен жабылыпты.
Әдебиетте
Эдвард Л. Бичтың 1955 жылғы «Run Silent, Run Deep» романында USS S 16 су асты кемесі бейнеленген. Романдағы оқиға бойынша, ойдан шығарылған S 16 кемесі ескіргендіктен қызметтен шығарылып, қайта жөнделіп, соғысқа дайындалады, содан кейін Польша Әскери-теңіз күштеріне тапсырылады.