Кіріспе
USS S 21 (SS 126) – 1921-1922 және 1923-1942 жылдары қолданыста болған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің S класты бірінші топтағы (S 1 немесе "Holland") су асты кемесі. 1928 жылы ол АҚШ кемесінің бортында теңізде жасалған алғашқы гравиметриялық өлшеулерді өткізді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Атлант мұхитында, Кариб теңізінде және Тынық мұхитында қызмет етті. АҚШ соғысқа қатысқаннан кейін Панама жағалауында жұмыс істеді. Содан кейін 1942 жылдан 1944 жылға дейін Корольдік теңіз күштерінде HMS P.553 ретінде қызмет етті.
USS S 21 (SS 126) was a first group (S 1 or "Holland") S class submarine of the United States Navy in commission from 1921 to 1922 and from 1923 to 1942. In 1928, she made the first gravimetric measurements ever made aboard a U. S. ship at sea. Prior to World War II, she operated in the Atlantic Ocean, Caribbean Sea, and Pacific Ocean, and after the United States entered the war, she operated off Panama. She then served in the Royal Navy as HMS P.553 from 1942 to 1944.
Құрылыс және іске қосу
S 21 кемесінің кілі 1918 жылдың 19 желтоқсанында Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Бетлехем кеме құрылысы корпорациясының Фор Ривер кеме жасау кешенінде қаланды. Ол 1920 жылдың 18 тамызында Томас Бакстердің әйелінің демеушілігімен суға жіберілді және 1921 жылдың 24 тамызында қолданысқа берілді.
1921-1928 жылдар
Нью-Лондоннан, Коннектикут штатынан операциялар жүргізгеннен кейін S 21 қызметтен шығарылды және 1922 жылғы 31 наурызда құрылысшысына қайтарылды. Теңіз күштері оны қайта сатып алғаннан кейін, S 21 1923 жылғы 14 қыркүйекте Коннектикут штатының Гротон қаласында қайта іске қосылды. S 21 одан кейін АҚШ-тың солтүстік-шығыс жағалауында қызмет етті. Ол сондай-ақ 1924 жылдың қаңтар және сәуір айлары аралығында Панама каналына, АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томасқа және Тринидадқа сапарлады; 1924 жылғы 25 қарашада Нью-Лондоннан шығып, 1925 жылғы 27 сәуірден 25 мамырға дейін Гавайиде болды, содан кейін 1925 жылғы шілдеде Нью-Лондонға оралды; 1926 жылғы ақпаннан сәуірге дейін Панама каналы аймағында міндетін атқарды; 1927 жылғы 20-дан 28 наурызға дейін Ямайканың Кингстон қаласына сапарлады; және 1928 жылғы ақпаннан сәуірге дейін қайтадан Панама каналы аймағында жұмыс істеді.
АҚШ-тың теңіздегі алғашқы ауырлық өлшеуіштері
Корольдік әскери-теңіз флотының су асты кемесі 1926 жылы теңізде алғашқы гравиметриялық өлшеулерді жасады, ал Карнеги ғылым институты кейіннен Құрама Штаттарға Кариб теңізінде доктор Феликс Андриес Венинг Майнез жасаған гравиметрді пайдаланып осындай өлшеулерді жүргізуді ұсынды. Мұндай өлшеулер үшін теңізде тек су астындағы су асты кемесінде ғана қол жетімді болатын тұрақтылық пен қозғалыссыздық қажет болды. Экспедиция үшін S 21 таңдалды, ол Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының, Америка Құрама Штаттарының жағалау және геодезиялық қызметінің, Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз обсерваториясының (гравиметриялық байқаулар үшін қажетті арнайы хронометрлерді ұсынған) және Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз гидрографиялық кеңсесінің көмегімен ұйымдастырылды. Майнез экспедицияға қатысты, ал Эльмер Б. Коллинз АҚШ Әскери-теңіз флотының гидрографиялық кеңсесін өкілдік ету үшін S 21 кемесіне мінгізілді, ал екі Eagle класындағы патрульдік кеме – USS Eagle 35 және USS Eagle 58 – көмекші кемелер ретінде қызмет етті. Экспедиция 1928 жылдың 4 қазанында Вирджиния штатының Хэмптон Роудс портынан шығып, Флорида штатының Ки-Уэст қаласына, Техастың Галвестон қаласына, Кубаның Гуантанамо шығанағына, АҚШ Виргин аралдарына және Пуэрто-Рикоға бағытталды, содан кейін 1928 жылдың 30 қарашасында Хэмптон Роудсқа оралды. S 21 тоқталған 49 гравиметриялық станцияның біріншісі болды. Гравиметриялық өлшеулермен бірге, АҚШ Әскери-теңіз флотының гидрографиялық кеңсесі жасаған картада жарияланған нәтижелермен дыбыстық тереңдік өлшеу жүргізілді.
1928-1941 жылдар
Гравиметриялық экспедициядан оралғаннан кейін S 21 АҚШ-тың солтүстік-шығыс жағалауындағы Нью-Лондоннан жұмысын жалғастырды. Ол 1929 жылдың наурыз-сәуір айларында және 1930 жылдың қаңтар-ақпан айларында Панама каналы аймағында да қызмет етті. 1930 жылдың 22 қазанында Нью-Лондоннан шығып, S 21 Панама каналы және Калифорния арқылы Гавайидегі Перл-Харборға өтті, ол жерге 1930 жылдың 7 желтоқсанында жетті. 1931 жылдан 1938 жылға дейін S 21 Перл-Харбордан жұмыс істеді, ал 1932 жылдың 18 қарашасынан 1934 жылдың 24 қаңтарына дейін резервте болды. 1938 жылдың 15 қазанында Перл-Харбордан шығып, S 21 Калифорния және Панама каналы арқылы Пенсильвания штатындағы Филадельфияға өтіп, 1938 жылдың 11 желтоқсанында келді. Жөндеуден кейін 1939 жылдың 25 наурызында Нью-Лондонға келді. Ол 1939 жылдың 1 маусымынан 1940 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Нью-Лондонда толық емес экипажбен болды, содан кейін толық экипажбен қайтадан толыққан күйіне келді.
Екінші дүниежүзілік соғыс
АҚШ 1941 жылғы 7 желтоқсанда Жапонияның Перл-Харборға жасаған шабуылынан кейін Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1941 жылғы 9 желтоқсанда S 21 Нью-Лондоннан Панама каналы аймағына бағыт алды. 1941 жылғы 19 желтоқсанда жеткеннен бастап, 1942 жылғы мамыр айына дейін Панама каналына жақын Тынық мұхитында қорғаныс патрульдерін жүргізді. Бірақ 1942 жылғы 24 қаңтардан 7 ақпанға жоспарланған екінші патрулі, 24 қаңтар кешкісінде PC 460 су асты кемесіне соқтығысып, S 26 су асты кемесінің қаза тауып, іздеу-құтқару операциясына қатысу үшін тоқтатылды. 1942 жылғы маусымда S 21 Нью-Лондонға қайта оралды. 1942 жылғы 14 қыркүйекте ол қызметтен босатылды.
Корольдік теңіз флоты
С 21 қайығы қызметтен шығарылған күні Ұлыбританияға берілді. HMS P.553 ретінде ол 1944 жылдың 11 шілдесінде Филадельфияда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтарылғанға дейін Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті.
Тарату
Ол қайтып келгеннен кейін, АҚШ Әскери-теңіз күштері S 21 қайығын нысана ретінде пайдаланды. Ол 1945 жылғы 23 наурызда Мэн штатының Кейп Элизабет жағасынан Атлант мұхитында 46 метр тереңдікте (150 фут) батырылды.