Рацлавицкая панорама: 19 ғасырдың сурет салу өнерінің ескерткіші
Racławice Panorama
Рацлавицкая панорама: Польшаның 19 ғасырдағы ең ірі суреті. Костюшко көтерілісіндегі шайқасты көрсетеді, Wrocław қаласында орналасқан. Көруге таңғажайып!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдың аяғындағы циклорамалық сурет
Late 19th century cycloramic painting
Рацлавце панорамасы (поляк тілінде: Panorama Racławicka) – Костюшко көтерілісі кезіндегі Рацлавце шайқасын бейнелейтін монументальді (15 × 114 метр) циклорамалық сурет. Ол Польшаның Вроцлав қаласында орналасқан. Бұл сурет 19 ғасырдың бұқаралық мәдениет жанрының сақталған санаулы мұраларының бірі және Польшадағы ең ескісі. Панорама дөңгелек пішінде жасалған, көрермен ортада тұрып, түрлі бұрыштардан әртүрлі көріністерді тамашалай алады. Суретте қолданылған ерекше перспектива және қосымша эффекттер (жарықтандыру, жасалма жер бедері) нақтылық сезімін тудырады.
The Racławice Panorama (Polish: Panorama Racławicka) is a monumental (15 × 114 meter) cycloramic painting depicting the Battle of Racławice, during the Kościuszko Uprising. It is located in Wrocław, Poland. The painting is one of only a few preserved relics of a genre of 19th century mass culture, and the oldest in Poland. The panorama stands in a circular fashion and, with the viewer in the center, presents different scenes at various viewing angles. A special kind of perspective used in the painting and additional effects (lighting, artificial terrain) create a feeling of reality.
Тарих
Идея Львовта (қазіргі Львов) суретші Ян Стикадан туындады, ол жобаға қатысуға әскери суретші Войцех Коссакты шақырды. Жоба, Польшаның тәуелсіздігін қорғауға бағытталған, бірақ нәтижесінде сәтсіз аяқталған Костюшко көтерілісінің танымал эпизоды – Рацлавице шайқасының 100 жылдығына арналған патриоттық естелік ретінде жоспарланды. Шайқас 1794 жылдың 4 сәуірінде Костюшконың (1746–1817) жетекшілігіндегі көтерілісшілер күштері мен шаруа еріктілері (орақтармен қаруланған) және генерал Александр Тормасов басқарған орыс армиясы арасында болды. Тәуелсіздігінен айырылған ұлт үшін осы жеңістің естелігі маңызды болды. 1894 жылы Львовта өткен жалпыұлттық көрме Стиканың идеясын іске асыруға мүмкіндік берді. Кенеп Брюссельде тапсырыс бойынша тоқылды, ал арнайы салынған ротонданың темір конструкциясы (Людвик Рамульттың жобасы) Венада жасалды. Львовтың Стрийский саябағында орналасқан ротонда 1893 жылдың шілдесінде дайын болды. Үлкен панорамалық сурет 9 айдың ішінде, 1893 жылдың тамызынан 1894 жылдың мамырына дейін салынды. Ресми ашылу 1894 жылдың 5 маусымында өтті. Рацлавице шайқасының панорамасы бастапқыда көп назар аударды және Львовқа көптеген туристерді әкелді. Жыл сайын шамамен 75 000 адам оны тамашалады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сурет Оссолинский институтының коллекциясының бір бөлігімен бірге Вроцлавқа (бұрынғы Германиядағы Бреслау) әкелінді. Коммунистік режим кезінде бұл тақырып саяси тұрғыдан сезімтал деп есептелгендіктен, ерікті комитеттердің суретті қалпына келтіру және көрмеге қою жөніндегі күш-жігері 1980 жылдың тамызынан кейін ғана сәтті аяқталды. 1985 жылдың 14 маусымында қайта ашылған ескі Львовтың маңызды көрнекті орны Вроцлавтың танымал туристік орталығына айналды. Мұнда қазіргі заманғы көрермендер бірегей иллюзиялық қойылымға қатысуға мүмкіндік алады. Бүгінде панорама жыл сайын шамамен 400 000 келушіні тартады.
The idea came from the painter Jan Styka in Lwów (currently known as Lviv) who invited battle painter Wojciech Kossak to participate in the project. The project was conceived as a patriotic commemoration of the 100th anniversary of the victorious Battle of Racławice, a famous episode of the Kościuszko Insurrection, a heroic but ultimately failed attempt to defend Polish independence. The battle was fought on 4 April 1794 between the insurrectionist force of regulars and peasant volunteers (armed with scythes) under Kościuszko (1746–1817) himself and the Russian army commanded by General Alexander Tormasov. For the nation which had lost its independence, the memory of this victory was important. The General National Exhibition in Lviv, in 1894, offered an excellent opportunity to realize Styka's idea. Canvas, woven to order, was bought in Brussels, the specially built rotunda's iron structure (designed by Ludwik Ramułt) in Vienna. The rotunda, located in Stryjski Park in Lwów, was ready in July 1893. The huge panoramic painting was executed within 9 months, between August 1893 and May 1894. The official opening was on 5 June 1894. Since the very beginning, the Panorama of the Battle of Racławice attracted enormous attention and brought crowds of tourists to Lwów. On average 75,000 viewers visited it every year. After World War II, the painting was brought to Wrocław (formerly Breslau in Germany) along with a part of the collection of the Ossoliński Institute. As under the communist regime, the subject was considered politically sensitive, the efforts to have the canvas restored and exhibited, undertaken by successive Volunteer Committees, were successful only after August 1980. Reopened on 14 June 1985, the major attraction of the old Lwów became an important tourist attraction of Wrocław. Here, contemporary viewers have an opportunity to participate in a unique illusionist spectacle. Today, the panorama attracts around 400,000 visitors annually.
Белгілі қонақтар
Австрияның Франц Иосиф I 1894 жылдың 8 қыркүйегінде Раклавице панорамасын тамашалап, "Таң қалдырады. Мені әсерге түсірді" ("Imposant. Es hat mich frappirt") деді. Тешен герцогы Чарльз бұл картина туралы: "Бұл мен көрген ең әдемі панорама" деген пікірін білдірді. Панораманы кейіннен тамашалаған көптеген қонақтардың ішінде Иоанн Павел II папасы, Нидерланды королевасы Беатрикс және 1980 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты Чеслав Милош та болды.
Franz Joseph I of Austria visited the Racławice panorama on 8 September 1894 and said, "Imposant. Es hat mich frappirt" ("Impressive. It has astonished me"). Archduke Charles, Duke of Teschen, said about this painting, "This is the most beautiful panorama I have ever seen." The many later guests who have visited the panorama include Pope John Paul II; Beatrix, the Queen of the Netherlands; and Czesław Miłosz, winner of the 1980 Nobel Prize for Literature.