Кіріспе

Коаксиалды кабельдегі сигналдар арқылы берілетін дыбыстық мазмұн. Кабельдік радио – үйлер мен кәсіпорындарға кабель арқылы радио хабар таратудың бір түрі. Бұл теледидар немесе телефон желісі үшін қолданылатын коаксиалдық кабель болуы мүмкін. Әдетте, кабельдік теледидар алғаш пайда болған кезде, яғни "қоғамдық антенналық теледидар" ретінде белгілі болғандағыдай, бір аймақта қабылдау қиын болатын эфирлік радиосигналдардың сапасын жақсарту мақсатында қолданылады. Дегенмен, тек кабельдік радио арналары да бар. Олар FM немесе AM форматында болуы мүмкін. Кабельдік радионың қолданылуы аймаққа қарай өзгереді – кейбір кабельдік теледидар жүйелерінде ол мүлдем болмайды, ал кейбіреулерінде сандық кабельдік жүйелерде оған ұқсас нәрсе ұсынылады. Сонымен қатар, кейбір станциялар видеобағдарламалар арасында аудионы фондық режимде ғана таратуы мүмкін. 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың аяғына дейін, MTS Stereo теледидар хабарларын тарату пайда болғанға дейін, кабельдік теледидар абоненттеріне қосымша кабельдік декодер ұсынылды. Ол радио қабылдағыштың FM антенна терминалына қосылып, белгілі бір жиіліктерде теледидар хабарларын аудиомен бірдей эфирге шығарды, бірақ FM стерео форматында бөлек жіберілді. Бұл, дәстүрлі жергілікті радио станцияларымен бірге, олардың жеке жиіліктерінде, кабельдік жүйенің жоғарырақ қабылдау антеннасын пайдалану арқылы максималды дыбыс айқындығын қамтамасыз етті. Мысалы, MTV аудиосы кабельдік радио жиілігінде ұсынылатын болса, кабельдегі монуральды дыбыста ойналатын бейненің теледидар аудиосы өшіріліп, стерео аудио радио қабылдағыш арқылы естілетін еді. Терминнің басқа да мағынасы бар – ол әдеттегі кабельдік "станциялар" форматындағы кез келген автоматтандырылған музыка ағыны.

Тарих

Сымдық радионың авторы поляк тегін психолог, философ, публицист және өнертапқыш Джулиан Охорович саналады. Ол электртехника, теледидар, фотография және химия салаларында көзге түсіп, қос мембраналы электромагниттік телефонды ойлап тапқан. 1880 жылы оның өнертабысы бойынша жасалған динамигі Париж операсындағы алғашқы дауыстау көрсетілімінде қолданылды.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы алғашқы «коммерциялық» кабельдік радиостанциясы Калифорниядағы CABL FM 108, Theta Cablevision жүйесінде, Батыс Лос-Анджелес және айналасындағы аймақтарға қызмет көрсетті. Ол 1972 жылдың 1 қаңтарында эфирге шықты, оны Брэд Собел басқарды және ол «прогрессивті топ 40» деп атаған музыка ойнатты. CABL FM 108 Собельдің алғашқы жобасы, K POT, 88.1 МГц жиілігіндегі FM станциясы, 1971 жылдың қараша айында Федералды байланыс комиссиясы (FCC) тарапынан тоқтатылғаннан кейін құрылды. Заңсыз станция үш күн бойы жұмыс істеді, содан кейін жабылды, және бұл оқиға Лос-Анджелес Таймс және Лос-Анджелес Геральд Экзаминер газеттерінің бірінші бетіне шықты. Theta Cablevision FM қосылымдары үшін қосымша ақы алғандықтан, CABL FM 108-нің потенциалды аудиториясы Cablevision-нің шамамен 100 000 абоненттік шаруашылығының ішінде 4700 мен шамамен 25 000 (Брэд Собелдің Billboard журналындағы мақаласында берген мәліметтеріне сүйенсек) аралығында болды. Алғашқы, тек кабельдік эфирдегі қоғамдық радиостанция – Лос-Анджелестің маңындағы Палос-Вердес қаласындағы CPVR болды. CPVR 95.9 Cable FM радиосы Times Mirror кабельдік жүйесінде орналасты, және оны бастапқыда екі негіздеушінің үйінде диджей болуды тәжірибеден өткізген жасөспірімдер тобы іске қосты. Ол кезде дәстүрлі хабар тарату жабдықтары тым қымбат болғандықтан, жас инженер Том Хьюитт электрондық құрылғылардың көп бөлігін дербес жасады. Марк Спир және Брэд Гарднер 1972 жылдың наурыз айынан бастап Ранчо Палос-Вердестегі Golden Cove сауда орталығындағы студиядан коммерциялық емес жастар ұйымы ретінде жұмыс істеді. Ол коммерциялық емес болғанымен, жергілікті қоғамдық радиостанциялардың шектеулеріне бағынбады, сондықтан коммерциялық жарнаманы қабылдап, шығындарды өтеуге мүмкіндік алды. Қызметкерлер мен аудитория өте іздік демографиялық топтың бөлігі болғандықтан (көптеген диджейлер тіпті жүргізуге жасы жетпеген), сол кездегі жарнама берушілер, мысалы, концерттік промоутер Pacific Presentations және жергілікті дискі дүкендері, CPVR-дің тартқан осындай маңызды демографиялық тобына (ерлер/әйелдер, 13-24 жас) жету үшін жарнама уақытын сатып алуға асықты, бұл CPVR-ге операцияларын жалғастыруға және студияларын кеңейтуге көмектесті. Грег МакКлюр (ә.қ. Айзек О. Ззизкс), Джим Сидерис, Харв Лейзер, Дэвид Зислис, Ричард Хоуэр, Тони Фасола, Дейв Чренко (ә.қ. Джонни Эйс), Керри Дулин, Лиан Бенсон, Лорейн Дехтер, Клайд Стэнтон (ә.қ. Сертификатталған Клайд) және Кэти Бауэр – станцияның аңызға айналған стилін және дыбысын жасауға көмектескен жас диджейлердің кейбірі болды. Cable 108-ден айырмашылығы, CPVR FM диапазонында ғана емес, сонымен қатар стереода болды және кабельдік жүйенің «жарнамалық» арнасында (3-арна) көрсетілді. Станция екі жылдай «кабельдік» рок-н-роллды бағдарламалағанмен, CPVR көбінесе Брюс Спрингстин және Queen сияқты жаңа таланттарды жариялап, Pink Floyd-тың The Dark Side of the Moon және Procol Harum-ның Grand Hotel сияқты маңызды альбомдарды кейде Лос-Анджелес станциялары оларды бірнеше апта бұрын таратқаннан кейін премьераға шығарды. Бастапқыда жұмыс істегендердің көптегені бұқаралық ақпарат құралдарында мансап жасады. (Негіздеуші Брэд Гарднер төрт рет «Эмми» сыйлығына ұсынылып, екі рет жеңіп алды – «Доктор келді» атты музыкалық бейне үшін және «Ат дәрігері» атты ветеринариялық шоу үшін. Оның қалған екі номинациясы режиссура және дыбыс режиссурасы үшін болды.) Осы шағын қоғамдық рок-н-ролл радиостанциясы оған қатысқандар мен тыңдағандар үшін олардың жүректерінде және саналарында ерекше орын алады, көбінесе KMET, KPPC, KWST, KRLA, KROQ FM және KNAC сияқты легендарлық оңтүстік Калифорния радиостанцияларымен бірге талқыланады. Бір кезде Калифорнияда және АҚШ-тың басқа жерлерінде кабельдік радиостанциялар пайда болды, олардың көпшілігі жоғары мектептер мен/немесе колледж студенттері басқарды. CCIA, Калифорнияның Валенсия қаласындағы Калифорния өнер институтының кампусындағы кабельдік радиостанциясы – оның бір мысалы. Бірақ бұл стансалардың негізін қалаушылар қартайған сайын, олардың орнын алмастыратын ешкім болмады. Ақырында барлық радиостанциялар істен шықты. Бүгінде колледждер мен қоғамдық ұйымдар «кабельдік» радиостанция құруды ойлаған болса, қазір олар интернет-радиостанция құруды көздеп отыр. Шығыс жағалауда ең танымал коммерциялық кабельдік радиостанция WLHE болды, ол 1979 жылы Массачусетс штатының Вобурн қаласында басталды. Бұл станция 1979 жылдан 1987 жылға дейін елдегі алғашқы коммерциялық кабельдік радиостанция болды. Оны иесі және басқарушысы Ларри Хабер іске қосты. Фрэнк Палацци мен Алан Рупа алғашқы диджейлер болды. Палацци Фрэнк Фитц деп танылса, Алан Рупа Алан Джеймс деп танылды. Мырза Хабер өз атымен танылды. Басқа диджейлер Джим Фронк (ә.қ. Джим Джейкобс), ескі әндерге сарапшы Чак Стивен, кантри музыкасына сарапшы Глен Эванс, инди-рокқа сарапшы Марк Сойер және джазға сарапшы Скотт Каванаг (ә.қ. Скотт Роджерс) болды. Ларри Хабер станцияның алғашқы президенті және бас директоры болды, Палацци бағдарлама директоры қызметін атқарды, ал Рупа музыка директоры болды. Станция тек Массачусетс штатының Вобурн, Вилмингтон, Стонехэм, Норт Ридинг және Биллерика қалаларындағы Continental Cablevision-нің 6-арнасында ғана естілді.

Канада

Канадада Канаданың радиотелевизия және телекоммуникациялар комиссиясы бұрын көптеген кабельдік компаниялардан кабельдік FM қызметін ұсынуды талап еткен; мұндай компаниялар барлық жергілікті AM радиостанцияларын кабельдік FM сигналдарына ауыстыруға міндетті болған. Комиссия қазір тек университет, қоғамдық, халықтық радиостанциялар мен әрбір ресми тілдегі бір CBC радиостанциясын жергілікті кабельдік компаниялар арқылы, кабельдік FM немесе цифрлық кабельдік аудио арналары арқылы ұсынуды талап етеді.

Солтүстік Корея

Солтүстік Корея 1940 жылдан бері "Үшінші таралым" деп те аталатын кабельдік радио жүйесіне ие, және 1975 жылы барлық қалалар мен ауылдарды қамтығаны жарияланды. Солтүстік Кореяның байланыс министрлігі басқаратын және музыка, жаңалықтар мен білім беру бағдарламаларына бағытталған "Үшінші таралым" 1980-жылдардан бері жаңа тұрғын үйлерде міндетті түрде орнатылады, сондай-ақ кейбір кеңселерде және қоғамдық жерлерде орнатылған динамиктер арқылы да таратылады.

Ұлыбритания

Ұлыбританиядағы ең алғашқы кабельдік радиостанциялар – Темзмидтегі «Радио Темзмид» (Оңтүстік-Шығыс Лондон) және Суиндондағы «Радио Суиндон Вьюпоинт» (Уилтшир) болды. Алғашқы BBC радиостанцияларының кабельдік таратылымдары (тікелей қабылдау мүмкін болмаған аймақтарда) 1920 жылдардың соңына дейін жетеді.

Австралия

Мельбурн қаласының Сент-Килда ауданында 1954 жылдың наурызынан 2010 жылдың шілдесіне дейін сенбі-жексенбі күндері мен мерекелерде жұмыс істеген 3SA деп аталатын жергілікті радиостанция болған.

Сингапур

Rediffusion Singapore – 1949 жылдан 1980-жылдарға дейін аралда ағылшын және қытай тілдерінде хабар тараған танымал кабельдік радио қызметі болды. Қазір ол DAB+ арнасында хабар тарататын абоненттік цифрлық радио қызметі.

Мальта

Rediffusion Malta 1935-1975 жылдар аралығында аралдағы танымал кабельдік радио қызметі болды, ағылшын және мальта тілінде хабар таратты. 1975 жылы қызмет ұлттықтандырылып, 1989 жылғы 31 қаңтарда жабылды. Қазір Мальта радиосының бөлігі болып табылады.