Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдіктер туысы. Омыртқасыздарда параподиум (гр. para – жанында, асып түсу + podia – аяқтар; параподия) – денеден шығып тұрған бүйірлік өскіндер немесе ілгектілер. Параподиялар көбінесе шаңқан құрттарда кездеседі, онда олар жұпталған, буынсыз бүйірлік өскіндер болып табылады және шаеталарды ұстайды. Теңіз қабықшалылары мен теңіз жұмсақ денелілерінің кейбір топтарында «параподиум» сөзі бүйірлік етті ілгектілерді білдіреді. TOC
the genus of plants
In invertebrates, the term parapodium (Gr. para, beyond or beside + podia, feet; : parapodia) refers to lateral outgrowths or protrusions from the body. Parapodia are predominantly found in annelids, where they are paired, unjointed lateral outgrowths that bear the chaetae. In several groups of sea snails and sea slugs, 'parapodium' refers to lateral fleshy protrusions. TOC
Анелид параподия
Полихеталы анелидтердің көпшілігі дене осі бойымен сегменттер бойынша орналасқан жұпталған, ет тәрізді параподияларға ие. Параподиялардың мөлшері мен пішіні әртүрлі, олардың газ алмасу, бекіну, қорғану және қозғалыс сияқты түрлі функцияларды атқаруына байланысты.
Most species of polychaete annelids have paired, fleshy parapodia which are segmentally arranged along the body axis. Parapodia vary greatly in size and form, reflecting a variety of functions, such as gas exchange, anchorage, protection and locomotion.
Жалпы сипаттама
Полихеталардағы параподиялар бір шоғырлы (бір шоғырдан немесе рамустан тұрады) болуы мүмкін, бірақ көбінесе екі шоғырлы (екі шоғырдан немесе рамиден тұрады). Екінші жағдайда, жоғарғы шоғырлар нотоподия, ал төменгі шоғырлар нейроподия деп аталады. Нейроподиялар да, нотоподиялар да өте ерекше және түрлі-түрлі болатын шашалардың (сәйкесінше нейрошашалар мен нотошашалар) жиынтығын қамти алады. Әр шоғырда бір қалың ішкі шаша, ацикула деп аталады, ол жақсы дамыған параподияны қолдау үшін пайдаланылады. Нотоподиялар мен нейроподиялар сондай-ақ циррилерді де алып жүреді, олар параподияның сым тәрізді өскіндері болып табылады. Кейбір топтарда, мысалы, қабықты құрттарда (мысалы, Polynoidae), жоғарғы цирри қабыққа (немесе элитронға) айналады. Көптеген түрлерде алдыңғы сегменттер бас аймағы мен простомиумға мамандануы мүмкін, бұл осы параподиялардың өзгеруіне, шашалардың жоғалуына және циррилердің алға қарай бағытталған сезімтал циррилерге дейін созылуына әкелуі мүмкін.
Parapodia in polychaetes can be uniramous (consisting of one lobe or ramus) but are usually biramous (two lobes or rami). In the latter case, the dorsal lobes are called notopodia and the ventral lobes neuropodia. Both neuropodia and notopodia may possess a bundle of chaetae (neurochaetae and notochaetae respectively), which are highly specific and greatly diversified. A single stout internal chaeta, called an acicula, may be present in each lobe, which are used to support well developed parapodia. Notopodia and neuropodia can also bear cirri which are tentacle like projections of the parapodia. In some groups, such as the scale worms (e. g. Polynoidae), the dorsal cirrus is modified into a scale (or elytron). In most species, the anteriormost segments may be specialised into the head region and prostomium, which can result in the modification of those parapodia, loss of chaetae and elongation of the cirri into anterior facing tentacular cirri.
Параподиумның құрамдас бөліктерінің сөздігі
Компоненттің сипаттамасы Дорсальды цирр – нотоподиумнан өсетін цирр; қабық құрттарында қабыққа (немесе элитронға) айналуы мүмкін. Нейроацикулум – нейроподиумның ішкі тірегіш шашасы (ацикула). Нейрошашалар – нейроподиумның шашалары. Нейроподиум – құрсақ бөлігі. Нотоацикулум – нотоподиумның ішкі тірегіш шашасы (ацикула). Нотошашалар – нотоподиумның шашалары. Нотоподиум – арқа бөлігі. Құрсақ циррі – нейроподиумнан өсетін цирр.
Component Description Dorsal cirrus Cirrus extending from the notopodium; can be modified into a scale (or elytron) in scale worms. Neuroaciculum Stout internal supporting chaeta (acicula) for the neuropodium Neurochaetae Chaetae of the neuropodium Neuropodium Ventral lobe Notoaciculum Stout internal supporting chaeta (acicula) for the notopodium Notochaetae Chaetae of the notopodium Notopodium Dorsal lobe Ventral cirrus Cirrus extending from the neuropodium