Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мүсінші Александр Фимистер Проктор (27 қыркүйек 1860 – 5 қыркүйек 1950) – американдық мүсінші, замандастары арасында елдің ең көрнекті жануарлар мүсіншесі ретінде танылған.
American sculptor
Alexander Phimister Proctor (September 27, 1860 – September 5, 1950) was an American sculptor with the contemporary reputation as one of the nation's foremost animaliers.
Туу және ерте жылдары
Проктор 1860 жылдың 27 қыркүйегінде Онтарионың Босанкетінде, Онтарионың Аркона ауылына жақын жерде, Эри және Велланд каналдарында жұмыс істеген мердігердің қызы Тирза Смит (1832 жылы туған) мен Александр Проктордың (1822–1904 жылға дейін тірі) ұлы ретінде дүниеге келді. Отбасы 1866 жылы Канададан Айоваға, ал Александр он бір жасқа толғанда Денверге көшіп келді. Шекарада өскен Проктор ерте жасынан-ақ шебер ағаш өңдеуші және аңшы болып қалыптасты – бұл қызығушылықтар өмірінің соңына дейін сақталды. "Бакскиндегі мүсінші" атты автобиографиясында ол алғашқы аю мен бұғысын өлтіру туралы жазуға көп көмескі сія жұмсайды және алғашқы маңызды тапсырысын алуға да ошашаң қуаныштанғандай көрінеді. Проктор Роки таулары арқылы саяхаттарына қарумен қатар қарындаш пен сурет салу үшін дәптер алып жүретін. Аңшы ретінде ол әрқашан қаруының көзқарасына ілінген жануарларды өлшеуге, суретке түсіруге және кейде тіліп зерттеуге тырысты. Осы ерте зерттеулер оның сол кездегі ең ізделісті және беделді жануарлар суретшісі болуына көмектесті. Ол әлі де қиын Колорадода өнер сабақтарын беретін ұстазды таба алды, оның алғашқы суреттеріне үлкен мүйізді қойлар, бұғылар, аюлар және 1868 жылдың қараша айында Денверде болған заңнан тыс Л. Х. Масгроувтың дарға асылуы кірді.
Proctor was born on September 27, 1860 in Bosanquet, Ontario, near the village of Arkona, Ontario, the son of Thirzah Smith (born 1832), herself daughter of a contractor on the Erie and Welland Canals, and Alexander Proctor (1822–alive 1904). The family left Canada in 1866 and moved to Iowa and then to Denver, Colorado, when Alexander was eleven. Growing up on the frontier, Proctor early developed into a skilled woodsman and hunter—interests that remained with him for the rest of his life. In his autobiography, Sculptor in Buckskin, he spends as much ink, and seems to be as excited about killing his first bear and elk as he is about obtaining his first major commission. Along with his gun, Proctor took pencils and a sketching pad with him on his trips through the Rocky Mountains. As a hunter he always was careful to measure, draw, and sometimes dissect the animals that had crossed his gun sights. These early studies helped propel him to the position of one of the most sought after and respected animaliers of his day. He was fortunate to find an art instructor in the still rough and tumble Colorado, where his early drawings included big horn sheep, elk, bears, and the lynching of outlaw L. H. Musgrove, which occurred in Denver in November 1868.
Нью-Йорктегі және Париждегі зерттеулер
1885 жылы Проктор Колорадода сатып алған шаруашылығын сатып, түскен ақшаны Нью-Йорк қаласына көшіп, өнерді оқу мақсатымен пайдаланды. Ол алдымен Ұлттық дизайн академиясына қабылданды, онда сурет салу және бояу өнерін оқыды, содан кейін Нью-Йорктегі Өнер студенттері лигасына қабылданды, мұнда мүсікке деген қызығушылығы артып, дамыды. Оның жануарларды қозғалыста бейнелеу қабілеті, оларды іздеу кезінде алған тәжірибесімен қатар, американдықтардың мәдениетіне деген қызығушылығы Проктор үшін ұзақ және сәтті мансапқа жол ашты. Көптеген замандастары сияқты, Проктордың өз заманының ең көрнекті мүсіншілерімен жұмыс істеу мүмкіндігі, сонымен қатар үлкен, бірақ уақытша туындыларын жасау мүмкіндігі 1893 жылы Чикагода өткен Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде туды. Кейін Прокторға батыс тақырыбындағы әртүрлі туындылар жасау тапсырылды, көбінесе жергілікті жануарлардың мүсіндері, сондай-ақ ковбой мен үндістердің бейнелері, олар оның кейінгі «Жылқыны мінген ер» және «Соғыс жолында» атты туындыларының бастауы болды, екеуі де Денверде сақтаулы. Проктор оқуын жалғастыру үшін Парижге көшті. Ол осы кезеңде Август Сент-Годенге қазір Чикагода орналасқан генерал Джон Логанға арналған ескерткішті жасауға көмектесті. 1896 жылы ол Ринехарт стипендиясын жеңіп алып, Жан Антуан Инжалберт және басқалармен бірге Парижде төрт жыл бойы жұмыс істеуге және оқуға мүмкіндік алды. 1899 жылы Америкаға оралған кезде Проктор сәндік өнер дәстүрін жақсы меңгерген еді.
In 1885 Proctor sold a homestead that he had acquired in Colorado and used the proceeds to move to New York City with the intention of studying art. He enrolled first in the National Academy of Design where he studied drawing and painting, and later, at the Art Students League of New York, where his interest in sculpture came to the fore. His ability to capture animals in action, garnered in part from his days tracking them, coupled with his interest in all things Native American, opened a niche for Proctor, one that he parlayed into a long, successful career. As with many of his contemporaries, Proctor's opportunity to work with some of the greatest sculptors of his day, coupled with the opportunity to create his own large, albeit temporary, pieces presented itself in the guise of the World Columbian Exposition of 1893 in Chicago. Proctor later was called upon to produce works of various Western themes, mostly figures of native animals, but also a cowboy and Indian that were to form the genesis of his later works, The Bucking Bronco and On the War Trail, both found in Denver. Proctor moved to Paris to continue his studies. During this period he assisted Augustus Saint Gaudens in the creating of the General John Logan Memorial, now in Chicago. In 1896 he won the Rinehart Scholarship which allowed him to work and study in Paris for four years under Jean Antoine Injalbert and others. By the time he returned to America in 1899 Proctor was well versed in the Beaux Arts tradition.
Нью-Йоркке қоныстандым
Нью-Йоркке көшіп келгеннен кейін Проктордың шығармашылығы өнімді болды; оның осы кезеңдегі туындыларының арасында Орталық паркпен шектесетін Гранд Армия алаңындағы Уильям Текумсе Шерманның астындағы жылқының мүсіні бар. (1903 жылғы ат мүсінінің көп бөлігін Август Сент-Годенс жасаған; орнатудың архитекторы Чарльз Фоллен МакКим болды.) 1909 жылдың қыркүйегінде Прокторға Вашингтондағы 16-шы көшедегі көпірге төрт үлкен қола жолбарысын жасау тапсырылды. Бұл ғимарат қазір жоқ болғанымен, ол сол кездегі көрнекті сәулет фирмасы мен ең ірі жабайы табиғат мүсіншісі арасындағы қызықты ынтымақтастықты білдірді. 1922 жылы осы студиядан Проктор Теодор Рузвельттің атқа отырған мүсінінің үлгісін аяқтады. Мүсінді Рузвельт пен Проктордың көп жылдық досы Генри Уолдо Ко тапсырыс берді. Коу Проктордың «Теодор Рузвельт, Батыл шабандоз» мүсінін Портленд қаласына сыйға тартты. Бұл мүсіннің тағы екі нұсқасы Солтүстік Дакота штатының Мандан және Минот қалалары үшін жасалды, ал Проктордың қайтысынан көп жылдар өткен соң, 2005 жылдың 29 қазанында Нью-Йорктің Ойстер Бэй қаласында осы қалыптан құйылған тағы бір мүсін ашылды. Оның туындылары 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының өнер сайысындағы мүсін көрмесінің де бөлігі болды.
Proctor's output after he moved to New York City was prolific; among his creations in this period was the sculpture of the horse underneath William Tecumseh Sherman in Grand Army Plaza, bordering Central Park. (Most of the 1903 equestrian statue was by Augustus Saint Gaudens; the architect of the installation was Charles Follen McKim.) In September 1909, Proctor was commissioned to design four large bronze tigers for the 16th Street Bridge in Washington, D. C. While the building no longer exists, it did represent an intriguing collaboration between the preeminent architecture firm and one of the leading sculptors of wildlife of the day. From this studio in 1922 Proctor completed a model of an equestrian statue of Theodore Roosevelt. The sculpture was commissioned by Henry Waldo Coe, a long time friend of both Roosevelt and Proctor. Coe donated Proctor's sculpture, Theodore Roosevelt, Rough Rider, to the city of Portland, Oregon. Two other versions of this sculpture were created for the cities of Mandan and Minot, North Dakota, and yet another sculpture cast from the same mold many years after Proctor's death was dedicated in Oyster Bay, New York, on October 29, 2005. His work was also part of the sculpture event in the art competition at the 1928 Summer Olympics.