Кіріспе
Грок, сондай-ақ от құмы және шамотта деп те аталады, бұл әдетте ұсақталған және ұнтақталған қыш сынықтарынан жасалған шикізат. Ол керамикалық бұйымдар жасамас бұрын шикі балшықты қатаңдату үшін оған қосылады. Гроктің құрамында кремний мен алюминийдің мөлшері жоғары. Ол көбінесе ұнтақ немесе кесектер түрінде қолданылады және Coade тасының маңызды құрамы болып табылады.
Grog, also known as firesand and chamotte, is a raw material usually made from crushed and ground potsherds, reintroduced into crude clay to temper it before making ceramic ware. It has a high percentage of silica and alumina. It is normally available as a powder or chippings, and is an important ingredient in Coade stone.
Өндіріс
Ол таңдалынған отқа төзімді сазды жоғары температурада күйдіріп, ұнтақтау және белгілі бір бөлшек мөлшеріне иелену үшін іріктеу арқылы өндіріледі. Басқа бір өндіріс әдісі - құмыралардың қолданылуы. Бөлшектердің мөлшері әдетте, саз денесін дайындауға қолданылатын басқа шикізаттарға қарағанда ірілеу болады. Ол кезекті және төмен тығыздыққа ие.
Қасиеттері
Грог құрамында кемінде 40% алюминий, кемінде 30% кремний, максималды 4% темір(III) оксиді, барлығы 2% кальций оксиді мен магний оксидінің қосындысы бар. Оның балқу температурасы шамамен 1780 °C (3236 °F) құрайды. Суды сіңіру деңгейі максималды 7%. Оның жылулық кеңею коэффициенті 5,2 мм/м, ал 100 °C температурада жылу өткізгіштігі 0,8 Вт/(м·К), 1000 °C температурада 1,0 Вт/(м·К) болады. Оны болат оңай ылғалдамайды. Сумен араластырмас бұрын, шикі балшыққа (құрғақ күйде) шамамен 20% грог қосылады. Грогты балшыққа қосудың екі негізгі мақсаты бар: 1) керамикалық бұйымды өңдеу және кептіру кезінде оның пластикалық қасиеттерін төмендету арқылы жарылудың алдын алуға көмектеседі; 2) отта күйдіру кезінде, әсіресе температураның күрт өзгеруі кезінде, керамикалық бұйымды жылулық соққыдан қорғайды, әйтпесе бұйым сынуы мүмкін. Грогтың орнына керамикада құрғатылған және іріктеуден өткізілген жылқы тыңайтқышы, құрғақ өзен арналарынан жиналған және скрининг арқылы іріктелген құм, немесе ұсақ ұнтақталған тақта тас қолданылады. Кейбіреулері вулкандық күлді пайдаланады. Ал кейбір табиғи балшықтарда бастапқыда "табиғи қоспа" болады, сондықтан осы балшықты қолданатын шеберлер қосымша қоспа салмайды. Орта және Оңтүстік Еуропада грог отқа төзімді шамотт кірпіштерін және камин, ескі және өнеркәсіптік пештерді салуға арналған цементті дайындау үшін, сондай-ақ жоғары температурада қолданылатын герметиктер мен жабысқыштардың құрамында қолданылады. Шамотттан жасалған пицца тасы – шаруашылықта қолданылатын кең таралған мысал. Тас жылуды жақсы сіңіретіндіктен, оны үй пешінде пицца немесе нан пісіруге болады. Бұл тегіс пісіруге мүмкіндік береді деп есептеледі. Әдеттегі үй пеші есігі ашылғанда суынады, ал тас ыстық күйінде қалып, тегіс пісіруді қамтамасыз етеді. Тағы бір артықшылығы – тас ылғалды сіңіріп, пісіруді құрғақ етуге көмектеседі.
Археология
Археологияда "грог" – кез келген түріндегі күйдірілген керамика сынықтары, олар күйдірілмеген сазға қоспа ретінде қосылады. Еуропаның қола дәуіріне тән бірнеше керамика түрлері олардың құрамындағы грог қоспаларына сүйене отырып жіктеледі. Сазға грог қосу практикасы көптеген мәдениеттерде кең таралған, және ол Хай Гаонның (939–1038) еңбектерінде де кездеседі. Ол 189 жылы жинақталған Мишнаға түсіндірме жазып, былай деді: "харсит [= грог], олар [керамика сынықтарын] ұнтақтап, одан саз жасайтын нәрсе [иврит тілінде] харсит деп аталады".