Кіріспе

ARP (Autoradiopuhelin, "автомобиль радио телефоны") Финляндиядағы алғашқы коммерциялық қоғамдық ұялы телефон желісі болды. Технология нөлдік буынға (0G) жатады, себебі оның жасушалары болғанымен, олардың арасында жылжу үздірілмейтін болған жоқ. Желі 1968 жылы ұсынылып, құрылысы 1969 жылы басталды. 1971 жылы іске қосылып, 1978 жылы 140 базалық станция арқылы 100% географиялық қамтуға жетті. ARP желісі 2000 жылдың соңында NMT 900 желісімен бірге тоқтатылды. ARP табысты болды және үлкен танымалдыққа ие болды (1977 жылы 10 800 абонент, ал 1986 жылы 35 560-қа жетті), бірақ қызмет уақыт өте келе тым ауыр жүктелді және біртіндеп жаңа NMT технологиясымен алмастырылды. Дегенмен, ARP біраз уақыт бойы 100% қамтуды қамтамасыз еткен жалғыз ұялы телефон желісі болды және көптеген арнайы пайдаланушылар тобында танымал болды. ARP 150 МГц жиілігінде жұмыс істеді (147,9 – 154,875 МГц диапазонында 80 канал). Жарнама қуаты 1 ватттан 5 ваттқа дейін ауытқып отырды. Бастапқыда тек жартылай дуплекс байланысы қолданылды, яғни дауысты қабылдау мен тарату бір уақытта мүмкін болмады. Кейін толық дуплексті автомобиль телефондары енгізілді. Аналогтық болғандықтан, ол шифрланбады және қоңырауларды сканерлер арқылы тыңдауға болады. Бұл қызмет алғашқыда қолмен коммутацияланатын болды, бірақ 1990 жылы толық автоматтандырылды. Алайда, сол кезде абоненттер саны 980-ге дейін азайды. ARP жылдам ауысуды (handover) қолдамады, сондықтан жаңа жасуша аймағына өткенде қоңырау үзіліп қалатын. Жасушаның мөлшері шамамен 30 км-ді құрады. Алғашқы ARP мобильді терминалдары сол кезде өте үлкен болды және көліктің багаж бөліміне орнатылып, жүргізуші орнына жақын жерде қолға ұсталатын құрылғысы болатын. ARP-ның бағасы да жоғары болды. 1990 жылдары ARP-де қолға ұсталатын құрылғылар енгізілді, бірақ олар NMT сияқты басқа жүйелерде қазіргі заманғы жабдықтардың қолжетімді болуына байланысты танымал болған жоқ.