Кіріспе

Лондон ауданы

Путни ( /ˈpʌtni/) – Англияның оңтүстік Лондонындағы, Лондонның Уандсворт ауданындағы, Чаринг-Кросттан оңтүстік-батысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан әулетті аудан. Лондон жоспарында бұл аудан Ұлы Лондонның 35 маңызды орталығының бірі ретінде көрсетілген.

Тарих

Путни – Суррей графтығындағы Брикстон жүзінде орналасқан ежелгі приход. Оның аумағы оңтүстік-батысқа қарай Рохэмптонды жоғалту арқымен қысқарды, ол өзінің тарихи орталық бөлігінің көп бөлігін сақтаған шағын ауыл. 1855 жылы приход Метрополитендік жұмыс кеңесінің қарауына кірді және Уандсворт ауданына біріктірілді. 1889 жылы бұл аймақ Суррейден алынып, Лондон графтығының бір бөлігіне айналды. 1900 жылы Уандсворт ауданы Уандсворт метрополитендік ауданы болды. 1965 жылдан бері Путни Ұлы Лондондағы Уандсворт Лондон ауданының құрамына кіреді. Приходтың игілігі – мәңгілік пасторлық, оның басшысы – Вустер соборының деканы және тарауы. Орта ғасырларда Уимблдонға қарасты шатыр ретінде салынған шіркеу, Тюдор дәуірінің басында қайта салынды және 1836 жылы тағы да қайта жаңартылды, сондай-ақ ескі мұнарасы қалпына келтірілді, бұл жұмысқа 7000 фунт стерлинг жұмсалды (1836 жылғы шамамен 7000.0 сомасы қазіргі жылдардағы <есептелген сомаға> тең), жазылым, салық және Инкорпорирленген қоғамнан 400 фунт стерлинг көмек арқылы қаржыландырылды. Онда кішкентай кешірме шіркеуі бар (алғашқыда Эли епископы Николас Уэст (1533 ж. қайтыс болды) салған), ол оңтүстік қанаттың шығыс жағынан алынып, солтүстік қанаттың шығыс жағында ескі стильде қайта салынды. 1684 жылы Томас Мартин 20 ұлға арналған қайырымдылық мектебін құру және қолдау үшін жер дарыды, ал 1715 жылы Канцлерлер сотының шешімімен мүлік сенімділерге берілді. Сэр Абрахам Доуз 12 ер адам мен әйелге арналған, Қасиетті Ұш Тұғырға арналған қайырымдылық үйін салған және оны қаражатпен қамтамасыз еткен. Белгілі бос ойшыл Джон Толанд 1722 жылы Путниде қайтыс болып, жерленді. Оңтүстік департаментінің мемлекеттік хатшысы Роберт Вуд, Сириядағы Баалбектегі рим руиналарын зерттегеннен кейін «Палмира қирағандары» атты кітабын жариялаған және басқа археологиялық еңбектердің авторы осы жерде жатыр. Уильям Питт, Чатхэм графы, Путни-Хиттегі үйінде қайтыс болды. 1840 жылдары Путни әлі де Темзаға жақын орналасқан, Фулхэмге қарама-қарсы орманды және жартылай ауыл шаруашылығымен айналысатын ауыл болып сақталды, олар ағаш көпірмен байланысты болды. Көшелер газбен жарықтандырылған, ішінара асфальтталған және сумен жақсы қамтамасыз етілген. 1840 жылы Азаматтық инженерлер колледжі Путниге көшірілді. Путниде тәуелсіздерге арналған екінші құдай ораны болды, ал Рохэмптон 1845 жылы жеке приход мәртебесіне ие болды. Көпірдің иелері сушыларға, олардың жесірлері мен балаларына жылына 31 фунт стерлинг үлестірді, ал приход Генри Смит және басқа да қайырымдылық қоғамдарынан пайда көріп отырды.

Өзен арқылы өту

Путни 1086 жылғы Domesday Book-та Путейли деп тіркелген, бірақ бұл «нормандар жазушыларының қателігі болуы мүмкін». Атаудың түбірі ағылшын-саксон тіліндегі Puttan hythe сөзіне жетеді, яғни Путтаның қону орны. Ол жергілікті билік өкілдігіне, яғни манорға жатпаған, бірақ Мортлейк манорына қарасты Путнидегі паром немесе базар алымынан 20 шиллинг алғандығы айтылған. Паром туралы мәліметтер Эдуард I (1272–1307 жылдары билік құрған) үйінің есептерінде де кездеседі: Путнидің қайықшысы Роберт және басқа теңізшілер патшалық отбасының көп бөлігін Темза арқылы тасығандары үшін 3/6d алған, сондай-ақ патша мен оның отбасын Вестминстерге жеткізген. Путнидегі танымал өткелдердің бірі – 1529 жылы кардинал Вулсидің Генри VIII-нің құрметін жоғалтып, Англияның Ұлы мөрінің иесі лауазымынан бас тартып, «нақапатына» ұшыраған кездегі сапары. Ол Путни төбесіне көтерілгенде, патшаның бір камерарийі оны қуып жетіп, патшаның құрметін сақтау белгісі ретінде жүзік сыйлады. Кардинал патшаның осы сөздерін естігенде, дереу қашасынан секіріп, екі тізесін жерге тигізіп, қуанышпен қолын көтеріп, былай деді: «Сіз маған жеткізген қуанышты жаңалықты еске алғанда, мен одан артық қуанбаймын. Әрбір сөз жүрегімді тесіп өтеді, кенеттен келген қуаныш жадымды басып, орынға ешқандай мән бермейді, құрметтемейді; бірақ мен осы жұбаныш алған жерде, тізе бүгіп, Құдайды мақтауды және ең кішіпейілділікпен егеменімнің алдында шын жүректен алғыс айтуды міндетім деп санаймын». Фулхэм мен Путни арасындағы алғашқы көпір Азамат соғысы кезінде салынды: 1642 жылы Брентфорд шайқасынан кейін парламенттік күштер Фулхэм мен Путни арасында қайықтан көпір салды. Сол кездегі бір мәліметте былай делінген: «Лорд-генерал Темза арқылы Фулхэм мен Путни арасында баржалар мен салдақтардан көпір салуға бұйрық берді, осы арқылы әскері мен артиллериясын Сурриге жеткізіп, патшаның күштерін қуалауға болады. Ол оның екі жағында да бекіністер орнатылуын бұйырды, бірақ қазіргі уақытта теңізшілер, ұзын қайықтар мен салдақтардағы қару-жарақ және мылтықтармен өзенде оны күзетуде». Фулхэм мен Путни арасындағы алғашқы тұрақты көпір 1729 жылы аяқталды және Лондонда Темза арқылы салынған екінші көпір болды (Лондон көпірінен кейін). Бір әңгімеде айтылғандай, «1720 жылы сэр Роберт Уолпол Кингстондағы Георг I-ді көріп қайтып келгенде, Парламентке жетуге асығып, қызметшісімен бірге Путниге аттанды. Бірақ паром қарама-қарсы жақта болды, ал «Лебедьте» ішімдік ішіп отырған қайықшы сэр Роберт пен оның қызметшісінің шақыруларын елемеді, сондықтан олар басқа жолмен жүруге мәжбүр болды. Уолпол кеме орнына көпір салынатынын уәде берді». Уэльс принці «Ричмонд паркінен аң аулаудан оралғанда паромның кедергісін жиі сезінетін, Уолполдан көпірді қолдауға ықпал етуін сұрады».

Қасиетті Мария шіркеуі

Қасиетті Мария шешіркені 1647 жылы Путни пікірсайыстарының орны болды. Ағылшыл азамат соғысының соңы жақындаған кезде, дөңгелекбас әскері жеңіске жетіп жатқандай көрінді, Жаңа үлгідегі армияның бір бөлігі монархия жаңа диктатурамен алмастырылады деген қорқынышпен шағын бүлік көтерді. Олардың бір тобы, Левелерлер деп белгілі болды, былай деп шағымданады: «Біз кез келген мемлекеттің еркіндік билігіне қызмет ету үшін жалданып алынған жай ғана жалдамалы әскер емес, халықтың әділ құқықтары мен бостандықтарын қорғау үшін шақырылдық». «Халық келісімі» атты манифест ұсынылды және Путнидегі ашық отырыста Армия кеңесінің офицерлері жемқорлықсыз, ашық және демократиялық мемлекет үшін қарапайым сарбаздардың аргументтерін тыңдады. Ұсыныстарға ағылшын азаматтарының егемендігі, мүлік иеленуіне емес, халық санына пропорционалды парламенттік орындар, дін таңдауының еркіндігі, заң алдындағы теңдік, әскери қызметке алудың жойылуы және жыл сайынғы парламенттік сайлаулар кірді. Бұл идеялар үлкен әсерге ие болды, соның ішінде Америка Құрама Штаттарының Тәуелсіздік декларациясының көп бөлігіне шабыт берді, бірақ Оливер Кромвель кейінірек Левелерлердің көшбасшыларын өлімге кесті. Күнделікші Сэмюэл Пепис Сент-Мария шешіркеніне бірнеше рет барды. 1667 жылғы 28 сәуірде ол жасаған сапар туралы былай деп жазды: «Содан кейін Путни шешіркеніне қайттым, онда мектептердің қыздарын көрдім, олардың көптегені әдемі емес еді; мен бір орындыққа отырып, кішкентай Джеймс Пирсті кездестірдім, оған қатты қуандым, кішкентай алаяқ мені көруге өте қуанышты болды: оның ұстазы, шешіркенің оқырманы. Мұнда жақсы уағыз және көп адам болды, бірақ мен шаршап, денім сәл қиын болды, себебі менің шляпам мінбердің астындағы тесіктен құлап кетті, бірақ уағыз аяқталғаннан кейін, таяқ пен шіркеудің қызметкерінің көмегімен оны қайтадан көтеріп алдым, содан кейін шешіркенің сыртында серуендедім».

Ашық кеңістік пен таза ауа

Ғасырлар бойы Путни лондондықтардың демалуға, ашық кеңістіктер мен таза ауаны тамашалауға келген орны болды. Лондондықтар Путниге ойын-сауық үшін келді. 1679 жылы Джон Локк былай деп жазды: "Шет елден келген адамды қызықтыратын ағылшын ойындары – ат жарысы, бүркіт салдыру, аң аулау және боулинг; Путниде ол бірнеше беделді адамдарды аптасына екі-үш рет боулинг ойнап тұрғанын көреді". 1579 жылдан 1603 жылға дейін Путниге жиі келген королева Елизавета I тұрақты қонақтарының бірі болды, ол көбінесе Джон Лейси мырзаны аралап тұрды. Ол "Лейсиді өзінің басқа азаматтарынан гөрі жиірек құрметпен қабылдады" делінеді, көбінесе екі-үш күнге қонақтап отыратын. Сэмюэл Пепис айтуынша, Карл II және оның інісі Йорк герцогы осы жерде ат жарыстарын өткізген. 1770 жылы Лондонның Ұлы өртінің 110 жылдығына орай, Дэвид Хартлидің (Кіші) Хартли өртке қарсы плиталарын ойлап табуымен бірге, оның өртке төзімді үйі салынған жерге жақын Путни Хитте тас және кірпіштен жасалған обелиск орнатылды. Әшекейлі іргетастық тасы бар обелиск әлі де тұр және оған The Telegraph пабына іргелес орналасқан автотұрақ арқылы кіруге болады, Уайлдкрофт жолынан, SW15. Бұл үйдің төменгі қабаты басқалармен қатар король Георг III және королева Шарлотта, парламент мүшелері, Лорд-мэр және алдермендердің қатысуымен бірнеше рет өртеліп кеткен. 1955 жылдан бері обелиск ІІ санаттағы мұражайлық ескерткіш болып саналады. Жақын орналасқан Уайлдкрофт сарайы бұрын Путни кітапханасын салған Джордж Ньюнестің меншігінде болған. 1895 жылы ол Лондон графтығындағы Путни еншігіндегі Уайлдкрофт бароны атанды. Путни Хитте көптеген дуэльдер өтті. 1652 жылдың мамыр айында Джордж Бриджес, 6-шы барон Чандос, және полковник Генри Комптон шайқасты, нәтижесінде Комптон қаза тапты. 1798 жылдың мамыр айындағы жексенбі күні түстен кейін Боулинг Грин үйінде тұратын сол кездегі премьер-министр Уильям Питт, Уильям Тирнимен қан төгілмейтін шайқас өткізді. Үйдің аты оған бұрын тиесілі болған боулинг алаңынан шыққан, ал 60 жылдан астам уақыт бойы (1690–1750) ол Лондон маңындағы ең танымал алаң болды. Үйде жұртшылыққа арналған таңғы ас пен жиналыстар өткізілетін үлкен бөлмелер болды, ол әдемі ойын-сауық орны және "үлкен ойынға" белгілі болды. Питт 1806 жылы осы үйде қайтыс болды. Кейіннен ол құмыра жасау ісімен танымал Генри Доултонның ұлы Генри Льюис Доултонға тиесілі болды. Ол бұзылып, 1933 жылы арт-деко стилінде қайта салынды. Путни Хит, Телеграф пабының жанында, 1809 жылдың қыркүйегінде кабинет министрлері Джордж Кэннинг пен Лорд Кастлерег арасындағы жекпе-жек өтті. Scio House - Портсмут жолындағы соңғы вилла: ол ақырында ауруханаға айналды және офицерлерге арналған Scio House ауруханасы ретінде танылды. Содан бері ол екі көшеге бөлінген 70 нео-грузин үйінен тұратын қамалды ауданға айналдырылды. Путни Хит шамамен A3 жолынан кішірек және теңіз деңгейінен жоғары көтеріледі. 1796 жылдан 1816 жылға дейін Путни Хит өзінің биіктігіне байланысты Лондондағы Адмиралтействоны Портсмуттың теңіз кемелерімен байланыстыратын телеграф желісінің станциясын орналастырды. Телескоптары бар 10 сигнал станциясының бірі келесі станцияның сигналын бақылап, 15 минут ішінде Адмиралтействодан Портсмутқа хабар жібере алатын. Бұл 1822-1847 жылдар аралығында жұмыс істеген семафор желісінің бөлігі болған семафор станциясымен алмастырылды. Путни Хит көп жылдар бойы тас жол тонаушыларының танымал кездесу орны болды. 1795 жылы атақты жол тонаушысы Жеремия Абершоу – сонымен қатар Джерри Авершоу деп те аталды – Путни Хилл мен Тиббетс Райдтың кездесетін жеріндегі Жасыл адам пабында (қазір Вандсворт паб компаниясы Янгқа тиесілі) ұсталды. Оның денесі жазалау ретінде далаға тізгінмен ілінді. Көне ағаш қоршаумен бекітілген мал қорасы Жасыл Адамның қарама-қарсысында, автобус аялдамасының жанында екі үлкен платан ағашының жанында орналасқан. Малдарды ұстауға арналған бұл қарапайым ағаш құрылымы 1983 жылдан бері ІІ санаттағы мұражайлық ескерткіш ретінде тізімделген. Путни Хилл мен көгалдың солтүстік бетінде, Жасыл Адамның батысында бірқатар әдемі үйлер орналасқан. Олардың барлығында жартылай дөңгелек кіреберістер мен шығулар бар. Олардың ішінде Леди Грантхэмнің резиденциясы Грантэм үйі; Рипон үйі, Эшбертон үйі; Ексетердің екінші маркизі тұрған Эксетер үйі. Пэрлік және баронеттік басылымдардың авторы Джордж Кокейн 1911 жылы Эксетер үйінде қайтыс болды. Жақын жердегі Гиффорд Хаусына ие болған JD Чаррингтон, ал Довер Хаусы бастапқыда Лорд Доверге, кейін Лорд Клифденге тиесілі болды. 20 ғасырдың басында ол әйгілі американдық қаржыгер JP Morgan-ға тиесілі болды. Көліктік инфрақұрылымның дамуымен, қаржы секторының өсуіне байланысты аймақ 1890 жылдары қалалық жұмыскерлер үшін өте тартымды болды және олар бастапқыда "сырттан келгендер" деп аталды. 1900 жылы әлеуметтік зерттеуші Чарльз Бут Путни Хилл және Уэст Хиллдің барлық аймағын, Путни Хитке дейін, бай немесе жақсы жағдайдағы деп жіктеді. Әртүрлі діни орындарға қарамастан, ол Путнидегі дінге қатысу төмен екенін, барлық конфессиялардың "ләззат іздеуші Путни халқының жанын жеңіп алуға тырысып бақты" деді. Ол өте бәсекелестікке толы Fullers Surrey County League-де екі командасы бар және әлеуметтік деңгейде ойнайтын жексенбілік командасы бар. 1900 жылы, көп миллионер әкесі Юниус Морганның қайтысынан кейін он жыл өткен соң, JP Morgan спортқа қызығушылық танытып, құрметті мүше атанды. Антарктиканы зерттеуші сер Эрнест Шеклтон, 1910 жылы клуб кешінде төрағалық еткен құрметті мүше, екі кішкентай баласына апта ішінде крикет алаңында ковбойлар мен үндістер ойынын ойнауға рұқсат берді. Chelsea Water Company бастапқыда резервуар орнына иелік еткен және оның жеріне клуб павильонының салынуына рұқсат берген. Резервуардың оңтүстік жағында, Уайлдкрофт жолы, Тиббетс Райд және Жасыл Адам арасындағы үшбұрышты жерде үлкен ашық алаң орналасқан. Осы жерде әр қазан айында бір аптаға дейін жәрмеңке ұйымдастырылады. Жәрмеңке ұйымдастырушылары Wimbledon and Putney Commons Conservators қайырымдылық қорының кірісінің бір бөлігі ретінде жерді пайдалану үшін жалдау ақысын төлейді.

Жергілікті сипатта

2005 жылы Жаңа Экономика Қоры жүргізген 27 лондондық жоғары көшелерді зерттеуде, Putney Exchange-ті есепке алмағанда, Путни жергілікті ерекшеліктері шамалы, бір-біріне ұқсас дүкендері бар, «клондалған» деген мағынада бесінші орынға ие болды.

Демография

1932 жылы Путнидің жергілікті анықтамалығында тұрғындардың көп бөлігі кәсіби маман ретінде тіркелген, оның ішінде дәрігерлер мен заңгерлер де бар. Бұл аймақта көптеген зейнеткер теңіз офицерлері де тұрған. 2011 жылғы халық санағы осы кәсіби сипаттың қазірге дейін сақталғанын көрсетті. Шығыс Путни, Батыс Путни және Теймсфилд сайлау округтерінің (оның ішінде Солтүстік Путни) біріктірілген мәліметтері бойынша, тұрғындардың 46% «басқарушы, әкімшілік және кәсіби» әлеуметтік-экономикалық статусына жатқызылды, ал 6% зейнеткерлерді құрады. Бұл округтердегі этникалық құрамы: 81% ақ нәсілді, 8% азиялық, 5% қара нәсілді және 4% аралас немесе бірнеше этникалық топтар. Халықтың 65% Ұлыбританияда туған. Көпшілік бөлігі (56%) христиан дінін ұстанады, 27% дінсіз екенін, 8% дінін айтпаған, 5% мұсылман, ал қалған бөлігі басқа діндерді ұстанады. 2011 жылғы халық санағы Теймсфилдтің Лондонда австралиялықтар мен жаңа зеландиялықтардың ең көп санына ие екенін көрсетті, ал Шығыс Путни округі екінші орынды иеленді.

Саясат

Путни округінің парламент мүшесі Флэр Андерсон, ол 2019 жылғы жалпы сайлаудан бері Лейбористік партиясының мүшесі ретінде осы округтің депутаты болып табылады.

Қайықта жүзу және қайық жарысы

19 ғасырдың екінші жартысынан бері Путни ескек спортының маңызды орталығы болып табылады. Мұның екі себебі бар. Біріншіден, бумен жүретін қайықтардың санының артуы (сонымен қатар, өзенге құйылатын судың көлемінің өсуі) Лондон орталығында Темза өзенінде демалыспен ескек тебуді жағымсыз, тіпті мүмкін емес етіп жіберді. Путниде өзендегі коммерциялық трафик әлдеқайда аз болды (әсіресе, бастапқы Путни көпірінің көптеген тіректері үлкен өзен қайықтарының өтуін шектеді), бұл ескек тебуге қолайлы суды қамтамасыз етті. Сонымен қатар, Путниде өзен тазалау болды. Екіншіден, Уотерлоодан Путниге дейін Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолының, ал Путни көпіріне дейін аудандық темір жолының салынуы оңай қатынауға мүмкіндік берді. Темза өзенінің Путни жағалауында жиырмадан астам ескек клубы орналасқан. Бұл аймақ қазір аудандық кеңес анықтаған "Лондондағы бірегей" консервациялық аймақтың бөлігін құрайды; ең ірілері – Лондон ескек клубы, Темза ескек клубы, Империал колледжінің қайық клубы және Веста ескек клубы. Лиандер клубы 1867 жылдан 1961 жылға дейін Путниде қайық үйіне ие болды. Путни клубтары Олимпиада жүлдегерлері мен Хенли жеңімпаздарының көптеген өкілдерін тәрбиеледі. Путни қалалық ескек клубы, Путни атауын сақтай отырып, қазір Кьюге көшіп кетті. 1829 жылы Темзадағы Хенлиде алғаш рет өткізілген Университеттер арасындағы қайық жарысы 1845 жылдан бері Путниден басталады. 1856 жылдан бері бұл жыл сайынғы шара болып табылады, ол Путни көпірінен жоғарыда орналасқан Университет тасынан басталады. Чемпионат трассасы бойынша өтетін бірнеше маңызды ескек жарыстары да осы тастан басталады немесе аяқталады, атап айтқанда, Өзен басы жарысы.

Путни мүсін жолы

Алан Торнхилл көп жылдар бойы Путниде тұрып, жұмыс істеді және оның студиясы әлі де сақталып тұр. Load мүсіні Путниге Ақымақтар күнінде сыйға тартылды және Төменгі Ричмонд жолындағы Путни көпірінің оңтүстік-батыс жағында тұрақты орналасқан. 2008 жылы Аппледор және Чичестер кинофестивальдерінде көрсетілген фильм осы тойларды көрсетеді. Тағы сегіз ірі туындыны сатып алу Лондонның Уандсворт ауданындағы жаңа, тұрақты өзен жағалауындағы Путни мүсін жолын құрады, ол 2008 жылдың қыркүйегінде ресми түрде ашылды.

Скульптура мен мүсіншілерге тарихи байланыстар

Сэр Джейкоб Эпштейн 1959 жылғы 24 тамызда Путни Вейл зиратында жерленді. Анри Гаудье Бржеска өмірінің соңғы жылы 454а Фулхэм-роудтан көшкеннен кейін Путниде студия ашты. Сидни Шифф 1914 жылы Гаудьеге барып, "Биші" мүсінін сатып алды, кейін ол Виктория және Альберт мұражайына табыс етілді. Гаудье Бржеска 1915 жылғы маусымда Францияда қаза болды.

Тақташа

Колинетт жолының 2-үйінде британдық математик Г.Х. Харди индиялық математик Сринаваса Раманужанды ауруханада басып келгендегі бір оқиғасын еске алу үшін ескерткіш тақта орнатылды.

Көлік

Путни Лондон Ватерлооға Путни станциясынан Оңтүстік-Батыс темір жолының басты пойыз қатынасы арқылы және Шығыс Путниден Лондон метрополитені арқылы қамтамасыз етіледі. Путнидің ең батыс бөлігіне де шекарадан бірнеше жүз метр қашықтықта орналасқан Барнс станциясы қызмет көрсетеді, ал Путни Бридж метро станциясы Фулхемде, өзеннің арғы жағында орналасқан. Путни 14, 22, 37, 39, 74, 85, 93, 220, 265, 270, 378, 337, 170, 424, 430 және 485 автобус маршруттарымен, сондай-ақ 14, N22, 37, N74, 85, 93 және 220 түнгі автобус маршруттарымен қамтамасыз етіледі. Путни пирсі Blackfriars Millennium Pier-ге 6 өзенді автобусы арқылы қызмет көрсетеді, тек апта ішіндегі жұмыс сағаттарында (күн сайын орташа есеппен 24 қайық).

Дәйексөздер

Осылайша біз Лондонның ең жайлы және қолжетімді шаһаршықтарының бірі – Путниден қоштасамыз. Соңғы жылдары үйлер санының күрт өсуі оның танымалдылығын көрсетеді, бірақ әлі де жабылуы қиын, шексіздей көлемде ашық жер бар. Ормандар мен су, жалпы пайдаланымдағы жерлер мен төбелердің болуының арқасында Путниде Лондонға жақын жерде кездеспейтін жаңалық пен кеңдік сезімі әрқашан сақталады. Дж. К. Гейки, "Лондонның тартымдылығы", 1903 жыл.