Кіріспе
Төменде Польшада қолданылып жүрген медальдар, марапаттар мен ордендердің тізімі келтірілген. Олардың көпшілігі Польша армиясымен беріледі, бірақ кейбіреулері әскери қызметшілер таға алатын азаматтық марапаттар болып табылады. Бұл марапаттардың көпшілігі беруді тоқтатты; кейбіреулері тек Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, ал кейбіреулері Польша Халық Республикасы кезеңінде ғана берілді; олардың кейбіреулерінің реті заңмен өзгертілді. Мемлекеттік наградаларды Польша Президенті ғана табыстай алады. Басымдық реті соңғы рет 2007 жылы жаңартылды. Басымдық реті: 6 орден (орден) белгілі бір басымдық ретімен (төмендегі кестеге қараңыз); қалған ордендер – алған уақытына қарай; 12 крест (krzyż), 3 медаль (медаль) және 6 жұлдыз (gwiazda) белгілі бір басымдық ретімен; қалған кресттер мен марапаттар – алған уақытына қарай.
Қазіргі кездегі мемлекеттік наградалар реті бойынша
I класс II класс III класс IV класс V класс Сипаттамасы: 1705 жылы құрылған Ақ бұркіт ордені Орден Орла Беляго Польшаның азаматтық және әскери қызметкерлерге еңбегі үшін берілетін ең жоғары ордені. 1705 Virtuti Militari Польшаның жау алдындағы ерлігі үшін берілетін ең жоғары әскери ордені. 1792 Польшаның қайта тууы ордені Орден Одрозения Польски Польшаның қайта тууы ордені. Азаматтарға да, әскери қызметкерлерге де еңбегі үшін беріледі. 1921 Әскери крест ордені Орден Krzyża Wojskowego. 2006 Тәуелсіздік кресті ордені Орден Krzyża Niepodległości. 1939-1956 жылдар аралығындағы тәуелсіздік күресі үшін берілген. 2010 Польша Республикасының Еңбек ордені Орден Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Шетелдік азаматтарға Польшамен жақсы қарым-қатынас орнатуға қосқан үлесі үшін беріледі. 1990 Басқа да ордендер, олар алынған тәртіп бойынша. Батырлық кресі Krzyż Walecznych. Польшаның әскери марапаты, "жауынгерлік іс-қимылдары үшін" беріледі. 1920 Әскери крест Krzyż Wojskowy. Әскери орден, шені мен қызметіне қарамастан. 2007 Батырлық үшін Еңбек кресі Krzyż Zasługi za Dzielność. Әскери немесе полиция қызметкерлерін марапаттау үшін. 1928 Алтын Еңбек кресі қылышпен Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami. Тікелей шайқасқа қатыспаған батырлық және ерлік істері үшін, сондай-ақ қауіпті жағдайларда көрсетілген еңбегі үшін беріледі. 1942 Бостандық және ынтымақтастық кресі Krzyż Wolności i Solidarności. PRL-дегі коммунизмге қарсы оппозициялық қозғалыс мүшелеріне беріледі. 2010 Virtus et Fraternitas медалі Medal Virtus et Fraternitas. 1917 жылдың 8 қарашасынан 1990 жылдың 31 шілдесіне дейінгі кезеңде советтік қылмыстардың, нацистік Германияның, ұлтшыл қылмыстардың немесе бейбітшілікке, адамзатқа немесе соғыс қылмыстарына қарсы басқа да қылмыстардың құрбандары болған польша ұлтының адамдары немесе басқа ұлттардан шыққан Польша азаматтарын еске алуды сақтағандарға беріледі. 2017 Алтын Еңбек кресі Złoty Krzyż Zasługi. Мемлекетке көрсетілген қызметтерді мойындау үшін құрылған азаматтық мемлекеттік марапат. 1923 Күміс Еңбек кресі қылышпен Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami. Тікелей шайқасқа қатыспаған батырлық және ерлік істері үшін, сондай-ақ қауіпті жағдайларда көрсетілген еңбегі үшін беріледі. 1942 Күміс Еңбек кресі Srebrny Krzyż Zasługi. Мемлекетке көрсетілген қызметтерді мойындау үшін құрылған азаматтық мемлекеттік марапат. 1923 Қола Еңбек кресі қылышпен Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami. Тікелей шайқасқа қатыспаған батырлық және ерлік істері үшін, сондай-ақ қауіпті жағдайларда көрсетілген еңбегі үшін беріледі. 1942 Қола Еңбек кресі Brązowy Krzyż Zasługi. Мемлекетке көрсетілген қызметтерді мойындау үшін құрылған азаматтық мемлекеттік марапат. 1923 Әскери Еңбек кресі қылышпен Lotniczy Krzyż Zasługi z Mieczami, Morski Krzyż Zasługi z Mieczami. Терроризм актілеріне қарсы күрес операцияларындағы еңбегі үшін, сондай-ақ шетелдегі әскери миссиялар кезінде беріледі. 2007 Әскери Еңбек кресі Lotniczy Krzyż Zasługi, Morski Krzyż Zasługi. Шабуылға қарсы емес, ерекше еңбек жетістіктері үшін беріледі. 2007 Святого Флориана кресі Krzyż Świętego Floriana. Ерікті өрттен қорғау қызметінің ең үздік және еңбегімен көзге түскен мүшелеріне беріледі. 2021 Құрбандық және батылдық үшін медаль Medal za Ofiarność i Odwagę. Өміріне қауіп төніп тұрған басқа адамды құтқару үшін жасалған азаматтық марапат. 1960 Ұзақ қызметі үшін медаль Medal za Długoletnią Służbę. Қарулы күштерде, полицияда, өрттен қорғау қызметінде, білім беруде, әділетте, орталық немесе жергілікті басқаруда ұзақ қызмет еткендерге беріледі. 30, 20 және 10 жылдық қызмет үшін тиісінше марапатталады. 1938, 2007 жылы қайта жандандырылды. Ұзақ неке үшін медаль Medal Za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. 50 жыл немесе одан да ұзақ некеде тұрғандарға беріледі. 1960 Жұлдыздар Gwiazdy. Ауғанстан жұлдызы (Ауғанстандағы қызметі үшін; 2002 жылдан бері). Ирак жұлдызы (Ирактағы қызметі үшін; 2003–2008). Чад жұлдызы (EUFOR Tchad/RCA және MINURCAT-тағы қызметі үшін; 2008–2009). Конго жұлдызы (EUFOR RD Congo-дағы қызметі үшін; 2006). Жерорта теңізі жұлдызы (Active Endeavour-дегі қызметі үшін; 2005 жылдан бері). Ұшқыштар жұлдызы (Baltic Air Policing-тегі қызметі, басқа да қызметтер үшін; 2005 жылдан бері). 2008 (2). 2010 (3). 2012 (1). Басқа да крестер мен марапаттар, олар алынған тәртіп бойынша.
Президент сыйлықтары
I сынып II сынып III сынып Сипаттамасы 2003 жылы құрылған Сібірге жер аударылғандардың айқасы (Кржиж Зесланец Сибиру) 1939 жылдың 17 қыркүйегінен кейін Совет үкіметімен Сібірге, Қазақстанға және солтүстік Ресейге жер аударылғандар үшін, сондай-ақ олардың сол жерде туған балаларына. 2003 Шығыс айқасы (Кржиж Вшшодний) 1917-1991 жылдар аралығында Польшаның бұрынғы аумағы мен Кеңес Одағында Польша азаматтарына көмектесіп, құтқарған шетелдіктер үшін. 2016 Батыс айқасы (Кржиж Вшодний) 1939-1989 жылдар аралығында неміс оккупанттарына (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде) және Польшаның коммунистік үкіметіне (соғыстан кейін) қарсылық көрсеткен, Польша азаматтарына көмектесіп, құтқарған шетелдіктер үшін. 2017 Қайта қалпына келтірілген тәуелсіздіктің жүз жылдығы медалі (Медаль Стулеция Одзеньск НейполеджСыберге, Қазақстанға және сол жерде туған балаларына арналған, Польша Республикасының тәуелсіздігін қайтаруға немесе нығайтуға үлес қосқан, атап айтқанда, поляк азаматтарының қоғамдастығын құруға және ұлттық бірегейлігін нығайтуға, ғылымды дамытуға, мәдениет және өнер арқылы Польшаның жақсы атын дәріптеуге, әлеуметтік дамуға және шетелдегі поляктармен байланысты нығайтуға, мемлекеттің экономикалық өркендеуіне үлес қосқан Польша азаматтары үшін. 2018
Министрлік наградалары
I сынып II сынып III сынып Сипаттамасы 1951 жылы құрылған. Отанға қызмет еткен Қарулы Күштер медалі (Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny). Польша қарулы күштерінде ұзақ қызмет еткен поляк әскери қызметшілеріне беріледі. 2008 жылдан бері Қорғаныс министрлігінің марапаты. Ұлттық қорғанысқа еңбегі үшін медаль (Medal Za Zasługi dla Obronnosci Kraju). Польшаның әскери қызметшілері мен азаматтық қызметкерлеріне елдің әскери күшін нығайтуға атқарған еңбектері үшін табыс етіледі. 1966 жылы құрылған, 1991 жылы жаңартылған. Польша армиясы медалі (Medal Wojska Polskiego). Польша қарулы күштеріне көрсеткен қызметтері үшін шетелдік азаматтық және әскери қызметкерлерге беріледі. 1999 жыл. Полицияға еңбегі үшін медаль (Medal za Zasługi dla Policji). Ерекше жетістіктері үшін. 2001 жыл. Шекара қызметіне еңбегі үшін медаль (Medal za Zasługi dla Straży Granicznej). 2004 жыл. Ұлттық білім комиссиясы медалі (Medal Komisji Edukacji Narodowej). Білім беру саласына елеулі үлес қосқандары үшін. 1967 жыл. Мәдениетке еңбегі үшін медаль (Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis). Польша мәдениеті мен мұрасына ерекше үлес қосқандары үшін. 2006 жыл. "Польша мәдениетіне еңбегі үшін" құрмет белгісі (Odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej). Польша мәдениеті мен мұрасына ерекше үлес қосқандары үшін. 1969 жыл. "Bene Merito" құрмет белгісі (Odznaka Honorowa "Bene Merito"). Польшаның халықаралық аренадағы беделін нығайтуға бағытталған іс-әрекеттері үшін. 2009 жыл. "Польша Республикасы шегінен тыс жерлердегі іс-әрекеттері үшін еңбегі үшін" құрмет белгісі (Odznaka Honorowa "Za zasługi w działaniach poza granicami RP"). Полиция, өрт сөндірушілер, QNB және шекара қызметінің қызметкерлерінің шетелдегі қызметтері үшін көрсеткен еңбегі үшін. 2011 жыл (жалпы); 2013 жыл (толық). Pro Patria медалі (Medal Pro Patria). Польшаның тәуелсіздігі үшін күрестің естелігін сақтаудағы ерекше еңбегі үшін. 2011 жыл. Pro Memoria медалі (Medal Pro Memoria). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаның тәуелсіздігі үшін күрестегі халық пен ерліктердің естелігін мәңгі есте қалдыруға ерекше үлес қосқандары үшін. 2005 жыл. "Адам құқықтарын қорғаудағы еңбегі үшін" құрмет белгісі (Odznaka honorowa "Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka"). Адам құқықтарын қорғаудағы ерекше жетістіктері үшін. 2009 жыл. "Балалар құқықтарын қорғаудағы еңбегі үшін" құрмет белгісі (Odznaka Honorowa za Zasługi dla Ochrony Praw Dziecka). Балалар құқықтарын қорғаудағы ерекше жетістіктері үшін. 2013 жыл. Ұлттық естелік орындарының қамқоршысы медалі (Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej). Ұлттық естелік идеясын тарату және Польша ұлтының күресі мен қаһармандығын еске алудағы ерекше іс-әрекеттері үшін көрсеткен еңбегі үшін. 1976 жыл.
Бұрынғы марапаттары
I класс II класс III класс IV класс V класс Сипаттамасы Тағайындалған жылы
Тәуелсіздік ордені, қылышпен (Cross of Independence with Swords)
1930
Тәуелсіздік ордені (Cross of Independence)
1930
Тәуелсіздік медалі (Medal of Independence)
1930
1918-1921 соғысы үшін еріктілер кресі (Krzyż Ochotniczy za Wojnę 1918 1921)
1939
Сілезия батырлық және еңбек лентасындағы крест (Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi)
1921
Орталық Литваның әскери еңбек ордені (Cross of Military Merits of Central Lithuania)
1922
Шұғыл көмек көрсету медалі (Medal za Ratowanie Ginących)
1928
1939-1945 соғысы үшін әскери медаль (Army Medal for War 1939 45)
1945
1939-1945 соғысы үшін Әуе күштері медалі (Air Force Medal for War 1939 45)
1945
1939-1945 соғысы үшін Әскери-теңіз күштері медалі (Navy Medal for War 1939 45)
1945
1939-1945 соғысы үшін сауда флоты медалі (Merchant Marine Medal for War 1939 45)
1945
Монте-Кассино кресі (Krzyż Monte Cassino)
1944
Ұлттық армия кресі (Krzyż Armii Krajowej)
1966
1918-1921 соғысының естелік медалі (Commemorative Medal for War of 1918 1921)
1928
Тәуелсіздіктің 10 жылдығы медалі (Medal of the 10th Anniversary of Independence)
1928
Халық Польшасын салушылар ордені (Order of the Builders of People's Poland)
1949-1992
Грюнвальд кресі ордені (Order of the Cross of Grunwald)
1943-1992
Еңбек туы ордені (Order of the Banner of Work)
1949-1992
Польша Халық Республикасының Еңбек ордені (Order of Merit of the People's Republic of Poland)
1974-1989
Даңқ саласындағы еңбектері үшін (Zasłużonym na Polu Chwały)
1943-1992
Партизан кресі (Krzyż Partyzancki)
1945
Освенцим кресі (Krzyż Oświęcimski)
1985
Біздің бостандығымыз үшін, сіздердің бостандығыңыз үшін (Za waszą wolność i naszą)
1956
1939 жылғы қорғаныс соғысына қатысқаны үшін (Za Udział w Wojnie Obronnej 1939)
1981
Халық үкіметін қорғау шайқастарындағы қатысуы үшін (Za Udział w Walkach w Obronie Władzy Ludowej)
1983
Сілезиялық көтеріліс кресі (Śląski Krzyż Powstańczy)
1946
Үлкен Польша көтеріліс кресі (Wielkopolski Krzyż Powstańczy)
1957
Варшава көтеріліс кресі (Warszawski Krzyż Powstańczy)
1981
Варшава үшін медаль (Medal Za Warszawę 1939 1945)
1945
Одра, Ниса және Балтық үшін медаль (Medal za Odrę, Nysę i Bałtyk)
1945
Жеңіс және бостандық медалі (Medal Zwycięstwa i Wolności)
1945
Берлин шайқасы үшін медаль (Medal Za Udział w Walkach o Berlin)
1966
Халық Польшасының 10 жылдығы медалі (Medal of the 10th Anniversary of People's Poland)
1954
Халық Польшасының 30 жылдығы медалі (Medal of the 30th Anniversary of People's Poland)
1974
Халық Польшасының 40 жылдығы медалі (Medal of the 40th Anniversary of People's Poland)
1984
Батырлық кресі (Krzyż Waleczności)
Литуаниялық-Беларусь дивизиясы, Ген. Булак Балахович (Lithuanian Belarusian Division of Gen. Bułak Bałachowicz)
1918
Әскери формамен киюге болатын азаматтық наградалар, жоғары бағыныштылардың келісімін қажет етпейді.
Скаут кресі (Krzyż harcerski)
Оның орнына киілетін шағын емес.