Кіріспе

АҚШ-тың құрметті атағы

Ерекше еңбегі бар, АҚШ азаматы емес адам Конгресс актісімен немесе Конгресс берген өкілеттікке сәйкес АҚШ Президентінің жарлығымен АҚШ-тың құрметті азаматы деп жариялануы мүмкін. Бүгінгі күнге дейін сегіз адам осы құрметке ие болды, олардың алтауы қаза болғаннан кейін, ал екеуі – сэр Уинстон Черчилль және Калькутталық Әйгер Тереза – тірі кезінде марапатталды.

Алушылар

Сан Атауы Сурет Сыйлық күні Ақпарат1Сэр Уинстон Черчилль1963 Ұлыбританияның премьер-министрі, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде.2Рауль Валленберг1981 (өлімінен кейін берілген) Швеция дипломаты, Венгриядағы еврейлерді Холокосттан құтқарған.3 және 4Уильям Пенн28 қараша 1984 (өлімінен кейін берілген) Пенсильвания провинциясының негізін қалаушы. Ханна Каллоухилл ПеннПенсильвания провинциясының әкімшісі, Уильям Пенннің екінші әйелі.6Гилберт дю Мотье, Лафайет маркизі2002 (өлімінен кейін берілген) Америка революциялық соғысында офицер болған француз.7Казимир Пуласки2009 (өлімінен кейін берілген) Джордж Вашингтонның өмірін құтқарған, Америка революциялық соғысы кезінде британдықтарға қарсы күресіп, қаза болған поляк әскери офицері; көрнекті саясаткер және Польша-Литва одақтастығының ақсүйектері, "Америкалық кавалерияның әкесі" деп аталатын және Саванна қоршауы кезінде қайтыс болған американдық бригадир генерал. Польшада да, АҚШ-та да ұлттық батыр ретінде еске алынады.8Бернардо де Гальвес, Галвестон виконты2014 (өлімінен кейін марапатталды) Америка Құрама Штаттарының азаттығы үшін өмірін тәуекелге тігіп, Америка революциялық соғысындағы ерліктерімен көзге түскен испандық офицер және отаршыл губернатор; соғысқа қажетті жарақ-жабдықтар, барлау және күшті әскери қолдау көрсеткен; Пенсакола қоршауында жараланып, АҚШ сарбаздарының құрметіне ие болған. Лафайет және Тереза анаға бұл құрмет Конгресс актісімен тікелей жарияланды. Басқа жағдайларда Конгресс актісі Президентке жарлық арқылы құрметті азаматтық беруге уәкілеттік берді.

Құқықтық мәселелер

Құрметті азаматтықтың қандай құқықтар мен жеңілдіктер беретіні белгісіз. Мемлекеттік департамент құжаттарына сәйкес, ол АҚШ паспортын алуға құқық бермейді. [[Сурет:ChurchillsUSPassport.png|thumb|right|Уинстон Черчилльдің АҚШ-тың құрметті азаматы ретіндегі куәлігі, оны президент Джон Кеннеди сыйға берген. Сыртқы түрі ұқсас болғанымен, ол паспорт ретінде қолданылмайды. Ол 2002 жылға дейін құрметті азаматтыққа ие болған жоқ. Лафайет өмірінде АҚШ-тың туған азаматы атанды. 1784 жылдың 28 желтоқсанында Мэриленд штатының Бас ассамблеясы Лафайет пен оның еркек ұрпақтарын "мәңгілікке АҚШ-тың туған азаматтары" деп жариялады. Бұл оны Конфедерацияның Ережелеріне және АҚШ Конституциясының Екінші бабының 1-тармағында белгіленгендей, АҚШ-тың туған азаматы етті. 1792 жылы Лафайет француз революциясы француз азаматтығының ұғымын қалыптастырғанға дейін американдық азамат болғанын мақтан тұтты. 1803 жылы президент Томас Джефферсон Лафайетті Луизиананың губернаторы қылып тағайындауға дайын болғанын, егер ол "сол жерде" болғанда жазды. 1932 жылы оның ұрпағы Рене де Шамбрун Мэриленд штатының қаулысына сүйене отырып, американдық азаматтығын растады, бірақ ол, мүмкін, бұл құрметке лайық болмаған, себебі мұрагерлік азаматтық Лафайеттің мүлігі мен лауазымына мұрагерлік құқығы бар тікелей ұрпақтарына ғана арналған болуы мүмкін. 1955 жылы Иммиграциялық апелляциялық кеңесі Лафайет пен оның тірі еркек ұрпақтарының Конституция 1789 жылдың 4 наурызында күшіне енген кезде американдық азаматтар атанғанын, бірақ кейін туған ұрпақтары АҚШ азаматтары болмағанын "жақтауға болады" деп шешті. Құрметті азаматтықты жеке заң арқылы берілген азаматтықпен немесе тұрақты тұру құқығымен шатастыруға болмайды. Жеке заңдар көбінесе иммиграциялық мәселелердегідей, жеке тұлғаларға көмек көрсету үшін сирек жағдайларда қолданылады және Конгресс бекітіп, президент қол қоятын заң болып табылады. Мұндай заңдардың бірі – 1999 жылы Элиан Гонсалеске АҚШ азаматтығын беру туралы ұсынылған, бірақ қабылданбаған заң.