Уоррен Де ла Рю: Британдық астроном, химик және фотограф

Кіріспе

Британдық астроном, химик және фотограф Уоррен Де ла Ру (18 қаңтар 1815 – 19 сәуір 1889) – британдық астроном, химик және өнертапқыш, ең алдымен астрономиялық фотография саласындағы пионерлік еңбектерімен белгілі.

Өмірбаян

Ол Канал аралдарындағы Гернсиде, сол аттас лондондық ірі кеңсе жабдықтары фирмасын құрған Томас де ла Ру мен Джейн (қыздығы Уоррен) ұлы болып дүниеге келді. Париждегі Сент-Барб колледжінде білімін аяқтағаннан кейін әкесінің бизнесіне қатысты, бірақ бос уақытын химия және электр зерттеулеріне арнады, 1836 мен 1848 жылдар аралығында осы тақырыптар бойынша бірнеше мақала жариялады. Бұл жоба платинаның жоғары балқу температурасы оның жоғары температурада жұмыс істеуіне мүмкіндік береді және вакуумдалған камерада платинамен реакцияға түсетін газ молекулаларының азаюы оның қызмет ету мерзімін ұзартады деген идеяға негізделген. Бұл тиімді болғанымен, платинаның жоғары құны оны коммерциялық қолдануға ыңғайсыз етті. Джеймс Насмиттың ықпалымен астрономияға қызығушылық танытқан ол 1850 жылы 13 дюймдік рефлекторлық телескоп жасады, алғаш Канонбериде, кейін Миддлсекстің Кранфорд қаласында орнатылды. Оның көмегімен аспан денелерінің әдемі және нақты суреттерін жасады. 1851 жылы сол жылы өткен үлкен көрмеде Г. П. Бондтың түсірген Айдың дагерротипіне назар аударды. Ол жаңа, жылдам ылғалды коллодийлік процесті қайталап, қолдануға құштар болды және көп ұзамай Айдың өте анық суреттерін алуға қол жеткізді, олар 1865 жылы Льюис Моррис Ратерфурдтың суреттері пайда болғанға дейін теңдесіз болды. Бұл экспедиция жоғарыда аталған Бейкер лекциясының тақырыбы болды. Сол кезде алынған суреттер Күн тұтылуы кезінде Айдың шетінде көрінетін қызыл жалынның (проминенциялардың) күннің бір бөлігі екенін нақтылады. 1873 жылы Де ла Ру астрономиядағы белсенді жұмысын тоқтатып, көптеген астрономиялық құралдарын Оксфорд университетінің обсерваториясына сыйлады. Кейіннен, 1887 жылы, ол сол обсерваторияны 13 дюймдік рефрактормен жабдықтады, осылайша оның Аспанның халықаралық фотосуретке түсіру жобасына қатысуына мүмкіндік берді. 1862 жылы Бейкер лекциясын оқығаннан кейін, 1864 жылы "1860 жылғы толық күн тұтылуын байқағандығы және астрономиялық фотосуреттегі жетістіктері үшін" Корольдік медальмен марапатталды. Ол Гернсидегі Томас Боулздың үшінші қызы Джорджанға үйленді, олардың төрт ұлы мен бір қызы болды.

He was born in Guernsey on the Channel Islands, the son of the founder of the large firm of stationers of that name in London, Thomas de la Rue and Jane (née Warren). Having completed his education at the Collège Sainte Barbe in Paris, he entered his father's business, but devoted his leisure hours to chemical and electrical researches, and between 1836 and 1848 published several papers on these subjects. The design was based on the concept that the high melting point of platinum would allow it to operate at high temperatures and that the evacuated chamber would contain fewer gas molecules to react with the platinum, improving its longevity. Although it was an efficient design, the cost of the platinum made it impractical for commercial use. Attracted to astronomy by the influence of James Nasmyth, he constructed in 1850 a 13 inch reflecting telescope, mounted first at Canonbury, later at Cranford, Middlesex, and with its aid executed many drawings of the celestial bodies of singular beauty and fidelity. In 1851 his attention was drawn to a daguerreotype of the moon by G. P. Bond, shown at the great exhibition of that year. Excited to emulate and employ the more rapid wet collodion process, he succeeded before long in obtaining exquisitely defined lunar pictures, which remained unsurpassed until the appearance of the Lewis Morris Rutherfurd photographs in 1865. This expedition formed the subject of the Bakerian Lecture already referred to. The photographs obtained on that occasion proved beyond doubt the solar character of the prominences or red flames, seen around the limb of the moon during a solar eclipse. In 1873 De la Rue gave up active work in astronomy, and presented most of his astronomical instruments to the university observatory, Oxford. Subsequently, in the year 1887, he provided the same observatory with a 13 inch refractor to enable it to take part in the International Photographic Survey of the Heavens. and in addition to their Bakerian Lecture in 1862 was awarded in 1864 their Royal Medal "for his observations on the 1860 total eclipse of the sun and his improvements in astronomical photography." He had married Georgiana, the third daughter of Thomas Bowles of Guernsey; they had four sons and one daughter.

Құрметтер мен марапаттар

1862 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалімен марапатталды. 1864 жылы Корольдік қоғамның Корольдік медалімен марапатталды. 1866 жылы Лаланд сыйлығымен марапатталды. Ай бетіндегі Де Ла Ру кратері оның құрметіне аталған. Францияның Құрмет легионының командирі. Италияның Сент-Маврикий және Сент-Лазар орденінің командирі. Бразилияның Императорлық Роза орденінің рыцарі.