Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің соғыс шлюптері.

Бірінші USS Lackawanna – Америка Азамат соғысы кезінде Одақ Әскери-теңіз күштеріндегі бұрандалы соғыс шлюпі болды. Ол Пенсильвания штатындағы Лаккаванна өзенінің құрметіне аталған.

Құрылыс және іске қосу

Лаккаванна 1862 жылдың 9 тамызында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Нью-Йорк теңіз кеме жасаушылығында (New York Navy Yard) Имоген Пейдж Купердің қолдауымен суға түсірілді және 1863 жылдың 8 қаңтарында капитан Джон Б. Марчанд басқаруымен құрамына қабылданды.

Азаматтық соғыс

Жаңа бұралы соғыс кемесі 1863 жылдың 20 қаңтарында Нью-Йорк портынан шығып, Конфедерация жағалауын блокадалауға қосылды. Ол 1863 жылдың ақпан айының басында Флорида штатының Пенсакола қаласындағы Батыс Шығанақты Блокадалау эскадрильясына баяндады және соғыстың қалған бөлігінде Конфедерацияның Шығанақ жағалауында, негізінен Алабама штатының Мобил шығанағында қызмет етті. Лакаванна алғашқы жүлдесін – «Нептун» кемесін 1863 жылдың 14 маусымында, ұзақ қуып жете келе алды, сол кезде Глазгода тіркелген кеме қашып құтылу үшін жүгін тастады. Лакаванна келесі күні тағы да сәттілікке жетіп, «Плантер» бу кемесін басып алды, өйткені блокаданы бұзуға тырысқан кеме Мобильден (Алабама штаты) Гаванаға (Куба) мақта мен шайырмен толы жүкпен келе жатқан еді. 1864 жылдың наурыз және сәуір айларында Галвестон маңындағы Техас жағалауында болғаннан кейін, Лакаванна 1864 жылдың мамыр айының басында Мобилді блокадалауға қайта оралды, Конфедерацияның «Теннесси» тарандық кемесінің қашуына жол бермеу үшін. 1864 жылдың жазында ол Мобил шығанағын контр-адмирал Дэвид Фаррагуттың басып алуына дайындалғанда блокадада қызмет етті. 1864 жылдың 9 шілдесінде «Мононгахела», «Галена» және «Себаго» кемелерімен бірге Форт Морганның қаруларына қарсы тұрып, Мобил шығанағының кіреберісінде жағаға ілінген үлкен блокадалық жүк кемесі «Вирджинияны» атқылады. Олардың оқтары Конфедерацияның өзендік бу кемесін «Вирджинияға» көмектесуден бас тартуға мәжбүр етті, бірақ келесі күні конфедераттар блокадалық жүк кемесін қайтадан жүзбеге келтірді, ол Мобил шығанағында қауіпсіздікке жетті. Мобилді жабу – Конфедерацияны оқшаулау және бағындыру үшін Одақтың стратегиясының маңызды бөлігі болды. 1864 жылдың 5 тамызында таңертең Фаррагуттың кемелері Мобил шығанағына кірді. Теңіз миналары және «Теннесси» штатының әскери-теңіз күштері бастаған Конфедерация эскадрильясы олардың алға жылжуына кедері келтірді. Фаррагуттың жетекші мониторы «Текумсе» минаға соғылып, бірнеше секунд ішінде суға батып кетті. Конфедерацияның флагмандық кемесі «Теннесси» «Бруклинге» шабуыл жасауға тырысты, ал шайқас жалпыға ортақ сипат алды, бір сағаттан астам уақытқа созылды. Күрес барысында бір сәтте Лакаванна толық жылдамдықпен «Теннессиге» шабуыл жасады, нәтижесінде «Теннесси» қисайды, ал кейін Лакаванна Фаррагуттың флагмандық кемесі «Хартфордпен» соқтығысты, «Теннессиге» тағы да шабуыл жасауға тырысқанда, «Теннесси» туын түсіргенге дейін. Мобил шығанағындағы шайқаста Фаррагуттың жеңісі Мексика шығанағындағы Конфедерацияның соңғы ірі портын жапты. Лакаваннаның он екі теңізшісі шайқаста көрсеткен батылдығы үшін Құрмет медалімен марапатталды. 1867 жылы ол Midway аралының батыс-солтүстік-батысында орналасқан, қазір Kure Atoll деп аталатын аймақты зерттеп, кемелердің құлауына себеп болып келген рифтердің дәлірек карталарын жасады. Лакаванна Тынық мұхитында, негізінен Гавай аралдарында және Калифорния мен Мексика жағалауларында қызмет етуді жалғастырды, содан кейін 1871 жылдың 10 ақпанында Калифорниядағы Маре-Айленд теңіз базасына демобилизацияланды. 1872 жылдың 8 мамырында қайтадан іске қосылған Лакаванна 1872 жылдың 22 маусымында Шығыс Азияға аттанды және 1875 жылдың 23 сәуірінде Сан-Францискоға оралып, АҚШ-қа қайтып келгенге дейін Қиыр Шығыста қызмет етті. 1880 жылдың қазан айында Тынық мұхиты соғысы кезінде Лакаванна Оңтүстік Тынық мұхитына соғысты аяқтау үшін АҚШ ұсынған дипломатиялық конференция өткізу үшін жүзіп кетті. Конференция сол кезде Перуге тиесілі болған, бірақ соғыстан кейін Чилиге өткен Арика портында өтті. Соғысқа қатысқан елдердің өкілдері – Перу, Чили және Боливия бірден келісімге келе алмады және АҚШ-тың күш-жігері сәтсіз аяқталды. Екі қысқа мерзімді үзілістен басқа, Лакаванна келесі 12 жыл бойы Тынық мұхитында қызмет етті. 1883 жылдың 16 наурызында Гонолулуда кемедегі капитан Луис Уильямс кемеден секіріп, суға батып бара жатқан әріптесін құтқарып алды, осы батылдығы үшін ол Құрмет медалімен марапатталды. Бір жылдан кейін, Каллаода (Перу), 1884 жылдың 13 маусымында Уильямс тағы да бір адамды судан құтқарып алды, сонымен бірге қарапайым теңізші Исаак Л. Фассер де қатысты. Уильямс пен Фассердің екеуі де осы әрекеттері үшін Құрмет медалімен марапатталды, бұл Уильямсты осы сыйлықты екі рет алған санаулы адамдардың бірі етті.