Кіріспе

Үнді ғарыш ғалымы
Кришнасвами есімді басқа адамдар

Кришнасвами Кастуриранган (Krishnaswami Kasturirangan, 24 қазан 1940 жылы туған) – 1994 жылдан 2003 жылға дейін Үндістанның Ғарыш зерттеулер ұйымын (ISRO) басқарған үнді ғалымы. Қазір Раджастан орталық университеті мен NIIT университетінің канцлері. Бұрын Жавахарлал Неру университетінің проректоры және Карнатака білім комиссиясының төрағасы болған. Ол Rajya Sabha-ның бұрынғы мүшесі (2003–09) және бұрынғы, енді жойылған Үндістанның Жоспарлау комиссиясының мүшесі. Сондай-ақ, 2004 жылдың сәуірінен 2009 жылға дейін Бангалор қаласындағы Ұлттық жоғары оқу орталығының директоры қызметін атқарды. Үндістан үкіметінің үш маңызды азаматтық наградасымен марапатталған: "Падма Шри", "Падма Бхушан" және "Падма Вибушан".

Ерте өмір

Кастуриранг 1940 жылғы 24 қазанда Кочин Корольдігінің Ернакулам қаласында Кришнасвами Айер мен Висалакши отбасында дүниеге келді. Кастурирангтың ата-бабалары Тамил Надудан шыққан, кейін Кераланың әртүрлі аймақтарына қоныстанған; анасының ата-бабалары Палаккад ауданындағы Читтур талугындағы Наллепалли Аграхарамда, ал әкесінің ата-бабалары Триссур қаласына жақын Чалакуди қаласында қоныстанған. Кастурирангтың анасының әкесі Шри Анатанраяна Айер мектеп және колледж бітіріп, Ернакуламда санитарлық инспектор болып жұмыс істеді. Ол тәртіптілігі мен адалдығы үшін қоғамда үлкен құрметке ие болды. Ол әйелі Нараянимен бірге төрт қыз бен бір ұл тәрбиеледі, олардың үлкені Висалакши болды. Кастурирангтың әкесі Чалакуди Маникам Айер білімнің маңыздылығын ескере отырып, барлық ұлдарының жоғары білім алуына жағдай жасады. Кастурирангтың әкесі Эрнакуламдағы Махараджа колледжін химия мамандығы бойынша бітірген. Ол Tata Airlines компаниясында түрлі әкімшілік лауазымдарда жұмыс істеді және Indian Airlines Corporation компаниясында аға бухгалтер ретінде зейнетке шықты. Кастуриранг пен оның інісі Рави аналары қайтыс болғаннан кейін ерте балалық шақтарын Ернакуламда әжелері мен аталарының қамқорлығында өткізді. Он жасқа келгенде, әкесінің күрт қайтыс болуынан кейін, ол ағасымен бірге Бомбейге (қазіргі Мумбаи) әкесіне көшті. 1969 жылы PhD-ны аяқтағаннан кейін Кастуриранг Лакшмиге үйленді. Олардың екі ұлы бар: Раджеш пен Санджай. 1991 жылы оның әйелі қайтыс болды.

Білім

Кастуриранг Шри Рама Варма орта мектебінде білім алды. Кастуриранг Мумбайдағы Рамнарен Руиа колледжін ғылым бойынша үздік дипломмен бітірді және Мумбай университетінен физика ғылымдарының магистрі дәрежесін алды. 1971 жылы Ахмадабадтағы Физикалық зерттеу зертханасында жұмыс істей отырып, жоғары энергиялы эксперименталды астрономия саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол астрономия, ғарыш ғылымдары және олардың қолданылуы салаларында 240-тан астам мақала жариялаған.

Негізгі үлес

Кастуриранг 2003 жылғы 27 тамызда қызметінен кеткенге дейін 9 жыл бойы Үндістанның ғарыш зерттеулер ұйымының төрағасы, Ғарыш комиссиясының төрағасы және Ғарыш департаментінің хатшысы қызметін атқарды. ISRO-да ол ISRO спутниктік орталығының директоры болып қызмет етті, жаңа буын ғарыш кемелерін, Үндістанның ұлттық спутниктік жүйесін (INSAT 2), Үндістанның қашықтан зондтау спутниктерін (IRS 1A және 1B), сондай-ақ ғылыми спутниктерді дамытуға бақылау жасады. Ол сонымен қатар Үндістанның алғашқы екі эксперименталды жерді бақылау спутнигі – Бхаскара I және II жобасының директоры болды. Оның басшылығымен бағдарламада бірнеше маңызды кезеңдер болды, соның ішінде Үндістанның беделді ұшыру аппараттары, Полярлық спутниктік ұшыру аппараты және Геосинхронды спутниктік ұшыру аппараты (GSLV) сәтті іске қосылды және пайдалануға берілді. Сонымен қатар GSLV-дің жетілдірілген нұсқасы GSLVMk III бойынша зерттеулер аяқталды, оның ішінде оның толық конфигурациясы анықталды. Ол сондай-ақ IRS 1C және IRS 1D қашықтан зондтау спутниктерін әзірлеуге және ұшыруға, жаңа буын INSAT байланыс спутниктерін іске асыруға, сондай-ақ IRS P3 және P4 мұхитты бақылау спутниктерін дамытуға басшылық етті. Ол Үндістанды планеталық зерттеулер дәуіріне ендіру үшін кең ауқымды зерттеулер жүргізіп, Chandrayaan 1 жобасын анықтауға бастама көтерді. Бұл күш-жігердің нәтижесінде Үндістан ірі ғарыш бағдарламаларына ие алты елдің қатарына енді. Астрофизик ретінде Кастурирангтың қызығушылықтары жоғары энергиялы рентген және гамма сәулелері астрономиясы, сондай-ақ оптикалық астрономияны зерттеуді қамтиды. Оның басшылығымен Үндістанның ең амбициозды ғарыш негізгі жоғары энергиялы астрономиялық обсерваториясын анықтау және оған байланысты жұмыстарды бастау да маңызды кезең болды. Ол ғаламдық рентген және гамма сәулелерінің көздерін зерттеуге және ғаламдық рентген сәулелерінің атмосфераның төменгі қабатына тигізетін әсерін зерттеуге үлкен үлес қосты. Кастуриранг Үндістанның 2020 жылғы Ұлттық білім беру саясатын жасау үшін тағайындалған комитеттің төрағасы болды. Кейін 2021 жылдың қыркүйегінде ол жаңа Ұлттық оқу бағдарламасын әзірлеуге жауапты болатын 12 мүшелі басқару комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Үш жылдық мерзімге тағайындалған бұл комитет елдегі мектептердің оқулықтарын, оқу бағдарламаларын және оқыту тәжірибесін әзірлеуге басшылық ететін құжат болады. Кастуриранг сонымен қатар Бенгалурудағы Раман зерттеу институтының қорқоры кеңесінің мүшесі болып қызмет етеді.

Құрметтер мен марапаттар

Кастуриранг 27 университеттен құрметті доктор атағын алған.

Даулар

Намби Нараянға Пәкістанға құпия ақпарат сатқан деген айып тағылған кезде ол ISRO-ның жоғары дәрежелі офицері болған. Кастуриранның оған көмектеспегені "Рокетри: Намби эффекті" фильмінде көрсетілген.