Кіріспе

1886 жылы ойлап табылған алғашқы қозғалыс суреті жүйесі

Электрикалық жылдам көруші (немісше Elektrischen Schnellseher) немесе электротахископ – хронофотограф Оттомар Аншутц 1886 және 1894 жылдар аралығында жасаған алғашқы қозғалыс суреті жүйесі. Ол машинаның кем дегенде жеті түрлі нұсқасын жасады, оның ішінде проектор, қарапайым көру құрылғысы және айналмалы дөңгелекте орналасқан жарықтандырылған шыны фотосуреттері бар, кең сүт шыны экранында бір уақытта жеті адамға дейін көрінетін бірнеше нұсқасы болды.

Тарих

Хронофотография және кинофильмдермен жұмыс істемес бұрын Аншуц 1884 жылы ұшып бара жатқан қара құстардың жылдам суретін түсіргені үшін зор даңққа ие болды. 1885 жылы Аншуц Пруссияның мәдениет министрінің қолдауымен жылқылардың алғашқы хронофотографиясын жасады. Бастапқыда 12 камера қолданды, кейін 24-ке дейін арттырды. 1888 жылы Аншуц Шарлоттенштрасседегі 59-шы үйдің студиясына көшті, онда 1900 жылға дейін (кейін жылдар бойы сирек болса да) Шнеллсехердің жиі демонстрациялары өтті. Siemens & Halske компаниясы қатысқанға дейін Аншуц автоматтандырылған цилиндрлі Шнеллсехерді өзі жасаған. Ол әрқайсысы әртүрлі көріністі көрсететін алты мөлдір шыны экраннан тұрды. Бұл электротахископ 1890 жылдың қараша айында Венада және шамамен 1891 жылы Брюссельде ақы төлеп келген көрермендерге көрсетілді. 1893 жылы Edison Manufacturing Company компаниясы 1888 жылдан бері баяу дамып келген, көптен күткен Кинетоскопын кеңінен тарата бастады. Алғашқы эксперименттер фонограф цилиндрлеріне негізделген, бірақ олар көп ұзамай Шнеллсехер автоматының негізіндегі жобаға көшті. 1894 жылдың 6 қарашасында Аншуц екі үзіліспен айналатын үлкен дискілері және үздіксіз жарық беретін проекторды патенттеді. 1894 жылдың 25, 29 және 30 қарашасында ол өзінің жаңа құрылғысын таныстырды – екі байланысқан дискі арқылы қозғалатын бейнелерді Берлиндегі Пошта ғимаратының қараңғы Grand аудиториясында экранға шығарды. 1895 жылдың 22 ақпанынан 30 наурызына дейін ескі Рейхстагта 300 адамдық көрермендерге 40 түрлі сахнадан тұратын 1,5 сағаттық коммерциялық бағдарлама көрсетілді, оны шамамен 4000 адам тамашалады. 1895 жылы тағы да бірнеше кино пионерлері үлкен экранға түсірілген кино нарығына енді, олардың ішінде Макс және Эмиль Складановскийлер өздерінің Bioscop, ал Огюст және Луи Люмьер өздерінің кинематографтарымен көзге түсті. Олардың фильмдері Шнеллсехердің суреттерінен әлдеқайда ұзын болды, және 1895 жылдан кейін Аншуцтың кинодағы мансабы студиясындағы үйде қолданылатын Тахископтарды сатумен шектелді.

Тахископтың үй үлгілері

Аншюц зоотроптың жетілдірілген нұсқалары болған "Шнеллзер" немесе "тахископ" патенттелген төрт түрін жасады. 1887 жылдың қыркүйегінде Аншюц 19, 20 және 21 тесігі бар үш қатардың бірі арқылы қарауға мүмкіндік беретін қолмен айналдырылатын тахископты ұсынды. Бұл әртүрлі суреттер салынған жолақтарды пайдалануға және суреттерді тоқтатылған немесе қозғалыстағы күйде көруге мүмкіндік берді. 1889 жылдың наурыз айында көрнекті хронофотограф Этьен Жюль Марей мұндай тахископты сатып алды. 1890 жылы "Салон тахискобы" пайда болды, онда зоотроп түріндегі барабанды құру үшін ұзын сурет жолақтары негізге бекітілуі керек болды. Әрбір жолақта литографиялық суреттер арасында тиісті саңылаулар болды, ал негізді тік қалпына келтіруге болады. 1891 жылы Аншюц екі қарапайымдатылған нұсқасын шығарды. Зоотроп түріндегі Шнеллзерлер көбінесе үй жағдайында пайдалану үшін жасалды және Аншюц коммерциялық жолмен өз жұмысын көптеген адамдарға қолжетімді етуді көздеді, бірақ ол бейне сапасын жоғары деңгейде ұстауға тырысты және барлық сурет жолақтарын жеке студиясында өндірді, нәтижесінде олардың саны шектеулі болды. Берлиндегі өз студиясында Аншюц 1905 жылға дейін шыны дөңгелектері мен Гейслер түтіктері бар қолмен айналдырылатын үйлік модельдерді, сондай-ақ зоотроптық Шнеллзерлерді ұсынды.

Кино шығармалары

Аншутц көптеген хронофотография серияларын жасады және оның кем дегенде 60-ын электротахископқа бейімдеді. Ол 1885 жылы әскери мақсатта жылқыларды хронофотографиялық тұрғыдан зерттеумен бастады. 1888 жылы ол Бреслау зообағында жануарлардың қозғалысын зерттеді. Сондай-ақ, ол акробаттарды, бишілерді, спортшыларды, боксшыларды, күрескерлерді, спорт жарыстарын және ат жарыстарын түсірді. Ол ғалым емес, көркем және шебер фотограф болғандықтан, Schnellseher-ді коммерциялық мақсатта пайдалануды бастағанда басқа тақырыптарды таңдады. Ол күнделікті өмірге негізделген бірнеше комедиялық көріністерді түсірді, соның ішінде Lustige Fahrt (Күлкілі сапар), Zwei Zimmerleute Frühstückend (Екі ұста таңғы ас істеп отыр), Familie essend aus einem Topfe (Отбасы бір қазаннан жеп отыр), Raufende Jungen (Жігіттер төбелесіп жатыр), Zwei Herrn eine Prise Schnupftabak nehmend (Екі господин бір қысым түйін тамағына салып жатыр), Einseifen beim Barbier (Шаштараздың алдында сабындану), Tabakschnupfender Alter (Тамаққа түйін тамағын салып отырған қарт) және Skatspieler (Карта ойнаушылар). Аншутцтің кинодағы туындыларының көп бөлігі әлі күнге дейін табылған жоқ. Оның басылған хронофотографиясының көптеген мысалдары сақталған болса да, оның кейінірек ойын-сауыққа бағытталған жұмысынан (2016 жылға дейін) табылғанның бәрі – 1926 жылғы үй моделіндегі автоматты Schnellseher суретінен алынған үш карта ойнаушысы бар бұлыңғыр сурет болды.