Кіріспе
Кюя Фукаданың 1964 жылғы кітабы "100 танымал жапон таулары" (日本百名山) – альпинист және жазушы Кюя Фукаданың 1964 жылы жазған кітабы. Бұл тізім қазіргі император Нарухито назарына түскеннен кейін кеңінен танымал болды. Тізім NHK деректі фильмдері мен басқа да жаяу жүру туралы кітаптарда талқыланды. 2014 жылы Мартин Худ аударған ағылшын тіліндегі нұсқасы, "One Hundred Mountains of Japan" деген атпен, Гавай университетінің баспасынан жарық көрді. Толық тізім (солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай аймақтар бойынша реттелген) төменде келтірілген.
100 Famous Japanese Mountains (日本百名山) is a book written in 1964 by mountaineer and author Kyūya Fukada. The list became famous when Crown Prince Naruhito, now Emperor, took note of it. The list has been the topic of NHK documentaries, and other hiking books. An English edition, One Hundred Mountains of Japan, translated by Martin Hood, was published in 2014 by the University of Hawaii Press
The complete list (sorted into regions from northeast to southwest) is below.
Тарих
Едо дәуірінен бері атақты таулардың таңдамалары жасалып келді. Тани Бунчо «Жапонияның атақты тауларының карталары мен суреттерінің жинағы» (日本名山図会) еңбегінде 90 тауды жоғары бағалаған, бірақ олардың ішінде Иседегі Асама тауы, Мие және Босо түбегіндегі Нокогири тауы сияқты кішкентай таулар да болды. Бұл таңдауға разы болмаған Фукуда, Жапониядағы көптеген тауларға шыққан, табиғи сұлулығы, тарихы және ерекшелігін ескере отырып, 100 атақты жапон тауын іріктеді, сонымен қатар биіктігі 100 метрден төмен тауларды тізімнен шығарды. Бастапқыда тек таушылдар мен жақын оқырмандарға ғана белгілі болған бұл тізім, ханзаданың сүйікті кітабы екені туралы хабарлардың таралуы арқасында танымал бола бастады. Мұрагер ханзада тауға құмар адам, тіпті альпинистік клубқа мүше болған, және тізімдегі әрбір таудың шыңына көтерілуді арман еткен. 1980 жылдардан бері орта жастағы адамдар арасында тауға шығу қозғалысы күшейді. Бұл сарапшыларға арналған альпинизм емес, кейде тауға жататын қиын өрлеулер де болғанымен, көбінесе қарапайым адамдар үшін демалыстық серуендер мен трекингтерге бағытталған. Алайда, тау шатырлары мен жолдардың көбейіп, альпинизм технологиясының жақсарған арқасында, бұрын өте қиын деп есептелген тауларға шығу мүмкін болды. Тізім кеңінен таралды және көптеген адамдар кітаптан тауларды таңдап, шығуға бел буды. Ханзада Нарухитоға еліктеп, көптеген адамдар тізімдегі барлық шыңдарға жетуді мақсат етті. NHK телеарнасының тау туралы бағдарламалары тізімді танымал етуге көмектесті. Арна тізімдегі тауларды бірінен соң бірін бағындыру туралы деректі фильмді және Рэмбо Минамидің орта жастағыларға арналған альпинизм оқулығын көрсетті. Бұл бағдарламалар кеңінен танылып, тізім көпшілікке мәлім болды. Содан бері 200 және 300 таудан тұратын тізімдер, түрлі аймақтардағы жүздеген таулардың тізімі және 100 гүлді тау тізімі пайда болды. 2002 жылы барлық тауларды 66 күнде басып өту арқылы жаңа рекорд орнатылды. Бұл көрсеткіш 2007 жылы 48 күнге, ал 2014 жылы 33 күнге дейін жаңартылды.
Though it was at first unknown other than to some hiking lovers and avid readers, reports that the list was one of the Prince's favorite books increased its profile. The Crown Prince is a mountain enthusiast to the extent that he has even belonged to an alpine club, and it has been reported that it is a dream of his to reach the summit of every mountain on the list. Since the 1980s, there has been a climbing boom amongst the middle aged. It is not alpinism for experts, sometimes including rock climbing, that has been popularised, but rather more casual hiking or trekking for ordinary people. However, due to the creation of more mountain lodges and trails, and the improvement of mountaineering technology, it became possible to climb mountains which had previously been considered very rugged. The list became widely read, and more and more people have chosen mountains from the book to climb. In imitation of Prince Naruhito, many people have also set the goal of reaching every summit on the list. Mountaineering programs on NHK helped popularize the list. The station televised a documentary about taking up the mountains on the list one by one, and Rambō Minami's mountaineering primer for the middle aged. These gained broad popularity, and the list became widely known. Since then, lists of 200 and 300 mountains, lists of hundreds of mountains in various localities, and a list of 100 floral mountains have appeared. In 2002, a new record was established when all the mountains were traversed in 66 days. This was superseded in 2007, with a new record of 48 continuous days. This was further cut to 33 days in 2014
Бағалау
Уолтер Уэстонның "Mountaineering and Exploration in the Japanese Alps" атты жапон таулары туралы басқа да қазіргі заманғы эсселермен салыстырғанда, кітап қысқа. Фукуда таулардың тарихы, әсіресе олардың аттарының пайда болуы туралы жазады. Бұл кітапты оқып, тау шаруасының немесе табиғаттың көрінісін сезінуге болмайды. Кейбір адамдардың пікірінше, тізімнің кеңінен қабылдануының себебі – ол бұрыннан мәлім 100 тауға назар аударғандығында.
Таңдау критерийлері
Фукада өрмелеген тауларының ішіндегі 1500 метрден биік 100 тауды үш өлшем бойынша таңдады: әдемілік, тарих және ерекшелік. Биіктікке қатысты шамалы икемділік болды, мысалы Цукуба және Каймон таулары лимиттен төмен болды. Таңдау критерийлеріне қатысты түрлі пікірлер айтылды. Көбінесе тізімде Чубу аймағындағы тауларға басымдық берілгені айтылады. Ишикава префектурасынан шыққан Фукаданың бала кезінде Хаку тауына қарап өскені белгілі, бірақ ол батысқа қарай тағы 13 тауды ғана қосты. Дегенмен, әдемілік пен ерекшелік – субъективті ұғымдар, және тарих бойы Кинки аймағындағы таулар туралы көптеген аңыздар айтылып келеді. Сонымен қатар, тауға құмар көптеген адамдар 877 метрлік (сол кезде 876 метрлік) Цукуба тауы таңдалғандықтан, басқа аймақтардағы да кейбір таулардың тізімге енуі керек екенін айтты.