Кіріспе

Атланта қаласы және Джорджия штаты Фултон округі үшін кітапхана жүйесі

Атланта-Фултон қоғамдық кітапханалар жүйесі – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласы мен Фултон округіне қызмет көрсететін мемлекеттік кітапханалар желісі. Жүйені Фултон округі басқарады. Жүйеге Атлантаның орталық кітапханасы кіреді, ол кітапхана бас кеңсесі болып табылады, сондай-ақ афроамерикалық мәдениет және тарих зерттеу кітапханасы – Оберн даңғылындағы кітапхана және 33 филиалдық кітапхана.

Жас жігіттердің кітапханалық бірлестігі

Қоғамдық кітапхана жүйесінің бастауы 1867 жылы құрылған Жас ерлер кітапхана қауымдастығы (YMLA) – абоненттік кітапхана жүйесінде жатыр. YMLA-ға кіру еркін болды, бірақ кітаптарды тек төлем жасаған мүшелер ғана алуға құқылы болды. 1873 жылға дейін мүшелік тек ақ түсті еркектерге ғана шектелді, содан кейін ақ түсті әйелдерге де қосылуға рұқсат берілді. YMLA жүйесі ғасыр соңына дейін қаланың іс жүзіндегі кітапхана жүйесі болып қала берді. Алайда, 1890 жылдары YMLA, Эндрю Карнеги және Атланта қаласы Атлантада жаңа қоғамдық кітапхана ашу мәселесін талқылай бастады. 1897 жылы Эндрю Карнегидің Оңтүстік аймақтары бойынша бизнес-менеджері Уолтер М. Келли YMLA басқармасына қосылып, қоғамдық кітапхана салуды жақтады, себебі YMLA Атлантаның өсіп келе жатқан халқының қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмады.

Карнеги кітапханасы

1902 жылғы 4 наурызда қазіргі Орталық кітапхана орналасқан жерде, Акерман мен Росс жобалаған алғашқы қоғамдық кітапхана – Карнеги кітапханасы ашылды. Кітапхана ашылғанда, тек жертөле, кітап қоймасы және балалар бөлмесі ғана дайын болды. Карнеги кітапханасы ғасырдың көп бөлігінде жүйедегі басты кітапхана болып қызмет етті. Кітапхана 1950 және 1966 жылдары қалалық облигациялар есебінен қайта жаңартылды. 1950 жылға дейін жүйе Карнеги кітапханасы деп аталып келді, бірақ орталық Карнеги кітапханасының жаңартылуына орай, 1950 жылы жүйе Атланта қалалық кітапханасы деп қайта аталды. 1977 жылы Карнеги кітапханасы қазіргі Орталық кітапхананың салынуына орын беру үшін бұзылды. Дегенмен, ғимараттың архитектуралық элементтері сақталды және Атлантадағы жоғары білімнің ескерткіші – Карнеги білім беру павильонын құру үшін пайдаланылды. 1906 жылы Карнеги қала жер беріп, қаржылық қолдау көрсеткен жағдайда, екі филиалдық кітапхана салуға 30 000 доллар көмектесуге келісті. Карнеги кітапханасының алғашқы кітапханашысының құрметіне аталған Энн Уоллес кітапханасы 1909 жылы Солтүстік-Батыс Атлантадағы Лакки көшесі мен Мерритс даңғылының қиылысында ашылды. Содан кейін көптеген жаңа филиалдық кітапханалар ашылды. Оукленд қаласында орналасқан Рагсдейл филиалы 1912 жылы, ал 1913 жылы Джоэл Чандлер Харристің Вест-Энд үйінде «Uncle Remus» филиалы ашылды. Келесі ғасыр ішінде кітапхана жүйесі 1913 жылы төрт филиалдан бүгінде жұмыс істеп тұрған 34 филиалға дейін кеңейді. 1924 жылға қарай кітапхана жүйесінде қала бойынша сегіз филиал болды, ал 1967 жылға қарай жүйеде 19 филиал болды. Олар Sweet Auburn ауданында орналасқан. Сегрегация кезінде қара нәсілділерге арналған тағы екі кітапхана ашылды. 1920 жылдары афроамерикандықтар үшін алғашқы филиалдарын ашқаннан кейін, APL Энни Л. Макфитерс сияқты қара нәсілді әйел кітапханашыларды жұмысқа алуды бастады.

Орталық кітапхана

Атлантаның орталық кітапханасы кітапхана жүйесінің бас кеңсесі болып табылады. 1980 жылы құрылысы аяқталған бұл ғимарат Баухаус қозғалысының сәулетшісі Марсель Брюер жобалаған соңғы ғимарат еді. Брутализм архитектуралық стилінде салынған бұл ғимаратты архитектура сарапшылары, мысалы, Заманауи өнер мұражайының бас архитектуралық кураторы Барри Бергдолл «шедевр» деп атайды және ол Уитни өнер мұражайы ғимаратымен (қазіргі Мет Брюер мұражайы) тығыз байланысты. Розуэлл бөлімшесі 1946 жылы еріктілердің апта сайын Атланта орталық кітапханасына барып-келуімен басталды. 1955 жылы Артур В. Смит Розуэллдегі тарихи «Кірпіштер» пәтерлерінің бірін сатып алып, кітап қоры сонда көшірілді және барлық кітаптар әлі де Орталық кітапханадан алынғандықтан «Розуэллдегі Карнеги кітапханасының қоймасы» деп аталды. Розуэлл кітапханасы 1965 жылға дейін өз кітап қорымен толыққанды бөлімшеге айналмады.