Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әскери бөлім (1917–1921)
Military unit (1917–1921)
Көк армия (поляк тілінде: Błękitna Armia; француз тілінде: Armée bleue), немесе Галлер армиясы, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Францияда құрылған поляк әскери контингенті болды. Бұл атау сарбаздары киген француз тіліндегі көк түсті әскери формадан шыққан. Бұл әскерлерді сипаттау үшін қолданылған символдық термин кейіннен Батыс Еуропадағы жаңадан құрылған поляк легиондарын білдіру үшін генерал Йозеф Галлер фон Галленбургтің өзі қабылдады. Армия 1917 жылдың 4 маусымында құрылды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда одақтас күштермен бірге қызмет еткен поляк еріктілерінен тұрды. Батыс майданында шайқасқаннан кейін армия Польшаға ауыстырылды, онда ол Польшаның тәуелсіздігі үшін күрескен басқа поляк әскери құралымдарымен бірікті. Көк армия Польша-Украина соғысында поляктардың жеңісіне қол жеткізуде шешуші рөл атқарды, ал кейін Галлер әскерлері Польша-Совет соғысында большевиктердің шабуылын тойтаруға қатысты.
The Blue Army (Polish: Błękitna Armia; French: Armée bleue), or Haller's Army, was a Polish military contingent created in France during the latter stages of World War I. The name came from the French issued blue military uniforms worn by the soldiers. The symbolic term used to describe the troops was subsequently adopted by General Józef Haller von Hallenburg himself to represent all newly organized Polish Legions fighting in western Europe. The army was formed on 4 June 1917, and was made up of Polish volunteers serving alongside allied forces in France during World War I. After fighting on the Western Front, the army was transferred to Poland where it joined other Polish military formations fighting for the return of Poland's independence. The Blue Army played a pivotal role in ensuring Polish victory in the Polish–Ukrainian War, and later Haller's troops took part in Poland's defeat of the advancing Bolshevik forces in the Polish–Soviet War.
Канадалық шығу тегі
1914 жылдан бастап Солтүстік Америкадағы поляк қауымы тәуелсіз Польша құрудың соңғы мақсатымен әскери ұйым құру ниетімен бірігуге кірісті. 1914 жылдың соңында поляк-американдық PCKR (Polski Centralny Komitet Ratunkowy / Polish Central Relief Committee) тобы, Солтүстік Америкадағы поляк текті азаматтардан тұратын поляк бөлімін құру үмітімен Канадаға делегация жіберді, бірақ Канада үкіметі олардың өтінішін қабылдамады. Соғыс созыла бергенде, олар қайтадан талпыныс жасады және Квебек өнеркәсіпшісі Уильям Эван Прайс III-тен қолдау тапты. Оның байланыстары арқасында поляк делегациясы Канаданың әскери және қорғаныс министрі Сэм Хьюзбен кездесіп, үш батальоннан тұратын «Канада поляк легионы» құру туралы ұсыныс жасады. Рұқсат алысымен, эмиграциядағы поляк армиясы лагерьтің атауын «Тадеуш Костюшко лагері» деп қойды, бұл 1794 жылғы Костюшко көтерілісіне жетекшілік еткен және елді Ресей империясы мен Пруссия Корольдігінен азат етуді мақсат еткен поляк патриотының құрметіне берілген есім. 20 мыңнан астам адам Канадада оқытылып, Францияда жабдықталды және ақы алды. Лагерь Канадада орналасқанмен және француз тарапынан қаржылық қолдау көрсетілгеніне қарамастан, американдықтар оны өз бейтараптығына қауіп деп қарады. Соғыс басталғанда, американдық Polonia соғысқа көмектесу үшін Польшаның Орталық көмек комитетін құрды, бірақ этностық поляк еріктілері Францияға барлық поляк диаспораларынан бірдей уақытта келіп, ақырында 90 мыңнан астам сарбазға жетті. Антанта жауап ретінде Францияда құрылған (Дмовски басқарған) Польша Ұлттық комитетін Польшаның уақытша үкіметі ретінде мойындады және Вильсонның 1918 жылғы 8 қаңтардағы жазбаша уәдесімен, жеңіске жеткеннен кейін тәуелсіз поляк мемлекетін қайта құруға келісім білдірді. Польшаның ұзақ жылдар бойы басып алған патшалық Ресей, 1918 жылғы 3 наурызда Брест-Литовскіде келісімге қол қойған большевиктердің басып алуынан кейін соғыстан шықты. Алайда, 1918 жылғы қарашада Императорлық Германия құлатылғаннан кейін келісімнің күші жойылды және жаңа революциялық үкімет 1918 жылғы 11 қарашадағы келісімде капитуляциялады. Олар Пилсудскиймен күш біріктіруге шешім қабылдады, ол немістерден Магдебургтен босатылған болатын. 1918 жылғы 16 қарашада Польша тәуелсіздігін жариялады.
Beginning in 1914, the Polish community in North America began to organize in hopes of setting up a military organization with an end goal of an independent Poland. In late 1914 a delegation was sent by the Polish American group PCKR (Polski Centralny Komitet Ratunkowy / Polish Central Relief Committee) to Canada in hopes of setting up a Polish unit made up of North Americans of Polish ancestry, but the Canadian government rebuffed them. As the war dragged on, they tried again and found a supporter in Quebec industrialist William Evan Price III. With his contacts, the Polish delegation met Sam Hughes, the Canadian Minister of Militia and Defence, and pitched a "Polish Legion of Canada" composed of three battalions. With permission granted the Polish army in exile called its camp "Tadeusz Kościuszko Camp," honouring a Polish patriot who led the 1794 Kościuszko Uprising aimed at freeing the country from Imperial Russia and the Kingdom of Prussia. Over 20,000 men trained in Canada, equipped and paid by France. Yet even though the camp was in Canada and supported financially by the French, the Americans viewed it as a threat to their neutrality. When the war erupted, the American Polonia created the Polish Central Relief Committee to help with the war effort, although ethnically Polish volunteers arrived in France from all Polish diasporas at the same time numbering over 90,000 soldiers eventually. The Entente responded in kind by recognizing the Polish National Committee formed in France (led by Dmowski) as Poland's interim government, with Wilson's written promise (issued on 8 January 1918) to recreate a sovereign Polish state after their victory. Poland's long term occupier, Tsarist Russia, got out of the war, overrun by the Bolsheviks who signed a treaty in Brest Litovsk on 3 March 1918, which was voided after Imperial Germany was overthrown in November 1918 and the successor revolutionary government surrendered in the 11 November 1918 armistice. decided to join forces with Piłsudski who was just released by the Germans from Magdeburg. On 16 November 1918, Poland declared independence.
Батыс майдан
Бірінші дивизиялар 1917 жылы француз президенті Раймонд Пуанкаре мен поляк мемлекет қайраткері Игнаси Ян Падеревскийдің одақтастық шартына ресми қол қойылғаннан кейін құрылды. Жалпы саны шамамен 35 000 адамды құраған жауынгерлердің көп бөлігі француз армиясында қызмет ететін поляктар немесе бұрынғы тұтқынға алынған поляк әскери тұтқындары болды. Олар Германияның Heer және Австрия-Мажарстанның императорлық-корольдік Landwehr армияларында қызмет етуге мәжбүр болды. Бұл бөлімшелерге АҚШ-тан келген 23 000 поляк-американдық еріктілер және Франциядағы Ресей экспедициялық корпусының бұрынғы әскерлері де қосылды. Бразилиядағы поляк диаспорасының мүшелері де әскерге қосылып, 300-ден астам ер адам ерікті болып тіркелді. Көк Армия бастапқыда тікелей француз әскери бақылауында болды және генерал Луи Аршинард басқарды. Алайда, 1918 жылдың 23 ақпанында саяси және әскери тәуелсіздік Польша Ұлттық Комитетіне берілді, ал одан кейін армия тікелей тәуелсіз поляк билігінің басшылығына көшті. Сонымен қатар, тағы да бірнеше бөлімшелер құрылды, олардың ішінде Ресейдегі 4-ші және 5-ші атқыштар дивизиялары ең маңыздысы болды. 1919 жылдың 28 қыркүйегінде Ресей үкіметінің өкілдері Антантамен келісімге қол қойды, ол Франциядағы поляк әскери бөлімдерін «бірден-бір тәуелсіз, одақтас және соғысқа қатысушы поляк армиясы» деп ресми мойындады. 1918 жылдың 4 қазанында Ұлттық Комитет генерал Йозеф Халлер фон Халленбургті Франциядағы поляк легиондарының бас қолбасшысы етіп тағайындады. Батыс майданында алғашқы соғысқа шыққан бөлім – 1-ші атқыштар полкі (1 Pułk Strzelców Polskich) 1918 жылдың шілдесінен бастап Шампань және Вогез тауларында шайқасты. Қазан айына дейін 1-ші атқыштар дивизиясының барлық бөлімдері Рамбервиллер және Раон-л’Этап аймағындағы науқанға қосылды.
The first divisions were formed after the official signing of a 1917 alliance by French President Raymond Poincaré and the Polish statesman Ignacy Jan Paderewski. The majority of the recruits, approximately 35,000 of them, were either Poles serving in the French Army or former captured Polish prisoners of war, who were conscripted and forced to serve in the German Heer and Austrian Imperial Royal Landwehr armies. Many other Poles also joined from all over the world—these units included recruits from the United States with an additional 23,000 Polish American volunteers and former troops of the Russian Expeditionary Force in France. Members of the Polish diaspora community in Brazil joined the army, with more than 300 men volunteering as well. The Blue Army was initially placed under direct French military control and commanded by General Louis Archinard. However, on 23 February 1918, political and military sovereignty was granted to the Polish National Committee, and soon after that, the army was directly commanded by independent Polish authorities. Also, more units were formed, most notably the 4th and 5th Rifle Divisions in Russia. On 28 September 1919, Russian government officials formally signed an agreement with the Entente that officially recognized the Polish military units in France as "the only independent, allied and co belligerent Polish army." On 4 October 1918, the National Committee appointed General Józef Haller von Hallenburg as chief commander of the Polish Legions in France. The first unit to enter combat on the Western Front was the 1st Rifle Regiment (1 Pułk Strzelców Polskich) fighting from July 1918 in Champagne and the Vosges mountains. By October, the entire 1st Rifle Division had joined the campaign around the area of Rambervillers and Raon l'Étape.
Польшаға көшіру
Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін әскерге жаңа сарбаздарды жинау жалғасты. Осы жаңа еріктілердің көпшілігі поляктар еді, олар неміс, австриялық және орыс әскерлеріне міндетті түрде шақырылып, 1918 жылдың 11 қарашасындағы қару тоқтату туралы келісімге қол қойылғаннан кейін босатылды. 1919 жылдың басына қарай Көк әскер 68 500 адамнан тұрды және француз үкіметімен толықтай жабдықталды. Неміс билігі Балтық теңізіндегі Данциг (Гданьск) порты арқылы Польшаға кіруге рұқсат бермегендіктен, тасымалдау теміржол арқылы ұйымдастырылды. Сол жылдың сәуір және маусым айлары аралығында әскердің барлық бөлімдері Германия арқылы, жаңадан тәуелсіз Польшаға жабық теміржол вагондарында көшірілді. Қару-жарақтар жеке бөлімдерде сақталып, неміс тарапының алаңдауын басу үшін күзетпен қамтамасыз етілді. Польшаға келгеннен кейін дивизиялар тұрақты поляк әскеріне қосылып, Польша-Украина соғысындағы майданға жіберілді, ол Шығыс Галицияда жүріп жатқан еді. 1919 жылдың көктемінде Франциядан (революциялық Германия арқылы) Польшаға жасалған қауіпті сапарды осы оқиғаны бастан өткергендер куәландырды. Капитан Станислав И. Насталь: Кетуге дайындық біршама уақыт алды. Транзит мәселесі қиын және күрделі проблемаға айналды. Ұзақ күтістен кейін одақтастар мен Германия арасында шешім қабылданып, ресми түрде келісілді. Көк әскерді тасымалдаған алғашқы пойыз 1919 жылдың сәуір айының бірінші жартысында жолға шықты. Пойызбен Германия арқылы Отанға, Польшаға қарай жылдам жүрді. Майор Стефан Вычулковский: 1919 жылдың 15 сәуірінде полк Майнц, Эрфурт, Лейпциг, Калиш және Варшава арқылы төрт пойызбен Байон теміржол станциясынан Польшаға сапарды бастады және Польшаға келді, онда бөлімдер жеке батальондарға орналастырылды; Челмдегі 1-ші батальон, полк штабы және қосымша рота; Ковельдегі 3-ші батальон; ал Влодзимиердегі 2-ші батальон. Майор Станислав Бобровски: 1919 жылдың 13 сәуірінде полк Германия арқылы Польшаға, Отанда құрылып жатқан поляк әскерінің басқа бөлімдерін күшейту үшін жолға шықты, жаңадан туған Польшаны жас күштерімен қорғады. Майор Ежи Домбровский: Соңғы ақпанның 18 күні полк алғашқы пойызбен Польшаға жолға шықты. 1919 жылдың 23 сәуірінде 3-ші поляк атқыштар полкінің жетекші бөлімдері өз күштерінің арқасында енді бос болған Польша топырағына аяқ басты. Лейтенант Винценти Скаржинский: Көптеген апталар өтті. 1919 жылдың сәуір айы келді – содан кейін жоспар өзгертілді: әскерімізді Германия арқылы пойызбен Гданьскке тасымалдауға шешім қабылданды. Генерал Галлермен техникалық мәліметтерді келісу үшін көптеген офицерлер Польшадан келді, олардың ішінде майор Горецкий де болды.
The army continued to gather recruits after the end of World War I. Many of these new volunteers were ethnic Poles who were conscripted into the German, Austrian and Russian armies, and later discharged following the signing of the armistice agreement on 11 November 1918. By early 1919, the Blue Army numbered 68,500 men and was fully equipped by the French government. After being denied permission by German officials to enter Poland via the Baltic port city of Danzig (Gdańsk), transportation was arranged via rail. Between April and June of that year, all the army units were moved to a newly independent Poland, across Germany in sealed train cars. Weapons were secured in separate compartments and kept under guard to appease German concerns about a foreign army traversing its territory. Immediately after its arrival, the divisions were integrated into the regular Polish Army and sent to the front lines to fight in the Polish–Ukrainian War, which was being contested in eastern Galicia. The perilous journey from France (through revolutionary Germany) to Poland in the spring of 1919 was documented by those who lived through it. Captain Stanisław I. Nastal: Preparations for the departure lasted for some time. The question of transit became a difficult and complicated problem. Finally after a long wait a decision was made and officially agreed upon between the Allies and Germany. The first transports with the Blue Army set out in the first half of April, 1919. Train after train tore along though Germany to the homeland, to Poland. Major Stefan Wyczółkowski: On 15 April 1919 the regiment began its trip to Poland from the Bayon railroad station in four transports, via Mainz, Erfurt, Leipzig, Kalisz, and Warsaw, and arrived in Poland, where it was quartered in individual battalions; in Chełm 1st Battalion, supernumerary company and command of the regiment; 3rd Battalion in Kowel; and the 2nd Battalion in Wlodzimierz. Major Stanisław Bobrowski: On 13 April 1919 the regiment set out across Germany for Poland, to reinforce other units of the Polish army being created in the homeland amid battle, shielding with their youthful breasts the resurrected Poland. Major Jerzy Dąbrowski: Finally on 18 April 1919 the regiment's first transport set out for Poland. On 23 April 1919 the leading divisions of the 3rd Regiment of Polish Riflemen set foot on Polish soil, now free thanks to their own efforts. Lt. Wincenty Skarzyński: Weeks passed. April 1919 arrived – then plans were changed: it was decided irrevocably to transport our army to Gdańsk instead by trains, through Germany. Many officers came from Poland, among them Major Gorecki, to coordinate technical details with General Haller.
Польша-Украина соғысы
Галлер әскерлері Галиция мен Волыньдегі күштер тепе-теңдігін өзгертті. Олардың келуі поляктарға украиндықтарды ығыстырып, 1919 жылдың 14 мамырында Збруч өзенінде демаркациялық шекара орнатуға мүмкіндік берді. Көк әскер Батыс одақтастарымен жарақтандырылды және Польша-Совет соғысында большевиктерге қарсы күресуге арнайы жіберілген тәжірибелі француз офицерлерімен қолдау көрді, бірақ Батыс Украина Халық Республикасының күштеріне емес. Дипломатиялық талаптарға қарамастан, поляктар большевиктерге емес, алдымен украиндарға қарсы Галлер әскерін жіберді. Бұл тактикалық қадам Шығыс Галициядағы тұйыққа қалуды бұзу мақсатында жасалды. Жауап ретінде одақтастар Польша үкіметіне шабуылды тоқтату туралы бірнеше телеграмма жіберді, себебі одақтастармен жарақтандырылған әскерді Батыс Украина Халық Республикасына қарсы пайдалану француз әскери кеңесшілерінің мәртебесіне қайшы келеді, бірақ бұл талаптар назарға алынбады. Көк әскердің шабуылы тұйыққа қалуды бұзып, Батыс Украина армиясының күйреуіне әкелді. 1919 жылдың шілдесінде Украина майданында жеңіске жеткеннен кейін Көк әскер Германиямен шекараға, Силезияға ауыстырылды, онда ол батыстан Польшаға болуы мүмкін неміс басқындығына қарсы қорғаныс позицияларын дайындады.
Haller's troops changed the balance of power in Galicia and Volhynia. Their arrival allowed the Poles to repel the Ukrainians and establish a demarcation line at the river Zbruch on 14 May 1919. The Blue Army was equipped by the Western Allies, and supported by experienced French officers specifically ordered to fight against the Bolsheviks in the Polish–Soviet War, but not the forces of the Western Ukrainian People's Republic. Despite the diplomatic conditions, the Poles dispatched Haller's Army against the Ukrainians first, instead of the Bolsheviks. The tactical initiative was done in order to break the stalemate in eastern Galicia. In response, the allies sent several telegrams ordering the Polish government to halt its offensive, as using the allied equipped army against the Western Ukrainian People's Republic specifically contradicted the status of the French military advisors, but the demands were ignored. The offensive by the Blue Army succeeded in breaking the stalemate and brought about a collapse of the West Ukrainian army. In July 1919, after securing victory on the Ukrainian front, the Blue Army was transferred to the border with Germany in Silesia, where it prepared defensive positions against a possible German invasion of Poland from the west.
Польша-большевиктер соғысы
Польша-большевик соғысы кезінде бірнеше Көк Армия құрамалары тұрақты поляк армиясымен біріктіріліп, 49-шы гуцульдік атқыштар полкі мен 18-ші жаяу әскер дивизиясын құрады. Галлердің жақсы жаттығудан өткен және жоғары мотивті әскерлері, сондай-ақ олардың британдық Bristol F.2 барлау ұшақтары, итальяндық Ansaldo A.1 Balilla истребитель ұшақтары және француздық FT 17 танктері соғыста маңызды рөл атқарды. Польшалық американдықтар алғаш рет 1919 жылғы 18 маусымда Ривне (поляк тілінде Рówne) қаласының жанында большевиктермен шайқасты. Большевиктерді шығысқа ығыстырғаннан кейін Көк Армияның шабуылы тоқтады және әскерлер соғыстың соңына дейін ұсақ шайқастарға қатысты. Галлердің әскерлері большевиктердің шағын бөлімшелерін қоршауға тырысты, сондай-ақ азық-түлік, оқ-дәрілерді алу үшін гарнизонға шабуыл жасады және жаудың арасында үрей таратуға ұмтылды.
During the Polish Bolshevik War several Blue Army formations were merged with the regular Polish army, and jointed together to form the 49th Hutsul Rifle Regiment and 18th Infantry Division. Haller's well trained and highly motivated troops, as well as their British built Bristol F.2 reconnaissance planes, Italian made Ansaldo A.1 Balilla fighter planes and French FT 17 tanks, also played a significant role in the war. The Polish American first engaged the Bolshevik forces near the town of Rivne (Równe in Polish) on 18 June 1919. After pushing the Bolsheviks east, the Blue Army advance halted and the troops engaged in small skirmishes until the end of the war. Haller's troops would try to entrap small units of Bolshevik soldiers as well as raid garrisons for food, ammunition and to spread panic amongst the enemy.
Соғыстан кейінгі
Көк армияның 15-ші жаяу әскерлік атқыштар полкі Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 49-шы гуцуль атқыштар полкінің (Карпаттардың 11-ші жаяу әскерлік дивизиясының құрамындағы) негізі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшадағы коммунистік репрессия кезінде, Польша-Кеңес соғысы мен Көк армияға қатысты тарихтың көп бөлігі Кеңес билігі тарапынан цензураланып, бұрмаланып, жасырылды.
The Blue Army's 15th Infantry Rifle Regiment formed a basis for the 49th Hutsul Rifle Regiment (part of the 11th Carpathian Infantry Division) after the end of World War I. During the Communist crackdown in Poland after World War II, most of the history related to the Polish Soviet War and the Blue Army was censored, distorted and repressed by the Soviet authorities.
Яһудилерге қарсы зорлық-зомбылық
Украина майданындағы шайқас кезінде Көк армияның сарбаздары жергілікті еврейлерге шабуыл жасады, олардың кейбіреулері Польшаның жауларымен ынтымақтасып жатыр деп сенді. Шығыс Галисияда бұл Соломон Лайнберг басшылығымен Украина Галисия армиясының еврей батальонымен күресуді қамтыды. 1919 жылдың 27 мамырында Ченстоховада Көк армияның мылтық дивизияларының бірінде қызмет ететін Станислав Дзиадецкий есімді сарбаз патрульдеу кезінде атылып, жараланды. Атысқа еврей тігінші күдікті деп танылды және Халлердің сарбаздары мен олармен бірге болған азаматтар тарапынан дереу өлім жазасы орындалды. Олар еврейлердің үйлері мен дүкендерін тонап, 5-10 еврейді өлтіріп, ондаған адамды жарақаттады. Павел Корцек армия шығысқа қарай жылжыған сайын, Галлердің сарбаздарының бір бөлігі еврей мүліктерін тонау және зорлық-зомбылық жасау арқылы кек алуды жалғастырғанын жазды. Виллиам Хаген Галлердің әскерлерінің азаматтық жұртшылықпен бірге еврей полиция қызметкерлеріне шабуыл жасағанын, ғибадат етушілерді ұрып-соққанын және шығыс Хелмдегі синагогтарда еврей дұға кітаптарын жойғанын сипаттады. Польша полициясы мен қалыпты әскерлер кейде Галлердің әскерлерін тоқтатуға мүмкіндік алды. Говард Сахардың сөзіне сәйкес, Көк армия келгенге дейін бір жарым жыл ішінде аймақтағы еврейлердің қаза болғандар саны 400-500 аралығында болды; Галлер әскерлерінің зорлық-зомбылығы осы санды екі есеге арттырды. Моргентау есебінде поляк әскерінің (Көк армияны қоса алғанда) іс-қимылдары салдарынан қаза тапқан еврейлердің жалпы саны 200-300-ден аспайды деп есептелді. Көк армияның іс-қимылдарының нәтижесінде генерал Галлердің АҚШ-қа сапары американдық еврей және украин қауымдастықтарының наразылығына ұшырады. Тадеуш Пьотровский көп жағдайларда антисемитизмді тонау мен солдаттардың қатыгездігінен ажырату мүмкін емес екенін жазды. Ол "погром" термині еврей азаматтарын қасақана өлтірудің қабылданған мағынасында Көк армия қатысқан оқиғалардың көп бөлігіне қолданыла алмайтынын мәлімдеді.
Throughout the fighting on the Ukrainian front, soldiers from the Blue Army assaulted local Jews, believing that some of them were cooperating with Poland's enemies. In eastern Galicia this included fighting a Jewish battalion of the Ukrainian Galician Army under the leadership of Solomon Leinberg. On 27 May 1919 a soldier by the name of Stanisław Dziadecki who served in one of the Blue Army's rifle divisions in Częstochowa, was shot and wounded while on patrol. A Jewish tailor was suspected of the shooting, and was promptly executed by Haller's soldiers and accompanying civilians, who proceeded to loot Jewish homes and businesses, killing 5 10 Jews and injuring several dozen more. Pavel Korzec wrote that as the army traveled further east, some of Haller's soldiers, as a way to exact retribution, continued to loot Jewish properties and engage in violence. Willian Hagen described Haller's troops together with civilian mobs as assaulting Jewish policemen, beating worshipers and destroying Jewish prayer books in synagogues in eastern Chełm. Polish police and regular army soldiers were occasionally able to restrain Haller's troops. According to Howard Sachar, in the year and a half prior to the Blue Army's arrival, the total number of Jewish casualties in the region was between 400 and 500; Haller's troops' violence caused this number to double. The Morgenthau Report estimated that the total number of Jews killed as a result of actions made by the Polish military (including the Blue Army) did not exceed 200–300. As a result of the Blue Army's activities, General Haller's visit to the United States was met with protests from American Jewish and Ukrainian communities. Tadeusz Piotrowski wrote that in most cases it's impossible to disentangle gratuitous antisemitism from commonplace looting and soldier brutality. He claims that the term "pogrom" in the accepted sense of the deliberate killing of Jewish civilians could not be applied to the great majority of the incidents in which the Blue Army was involved.
Себептер
Александр Прусиннің пікірінше, поляк күштерінің антисемиттік әрекеттеріне бірнеше себеп болды. Жер реформаларына байланысты әлеуметтік-экономикалық шиеленістер және еврейлердің жер иелері тобымен байланыстырылуы жаушылық сезімдеріне әкелді. Сонымен қатар, поляк сарбаздарына лайықты мемлекеттік өтемақы төленбегендіктен, олар еврейлерді тонауды өз қызметтері үшін ішінара өтемақы ретінде қарастырды. 1919 жылғы Польша-Германия қақтығысында көптеген еврейлердің Германиямен ынтымақтас болғанын есте сақтаған Батыс Польшадан келген сарбаздар үшін, бұл антисемиттік шабуылдарды поляк ұлтының жауларына қарсы жазалау ретінде қарауға мүмкіндік берді. Одан әрі, көптеген поляктар еврейлерді большевизммен байланыстырды, ал «Эндектер» әсіресе еврей большевизмінің стереотипін таратуға тырысты. Джоанна Мичлик атап көрсеткендей, кейбір анти-еврейлік зорлық-зомбылық жасаушылар өз әрекеттерін ұлттық өзін-өзі қорғау атынан заңды деп түсіндірді. Көк армияның офицерлері мен сарбаздары осы тенденцияны көрсетті және еврей қауымдастықтарының дәстүрлі діни сипаты мен саяси әртүрлілігіне қарамастан, барлық еврейлерді коммунисттер деп санады. Маңызды зорлық-зомбылық оқиғаларының көп бөлігін поляк-американдық еріктілер жасады. Батыс Украинадағы көптеген бейтаныс этникалық, саяси және діни топтармен кездесудің мәдени шокы олардың осалдық сезіміне әкелді, бұл өз кезегінде зорлық-зомбылыққа соқты. Encyclopaedia Judaica Франциямен байланысы болғандықтан Көк армияның басқа поляк басшылығынан тәуелсіздікке ие болғанын және оның кейбір сарбаздары Галициядағы еврей қауымдастықтарына қарсы тәртіпсіз әрекеттер жасағанда осы мүмкіндікті пайдаланғанын жазады.
According to Alexander Prusin there were a number of causes for the anti semitic acts of the Polish forces. Socioeconomic tensions regarding land reforms and conflation of Jews with the landed class led to the feelings of hostility. Also, the lack of appropriate government compensation to the Polish soldiers led to soldiers viewing the looting of Jews as partial re compensation for their service. For soldiers from Western Poland who remembered how many Jews have previously collaborated with Germany during a recent Polish German conflict in 1919, this allowed framing of anti semitic attacks as retribution on enemies of the Polish nation. Further, for many Poles Jews were associated with Bolshevism, and the Endeks in particular promoted the stereotype of Jewish Bolshevism. Likewise, according to Joanna Michlic, some perpetrators of anti Jewish violence legitimized their actions in the name of national self defense. Officers and soldiers in the Blue Army expressed these tendencies, and often treated all Jews as communists, despite the traditional religious character and political diversity of Jewish communities. Some of the more significant incidents of abuse were inflicted by the Polish American volunteers. It is likely that the cultural shock of finding themselves confronted by a multitude of unfamiliar ethnic, political and religious groups that inhabited Western Ukraine led to a feeling of vulnerability, that in turn provoked the violent outbursts. Encyclopaedia Judaica writes that because of its French ties the Blue Army enjoyed independence from the main Polish command, and some of its soldiers exploited this when engaging in undisciplined action against Jewish communities in Galicia.
Польша-американдық еріктілердің ардагер мәртебесі
Соғыстан кейін Халлер армиясында қызмет еткен поляк-американдық еріктілер американ немесе польша үкіметтері тарапынан ветерандар ретінде мойындалмады. Бұл АҚШ-тағы поляк қауымдастығы мен Польша үкіметі арасында шиеленіске алып келді және осының салдарынан поляк-американдықтар Польшаның мүддесіне әскери тұрғысынан қайтадан көмектесуден бас тартты.
After the war, the Polish American volunteers who served within Haller's Army were not recognized as veterans by either the American or Polish governments. This led to friction between the Polish community in the United States and the Polish government, and resulted in the subsequent refusal by Polish Americans to again help the Polish cause militarily.
Еврей еріктілері
Польшалық еврейлер Көк Армияға қатарына шақырылып, этникалық поляктармен бірге солдат, дәрігер және медбике болып қызмет етті. Эдвард Голдштейннің "The Galitzianer" журналында жазғанынша, Пол Валасек құрастырған 1381 қаза тапқандар тізімін қарап шыққанда, ол тізімде 62 (шамамен 5%) еврей есімді есімдерді анықтады. Сонымен қатар, Германия империясының Позен (Познань) қаласында туған поляк Көк Армияда қызмет еткен. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1915 жылы неміс армиясына шақырылып, батыс майданында соғысқан. Францияда тұтқынға алынғаннан кейін Көк Армияға қосылып, кейіннен поляк-украин және поляк-совет соғыстарында шайқасты. Қызметтен босағаннан кейін Казьмиерчак Германияға эмиграциялады. Станислав Жакковский, 1-ші танк полкінің II батальонының командирі.
Polish Jews enlisted and fought alongside ethnic Poles within the Blue Army, serving as soldiers, doctors and nurses. According to Edward Goldstein writing in The Galitzianer, on examining a list of 1,381 casualty names compiled by Paul Valasek, he identified 62 (or approximately 5%) Jewish sounding names in the list. and an ethnic Pole born in Posen (Poznań), German Empire served in the Blue Army. During World War I, he was drafted into the German Army in 1915 and fought on the western front. After being taken as a prisoner of war in France, he joined the Blue Army, and subsequently fought in the Polish Ukrainian and Polish Soviet wars. After ending his service Kaźmierczak emigrated back to Germany. Stanislaw Jackowski, Commander of the II Batallon of the 1st Tank Regiment.