Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі

USS Wedderburn (DD 684) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі болған.

Есімдес

Чарльз Фостер Уеддерберн 1892 жылы 2 қазанда Иллинойс штатының Чикаго қаласында дүниеге келген. Ол 7 шілде 1911 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына курсант болып қабылданды, 1915 жылы 5 маусымда бітіріп, офицерлік шен алды. Энсинг Уеддерберн Бруклин крейсерінде бітіргеннен бастап 1915 жылдың соңына дейін қызмет етті. 1915 жылдың желтоқсан айында ол Азия флотына қарасты "Чонси" эсминціне ауыстырылды, ол Филиппиннің Кавите портында орналасқан еді. Ол 1 шілде 1917 жылы кіші лейтенант шеніне көтерілді; және бір айдан кейін оның кемесі Франция жағалауына жол тартты. Сент-Назерде орналасқан кемесі Атлантика мұхитының шығысында конвойлерді сүйемелдеді. Гибралтардан шамамен 177 км (110 миль) батыста миссия орындап жатқанда, "Чонси" 18-19 қараша түнде британдық "SS Rose" сауда кемесімен қақтығысып, ауыр зардаптарға ұшырады. Эсминец 19-ы күні шамамен 03:17-де батып, Уеддерберн мен оның 20 серігімен бірге суға кетті.

Құрылыс және іске қосу

Уеддерберн (DD 684) кемесінің құрылысы 1943 жылдың 10 қаңтарында Сан-Францискодағы Bethlehem Steel Co. компаниясында басталды; 1943 жылдың 1 тамызында суға түсірілді; Гертруда Ф. Уеддерберн ханым демеушілік етті; және 1944 жылдың 9 наурызында қолданысқа берілді.

1944 жыл

Батыс жағалауда сынақтан өткеннен кейін және «Бейтлехем Стил» компаниясында сынақтан кейінгі дайындықтан кейін, «Веддерберн» 21 маусымда «Фиберлинг» (DE 640) компаниясымен Сан-Францискодан шықты. Екі әскери кеме алты күннен кейін Перл-Харборға келді, ал «Веддерберн» 19.3.2 операциялық тобына қосылды, ол қысқа уақыт бойы ұшақтарды күзету және суасты қайықтарына қарсы қызмет атқарды. 1 шілдеде эсминец батысқа қарай Маршалл аралдарындағы Эниветокке сапарын жалғастырды. Ол 17 шілдеде Оңтүстік көлік тобының 53.4 жұмыс тобымен бірге Эниветоктан шықты. Гуамға 22 шілдеде, алғашқы шабуылдан кейінгі күні келді. Келесі үш апта бойы жапондық суасты қайықтарының шабуылынан жағалаудағы шайқастың маңыздылығын ескере отырып, басып алу флотын қорғады. Мариана аралдарындағы қызметі 10 тамызда аяқталып, Эниветокке бағыт алды. «Веддерберн» 14 тамызда Эниветок лагунасына қайта кірді. Ол жерде ол «Интрпид» (CV 11), «Хэнкок» (CV 19), «Банкер Хилл» (CV 17), «Кабот» (CVL 28) және «Индепенденс» (CVL 22) айналасында құрылған жылдам авиатасымалдаушы тобының TG 38.2 суасты қайықтарына қарсы экранына қайта тағайындалды. Ол 29 тамызда Эниветоктан бүкіл жылдам авиатасымалдаушы жұмыс тобымен (TF 38) бірге Филиппин, Палау және Яп аралдарын қоса алғанда, жапондық аралдарды кең ауқымды тазарту үшін жөнелтілді. «Веддерберн» авиатасымалдаушыны жаудың суасты қайықтарының шабуылынан қорғады, ал олар өз ұшақтарын Минданао және Лейтедегі, содан кейін Висаяс аралдарындағы нысаналарға жіберді. Олар Палауға шабуыл жасау және Моротай операциясын әуеден бомбалауды қамтамасыз етті. Бұл сапарлар қыркүйек айының көп бөлігін алды, ал эсминец 28-і күні TG 38.2 Сайпанға келгенге дейін «портқа» кірмеді. 1 қазанда ол TG 38.2 тобымен бірге жаңадан басып алынған Улитиге қарай қозғалды. Бірақ «Веддерберн» көп ұзамай теңізге қайта оралды. 38-ші арнайы топ 7 қазанда Мариана аралдарынан батысқа қарай 375 миль жерде Лейтеге шабуыл жасау үшін алдын ала дайындықты бастады. «Веддерберн» өзінің суасты қайықтарына қарсы ұшақтарын қорғауды жалғастырды, ал ол қорғаған авиатасымалдаушылар Окинаваға, содан кейін Формозаға және соңында Филиппинге қарсы ұшақтарды ұшырды. Веддерберн жылдам авиатасымалдаушыларды күзетуді жалғастырды, олар Лусонның солтүстік-шығыс жағалауында Лейте шабуылына алыстан әуе көмегін көрсетті. 24-і күні жапондықтардың десантты әскери-теңіз күштерімен қарсы алуға жоспарлағаны белгілі болды. Нәтижесінде Лейте шығанағы үшін төрт кезеңді шайқас болды. Сол күні «Веддерберн» қорғаған авиатасымалдаушылардың ұшақтары қарсыластың вице-адмирал Такео Курита басқаратын Орталық күшін Сан-Бернардино боғазына қарай Сибуян теңізінен өтіп бара жатқанда соққыға ұшырады. Сол күні кешке қарай, «Мусаси» жауынгерлік кемесін батып, басқа жапондық кемелерге зиян келтіргеннен кейін, жылдам авиатасымалдаушылар солтүстікке қарай жылдам жүгіріп, вице-адмирал Джисабуро Озава қаптама күш ретінде пайдаланған, ұшақтары аз авиатасымалдаушылар ұсынған жемді жеуге тырысты. Осылайша, «Веддерберн» 24-25 қазан түнінде және 25-тің таңертеңінде Суригао бұғазы мен Самар кезеңінде соғысқанда солтүстікке қарай орналасқан. Оның орнына, ол Озава күштеріне қарсы шайқастың соңғы кезеңіне қатысты, бірақ оның рөлі суасты қайықтарына қарсы қорғаныспен авиатасымалдаушыларды қолдау болып қалды, сонымен қатар олардың құлаған ұшқыштарын құтқаруға көмектесті. Лейте шығанағы үшін шайқастан кейін, эсминец Лусонның TG 38.2 ұшақтарымен жұмыс істеуді жалғастырды, ал авиатасымалдаушылардың ұшақтары Лейтеді басып алуға ұрысатын әскерлерге қосымша әуе қорғанысын берді. Бұл міндет 5 қарашаға дейін созылды, қозғалтқыштың бұзылуы оны Улитиге бағыт беруге мәжбүр етті. Соғыс кемесі 10 қарашада осы озық базаға келді, жөндеу жұмыстарын тез аяқтады және айдың ортасынан кейін Лусонның TG 38.2-ге қосылды. Алайда, ол оралғанда, ол қысқа болды; 23 қарашада ол TG 38.1-ге қосылу үшін Улитиге оралуға бұйрық алды. Улитиде ол 10 желтоқсанға дейін жаттығулар жүргізді, содан кейін ол Миндароға қонуды қолдау үшін TG 38.1 кемесімен атоллдан кетті. Бұл операция кезінде TF 38 1944 жылдың желтоқсан айында болған тайфуннан өтті, онда көптеген кемелер зақымдалып, үш кеме суға батты. Алайда, «Веддерберн» тек аз ғана зақымданды және «Халл» (DD 350), «Монаган» (DD 354) және «Спенс» (DD 512) аман қалғандарды іздеуге қатысты, бірақ ол нақты құтқару операцияларына қатыспады. Тайфуннан болған залалдың орнын толтыру үшін біз Улитиге оралдық. Эсминец және TF 38 басқа кемелері Рождество қарсаңында лагунаға кірді және 30 желтоқсан 1944 ж. операцияларға қайта кірісті.

1945 жыл

Теңізге қайта оралу TF 38-ді Лингаендегі Лусонға шабуылға белсенді қатысуға әкелді. Жедел тасымалдаушылар жапондық күштерді – әуе, теңіз және құрлықтан – жаудың әуе күшін жерге тұрып, мүмкіндігінше оның кемелерін батыру арқылы шабуылға түсуден сақтап қалуға тырысты. Осылайша, Wedderburn әуе кемелерін қорғаушы ретінде өз рөлін қайтадан жалғастырды, ал олардың ұшақтары Үшінші флоттың шабуыл жасағын құрады. 1945 жылдың 3 және 4 қаңтарында жылдам тасымалдайтын ұшақтар Формоза мен Окинавадағы әуе қондырғылары мен кемелерді соққыға ұшырады. Олар 6-сы мен 7-сі күндері Лусонның өзінде нысаналар артынан жүріп, 9-ы күні, алғашқы қону күнінде, Формозаға әскерлер жағаға қарай бара жатқанда әуе шабуылын басу үшін оралды. Осы тапсырмадан кейін ол Баши каналы арқылы TF 38 командасымен екі апта бойы Жапонияның оңтүстік Қытай мен Француз Индокитайына әуе шабуылымен өтті, оның ішінде Оңтүстік Қытай теңізінде кемелерге қарсы шабуыл жасалды. Қайту сапарында TF 38 ұшақтары 21 және 22-сі күндері Окинава маңындағы аралдар тобына, Нансей Шотоға соққы берді, 25-те Улити лагунасына қайта кірмес бұрын. Көп ұзамай Үшінші флот Адмирал Реймонд А. Спраунс адмирал Уильям Ф. Хэлсиді алмастырған кезде Бесінші флотқа айналды. Атаудың өзгеруі тек команданың өзгеруін көрсетті, ал қалғандары бұрынғыдай болды. Wedderburn өзінің ТГ 58.2 болып қайта тағайындалған арнайы тобы үшін су асты кемелеріне қарсы қорғаныс қызметін жалғастырды. 10 ақпанның басында жылдам тасымалдаушылар қайтадан Улитиден шығып, Иво Джимаға шабуыл жасау үшін әуе көмегін көрсетті. 16 ақпанда олар Токионың айналасындағы әуе қондырғыларына қарсы шабуыл жасау үшін ұшақтарды ұшырды, бұл 1942 жылдан бері Жапония астанасына жасалған алғашқы әуе шабуылы болды, ол кезде жылдам тасымалдаушы жұмыс тобының командирі вице-адмирал Марк А. Митчер – сол кездегі "Хорнет" (CV 8) капитаны – лейтенант-полковник Джеймс Дулиттлдің B 25 бомбалаушыларын атақты рейдке ұшырды. Қазіргі екі күндік шабуыл кезінде американдық ұшақтар 138 рет шабуыл жасады, олардың ұшқыштары үш пикет қайығын және эскорт тасымалдаушысын бастырып, 700-ден астам жау ұшағын жойғанын мәлімдеді. Рейдтен кейін Wedderburn авианосецтерді Иво Джимаға дейін алып барды, онда ол жағалауға қарсы шабуылға қатысып, 51-ші әскери бөлімнің көлік аймағында су асты кемелеріне қарсы патрульдік әрекет жасады. 23 ақпанда Иво Джимадан шығып, ТГ 58.2-ге қосылды. Кейін ауа райының нашарлауы бұл шабуылдарды тоқтатуға мәжбүр етті, ал отын толықтырудан кейін тасымалдаушылар мен олардың еріп жүрушілері 4 наурызда Улити лагунасына қайта кірді. 10 күн отын құйып, қаруланып, жөндеуден өткеннен кейін TF 58 Улитиден шығып, Жапонияға бағыт алды. Олардың алғашқы нысаналары Окинаваның соққылау шегінде орналасқан Кюсюдегі әуеайлақтар болды, бұл 5-ші флоттың келесі мақсаты болды. 18 наурызда авианосецтер ұшақтарды ұшырды, бірақ жау ұшақтармен, бомбалаушылармен және камикадзелермен соққы берді. Соңынан болған шайқаста Enterprise (CV 6), Yorktown (CV 10) және Intrepid (CV 11) кемелеріне зақым келген. Келесі күні Франклин (CV 13) тікелей бомбаға ұшырады, ал жаулар Wasp (CV 18) -ге де соққы берді. Алайда, оң жағынан Wedderburn артиллериялық ұшақтары қарсыластың екі ұшағын басып алды. TF 58 18 және 19 наурыздағы зардаптарды тартқаннан кейін, ол біршама қайта ұйымдастырылды. Wedderburn-ның TG 58.2 кемесі зақымдалған "Энтерпрайз", "Франклин" және "Уасп" кемелері құрамында жұмыс тобына айналды, және сол сияқты қайта құрылған TG 58.1-ге өздерінің қорғау бөлімдерінің бір бөлігін берді. Wedderburn сол қайта тағайындалған эскорттардың бірі болды және нәтижесінде 58-ші TF-да қалды, ал мүгедектер тобы базаға кетті. Ол марттың соңғы аптасында және 1 сәуірде Окинаваға шабуыл жасаған кезде әуе кемелерін бақылауын жалғастырды. Осы уақыт аралығында жапондықтар оларға үнемі әуе шабуылын жасады. Алайда, 6-шы күні ғана, байқаудан өткен хабарлар жаудың өз флотының қалдықтарымен суицидтік жер бетіндегі шабуыл жасауды жоспарлағаны анық болды. "Ямато" суперкері кемесі, крейсер мен сегіз эсминецпен қорғалған, десанттарға қарсы тұру үшін оңтүстікке қарай бет алды. Жедел тасымалдаушылар Wedderburn мен оның әріптестері қорғаған Окинавадан тыс станцияға жүзіп жүрді, бірақ 7 сәуірде іздеу және шабуылдау ретімен шабуыл жасады, бұл ақырында Жапонияның күшті шайқас кемесін жеңіл крейсер Яхагимен және төрт эскортты эсмингімен бірге суға батты. Осыдан кейін 58-ші TF күшін жағалаудағы әскерлерді қолдауға және өзін және жапондық әуе күштерінің соңғы шабуылынан бас сауғалауға арнады. Wedderburn Рюкю аралдарының маңында тағы 20 күн бойы тұрды, содан кейін 27 сәуірде ТГ 58.1 Улитиге бағыт алды. 18 мамырда эсминец Улитиден шығып, Миссури (BB 63) кемесін Гуамға адмирал Уильям Ф. Хэлсиді күтіп алу үшін сүйемелдеді, ол сол айдың соңында Окинава маңындағы теңіз күштеріне басшылық етуге жоспарлаған. Содан кейін ол Миссуриді Рюкюге қайтарды және мамырдың соңғы аптасының басында Окинавадағы шайқасқа қайта қосылды. Хэлси 27 мамырда адмирал Реймонд Спраунсты алмастырды, және – енді адмирал Хэлси жалпы басшылыққа келгеннен кейін – Wedderburn және оның әріптестері 5-ші флот емес, 3-ші флоттың бөлімдеріне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстың қалған уақытында ол ТГ 38-дің әртүрлі жұмыс тобын қорғады, біріншіден Окинава операциясын жалғастырғанда, кейіннен сол жазда Жапонияның ішкі аралдарына соңғы шабуыл жасағанда. Жапонияның 15 тамызда капитуляциясы оны ТГ 38.4 экранында тапты, ал тасымалдаушылар тағы бір әуе шабуылына дайындалып жатқан – бірақ оны іске асырмады. Соғыстан кейін эсминец Токио шығанағындағы оккупациялық күштерімен бірге қызмет етті, жапондық сауда кемелерін сүйемелдеді, миналарды жою операцияларын қадағалады және гидрографиялық зерттеулер жүргізді. 31 қазанда ол АҚШқа бағыт алды. 9-13 қарашада Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, ол сапарын жалғастырып, 19 қарашада Пьюджет Саунд кеме жасаушылығына келді. Пьюджет Саундта жөндеуден кейін, ол 1946 жылдың наурызында қызметтен шығарылды және Сан-Диегода орналастырылды.